Η εξέλιξη σε σχέση με την έγκριση του παράνομου τουρκολιβυκού μνημονίου από την Βουλή της Λιβύης -η οποία αρχικά έπαιρνε το μέρος της Ελλάδας και δεν το επικύρωνε- θεωρείται, ακόμα και εντός κυβέρνησης, άσχημη. Η Νέα Δημοκρατία βιάζεται να ξεπεράσει αυτό το πολιτικό πλήγμα.
Η Τουρκία έδειξε πως πλέον δυναμώνει πολύ γεωπολιτικά στον χώρο της Ανατολικής Μεσογείου και απαιτείται αντίδραση, καθώς κατάφερε να πάρει την σύμφωνη γνώμη και των δύο αντιμαχόμενων πλευρών στην Λιβύη, δηλαδή της κυβέρνησης των ισλαμιστών της Δυτικής Λιβύης με έδρα την Τρίπολη από την μία αλλά και της Βουλής στην Ανατολική Λιβύη με ισχυρό άνδρα τον στρατάρχη, Χαλίφα Χαφτάρ, με τον οποίο τα είχε βρει αρχικά η Αθήνα.
Ως εκ τούτου η Ελλάδα καλεί την Αίγυπτο, προκειμένου να οριοθετηθεί πλήρως η ΑΟΖ των δύο χωρών, η οποία αρχικά αφορούσε μόνο ένα συγκεκριμένο κομμάτι της θαλάσσιας περιοχής. Πλέον υπάρχει βούληση να οριοθετηθεί ΑΟΖ και σε άλλες περιοχές της θάλασσας που αφορά τα δύο κράτη.
Τι είναι ΑΟΖ;
Η Αποκλειστική Οικονομική Ζώνη κάθε κράτους εκτείνεται πέρα από τα εθνικά χωρικά ύδατα και μπορεί να φτάσει τα 200 ναυτικά μίλια, σε περίπτωση που δεν παρεμβάλλεται στεριά άλλου κράτους. Ειδάλλως, αν παρεμβάλλεται στεριά άλλου κράτους, τότε η οριοθέτηση γίνεται σε συνεννόηση με την άλλη πλευρά και βάσει της μέσης γραμμής, ή με την μέση γραμμή ως αφετηρία για μια λύση που και οι δύο πλευρές θα κρίνουν ως δίκαιη.
Στον χώρο της ΑΟΖ ένα κράτος μπορεί να εκμεταλλευτεί τον όποιο πλούτο από την επιφάνεια της θάλασσας μέχρι τον βυθό (για παράδειγμα αλιεία) και θεωρείται κυριαρχικό δικαίωμα, ενώ ο βυθός και το υπέδαφος συνιστούν την υφαλοκρηπίδα, όπου το κάθε κράτος έχει το αποκλειστικό δικαίωμα να αξιοποιήσει ό,τι βρίσκεται στο βυθό και στο υπέδαφος (κυριαρχικό δικαίωμα). Συνήθως οι έννοιες της υφαλοκρηπίδας και της ΑΟΖ ταυτίζονται και τα κράτη τις ορίζουν μαζί. Η διαφορά με την ΑΟΖ είναι πως η υφαλοκρηπίδα, σε περίπτωση που δεν παρεμβάλλεται ακτή άλλου κράτους μπορεί να ξεπεράσει, υπό συγκεκριμένες γεωλογικές προϋποθέσεις τα 200 ν.μ. και να φτάσει μέχρι τα 350 ν.μ.. ΑΟΖ και υφαλοκρηπίδα διαφέρουν από τα εθνικά χωρικά ύδατα, τα οποία μπορούν να φτάσουν μόνο μέχρι τα 12 ν.μ. και αποτελούν εθνική κυριαρχία και όχι απλά κυριαρχικό δικαίωμα.
Οι Τούρκοι δεν αποδέχονται πως τα νησιά έχουν ΑΟΖ και υφαλοκρηπίδα και ως εκ τούτου συμφώνησαν με την Λιβύη να έχουν παράνομα κοινή ΑΟΖ, παρακάμπτοντας την Κρήτη και όχι μόνο, αγνοώντας κατά αυτόν τον τρόπο την ελληνική ΑΟΖ, αλλά και κομμάτι της αιγυπτιακής.
Ως εκ τούτου Αθήνα και Κάιρο συμφώνησαν να ξεκινήσουν συζητήσεις με στόχο την οριοθέτηση ακόμα περισσότερου μέρους της ΑΟΖ που αφορά τον κοινό θαλάσσιο χώρο των δύο χωρών.
