Οι υποβρύχιες ανασκαφές αποκάλυψαν ιστορικά ευρήματα ανεκτίμητης αξίας, τα οποία ρίχνουν άπλετο φως στις εμπορικές διαδρομές κατά την αρχαιότητα. Οι αρχαιολογικές εκτιμήσεις δείχνουν ότι τα συγκεκριμένα πήλινα αγγεία χρησιμοποιούνταν κυρίως για τη μεταφορά ελαιολάδου ή κρασιού, κατά μήκος των ακτών της Ανατολίας.

Το συγκεκριμένο εύρημα καταρρίπτει ένα ιστορικό ρεκόρ παλαιότητας, το οποίο μέχρι σήμερα κατείχε το ναυάγιο του Δοκού στην Ελλάδα, ένας εμπορικός σταθμός της Πρωτοελλαδικής περιόδου, που χρονολογείται περίπου πριν από 4.200 χρόνια. Ενώ το ναυάγιο στον Δοκό του Αργοσαρωνικού προσέφερε στους επιστήμονες πολύτιμα στοιχεία για τη ναυσιπλοΐα της 3ης χιλιετίας π.Χ., το νέο εύρημα στη σημερινή Κέκοβα (αρχαία Δολιχίστη) πηγαίνει την ιστορία της ναυτιλίας τουλάχιστον πέντε αιώνες πιο πίσω στο χρόνο, στην Πρώιμη Εποχή του Χαλκού.

Η Δολιχίστη αποτελούσε έναν εξαιρετικά κρίσιμο ναυτικό σταθμό για τα πλοία που διέσχιζαν την Ανατολική Μεσόγειο, καθώς ο στενός κόλπος ανάμεσα στο νησί και τις ακτές της Λυκίας δημιουργούσε ένα από τα πιο ασφαλή φυσικά λιμάνια της αρχαιότητας. Το λιμάνι αυτό επέτρεπε στους ναυτικούς να προστατεύουν τα σκάφη τους από τις ξαφνικές καταιγίδες της ανοιχτής θάλασσας, γεγονός που εξηγεί γιατί το αρχαιότερο ναυάγιο του κόσμου εντοπίστηκε σε αυτήν ακριβώς την περιοχή. Η γεωγραφική της θέση την καθιστούσε ιδανικό ενδιάμεσο κόμβο για τα εμπορικά δίκτυα που συνέδεαν την Αίγυπτο, την κοιλάδα του Ιορδάνη, την Κρήτη και την Τροία, διευκολύνοντας την ανταλλαγή προϊόντων, όπως το κρασί και το ελαιόλαδο. Η ακμάζουσα πορεία της αρχαίας πόλης τερματίστηκε βίαια κατά τον δεύτερο αιώνα μετά Χριστόν, όταν η ευρύτερη περιοχή της Λυκίας επλήγη από έναν καταστροφικό σεισμό, που άλλαξε ριζικά τη γεωμορφολογία της ακτογραμμής. Η τεκτονική αυτή δραστηριότητα προκάλεσε την καθίζηση του εδάφους, με αποτέλεσμα το μεγαλύτερο μέρος των κατοικιών, των λιμενικών εγκαταστάσεων και των δημόσιων κτιρίων της Δολιχίστης να καταποντιστεί μέσα στα καταγάλανα νερά. Σήμερα, τα βυθισμένα αυτά ερείπια είναι ορατά ακόμη και με γυμνό μάτι μέσα από την επιφάνεια της θάλασσας, αποτελώντας έναν από τους πιο διάσημους και αυστηρά προστατευόμενους υποβρύχιους αρχαιολογικούς χώρους της Μεσογείου.

Η ανακάλυψη αυτή αποδεικνύει ότι οι άνθρωποι πραγματοποιούσαν μεγάλα και οργανωμένα ταξίδια στην ανοιχτή θάλασσα, την ίδια ακριβώς περίοδο που στην Αίγυπτο χτιζόταν η Μεγάλη Πυραμίδα της Γκίζας. Οι εξειδικευμένες αναλύσεις που πραγματοποιήθηκαν στον πηλό των αμφορέων, έδειξαν ότι η κατασκευή τους έγινε σε αρχαία εργαστήρια που βρίσκονταν στην κοιλάδα του Ιορδάνη. Η ανακάλυψη παρόμοιων αντικειμένων στην Αίγυπτο, την Τροία και την Κρήτη, επιβεβαιώνει την ύπαρξη ενός τεράστιου και καλά οργανωμένου δικτύου ανταλλαγών σε ολόκληρη την Ανατολική Μεσόγειο. Τα στοιχεία αυτά αποδεικνύουν ότι οι πολιτισμοί της εποχής είχαν αναπτύξει πολύ πιο σύνθετες εμπορικές σχέσεις από όσα γνωρίζαμε μέχρι σήμερα.

Ανάμεσα στα ευρήματα του βυθού ξεχωρίζει ένας ιδιαίτερος αμφορέας, ο οποίος φέρει εννέα διαφορετικά χαρακτηριστικά σημάδια και δύο οπές στο κυρίως σώμα του. Οι ερευνητές υποθέτουν ότι το σκεύος αυτό χρησίμευε ως αυτοσχέδια βουτυρομηχανή για την παραγωγή τυριού ή βουτύρου από το ίδιο το πλήρωμα. Η λεπτομέρεια αυτή προσφέρει συγκλονιστικά στοιχεία για την καθημερινή διαβίωση των ναυτικών, οι οποίοι παρήγαγαν μόνοι τους τη βασική τροφή τους κατά τη διάρκεια των μακρινών ταξιδιών.

Η επιστημονική ευθύνη των ερευνών ανήκει στον αναπληρωτή καθηγητή Χακάν Ονίζ, ο οποίος καθοδηγεί την ομάδα των δυτών στην ασφαλή ανάσυρση των κειμηλίων. Οι αρχαιολογικές ομάδες χρησιμοποιούν προηγμένο εξοπλισμό αναρρόφησης και ειδικούς δείκτες στον βυθό της θάλασσας, για να χαρτογραφήσουν με ακρίβεια την περιοχή. Αυτή η σπουδαία ανακάλυψη διασφαλίζει τη διατήρηση της υποβρύχιας πολιτιστικής κληρονομιάς, παραδίδοντας ένα ανεκτίμητο και εντελώς νέο κεφάλαιο ναυτικής ιστορίας στις επόμενες γενιές.

Δείτε βίντεο ΕΔΩ κι ΕΔΩ και φωτογραφίες ΕΔΩ

^{photo αρχείου: intime}