Ο πρόεδρος της Τουρκίας, Ρετζέπ Ταγίπ Ερντογάν, θέλει η Τουρκία να αποκτήσει νέο Σύνταγμα. Νωρίτερα αυτόν τον μήνα, χρησιμοποίησε μια τελετή για την 158η επέτειο της Ημέρας του Συμβουλίου της Επικρατείας και της Διοικητικής Δικαιοσύνης για να ανανεώσει την έκκλησή του αυτή.
Επίσημα αυτό το θέλει, επειδή, όπως ισχυρίζεται, τα δύο τελευταία συντάγματα της Τουρκία προήλθαν από στρατιωτικά καθεστώτα και όχι από ελεύθερη βούληση.
Θεωρεί πως ένα νέο Σύνταγμα θα φέρει πολιτική και οικονομική σταθερότητα στην γείτονα. Η αντίθετη άποψη αναφέρει πως ο Ερντογάν θέλει να αλλάξει το Σύνταγμα για να βάλει υποψηφιότητα για τις προεδρικές εκλογές του 2028, κάτι που το τρέχον του το απαγορεύει.
Σε αυτή την κατεύθυνση θα ήθελε να διοργανώσει δημοψήφισμα.
Θα είναι σε θέση να το καταφέρει;
Η τουρκική κοινωνία φαίνεται πως είναι ήδη βαθιά πολωμένη, μια πραγματικότητα που αποδείχθηκε έντονα κατά τις προεδρικές εκλογές του 2023. Σε αντίθεση με τις δικές του προσδοκίες, ο Ερντογάν απέτυχε να εξασφαλίσει τη νίκη στον πρώτο γύρο και τελικά επικράτησε μόνο στον επαναληπτικό γύρο εναντίον ενός υποψηφίου της αντιπολίτευσης που θεωρείται ευρέως πιο μετριοπαθής και λιγότερο πολιτικά ισχυρός, όπως σχολιάζεται.
Υπό αυτές τις συνθήκες, όπως εκτιμάται, ένα συνταγματικό δημοψήφισμα κινδυνεύει να καταστεί λιγότερο μια πράξη εθνικής συναίνεσης και περισσότερο ένα ακόμη μέτωπο σε μια συνεχιζόμενη διαμάχη μεταξύ δύο βαθιά διχασμένων πολιτικών στρατοπέδων.
Επιπλέον, για αρκετά χρόνια, η χώρα αντιμετωπίζει επίμονες οικονομικές πιέσεις. Ειδικότερα, ο υψηλός πληθωρισμός, η υποτίμηση της λίρας και η μείωση των πραγματικών εισοδημάτων έχουν τροφοδοτήσει την απογοήτευση του κοινού που αναπόφευκτα μεταδίδεται και στην πολιτική.
Αξιοσημείωτο είναι πως σταθεροποιητικό ρόλο, προκειμένου να συγκρατηθούν οι όποιες άγριες διαθέσεις μέρους της τουρκικής κοινωνίας έχει διαδραματίσει η διευρυμένη οικονομική σχέση της Τουρκίας με την Ρωσία -συμπεριλαμβανομένων των παράλληλων εισαγωγών, της ενεργειακής συνεργασίας, των τουριστικών ροών και των εναλλακτικών ρυθμίσεων πληρωμής που παρακάμπτουν ορισμένους μηχανισμούς κυρώσεων της Δύσης.
Όλα αυτά περιορίζουν τα περιθώρια ελιγμών του Ερντογάν, καθώς η έναρξη μιας σημαντικής συνταγματικής αναθεώρησης σε μια εποχή εκτεταμένης οικονομικής κόπωσης είναι ένα πολιτικά επικίνδυνο εγχείρημα.
Επιπλέον, η Τουρκία διαθέτει θέση-κλειδί εκ μέρους του ΝΑΤΟ, ελέγχοντας για παράδειγμα τα Στενά των Δαρδανελίων και του Βοσπόρου. Νέες εσωτερικές πολιτικές αναταραχές θα αποδυναμώσουν την θέση της, αν βγουν εκτός ελέγχου, πυροδοτώντας σοβαρή εσωτερική αντιπαράθεση.
Θα μπορέσει ο Ερντογάν να αποφύγει όλα αυτά τα αγκάθια;
