«Η απόφαση να παραμείνω στο κέντρο της Αθήνας και ειδικότερα στα Εξάρχεια ήταν ξεκάθαρη, πολύ περισσότερο όταν απέκτησα το πρώτο παιδί. Η δουλειά μου είναι στη γειτονιά, τα αδέρφια μου και η μητέρα μου συνεχίζουν να μένουν εδώ, οι στενοί μου φίλοι επίσης. Όλα αυτά είναι απαραίτητα για ένα στοιχειώδες πλαίσιο στήριξης στην καθημερινότητα», αναφέρει η κ. Δημάκου στο ΑΠΕ-ΜΠΕ. Επίσης, είναι μια περιοχή «ζωντανή, με βιβλιοπωλεία, εκδόσεις, θέατρα, κινηματογράφους, κοινωνικά και πολιτικά στέκια. Είναι σημαντικό να ζω και να μεγαλώνω τα παιδιά μου σε ένα μέρος μη αποστειρωμένο», προσθέτει.

   Μάλιστα η ίδια και οι οικογένειά της δοκίμασαν να μείνουν σε προάστιο της Νοτιανατολικής Αττικής, αλλά επέστρεψαν, γιατί, όπως αναφέρει «η ζωή με παιδιά ήταν τελικά για εμάς πιο δύσκολη εκεί. Ο κόσμος ήταν πιο κλειστός, παντού πήγαινες με το αυτοκίνητο, κοινωνικοποίηση και διασκέδαση ήταν περιορισμένα. Τα Εξάρχεια είναι σα χωριό, ο ένας βοηθάει τον άλλο, τα παιδιά μεγαλώνουν μαζί, υπάρχει κοινότητα».

   Και ο κ. Γιούλος κατοικεί στο κέντρο από επιλογή, και όπως λέει, δύσκολα θα άλλαζε περιοχή. «Εργάζομαι πολύ κοντά και μπορώ να μετακινούμαι για τις καθημερινές δραστηριότητες με τα πόδια, απολαμβάνοντας τη ζωντάνια, τη δυναμική και τον πολιτιστική πολυμορφία του κέντρου της πόλης», περιγράφει στο ΑΠΕ-ΜΠΕ.

    «Η κατεύθυνση για το κέντρο της Αθήνας είναι να γίνει αποκλειστικά χώρος από όπου οι άνθρωποι διέρχονται και δεν διαμένουν»

   Ένα από τα κύρια προβλήματα των κατοίκων του κέντρου είναι η έλλειψη ελεύθερων χώρων, καθώς και η κατάληψη των πεζοδρομίων από τραπεζοκαθίσματα και αυτοκίνητα. «Ειδικότερα, τα μέρη πρασίνου, αθλητισμού και αναψυχής είναι μετρημένα και οι λίγοι διαθέσιμοι χώροι κακοσυντηρημένοι», εξηγεί ο κ. Γιούλος. Επίσης, η αύξηση των ενοικίων και η μετατροπή πολλών διαμερισμάτων σε καταλύματα για Golden Visa ή βραχυχρόνιας μίσθωσης «αλλάζει» τη σύνθεση των ανθρώπων του κέντρου της Αθήνας. Η αύξηση των τουριστών, το κλείσιμο παραδοσιακών καταστημάτων, η συσσώρευση πολλών χώρων εστίασης σε λίγα τετράγωνα προκαλεί τρομερή κίνηση και φασαρία σε μικρούς δρόμους, έλλειψη θέσεων πάρκινγκ και επιβαρύνει συνολικά την καθημερινότητα, υπογραμμίζει η κ. Δημάκου.

Πλέον η κατεύθυνση για το κέντρο της Αθήνας «είναι να γίνει αποκλειστικά χώρος από όπου οι άνθρωποι διέρχονται και δε διαμένουν: με χώρους διασκέδασης, εμπορικά μαγαζιά, εστίαση, κατανάλωση κάθε είδους και τουριστική αξιοποίηση. Οι υποδομές για τους μόνιμους κατοίκους δεν φαίνεται να υπάρχουν στο σχεδιασμό», υποστηρίζει η κ. Δημάκου.

   Παλιότερα «η πόλη ήταν πιο φιλική για γονείς με παιδιά», θυμάται η κ. Δημάκου. «Παίζαμε στους πεζόδρομους, για παράδειγμα σε αυτόν της Θεμιστοκλέους, λειτουργούσαν Κέντρα Νεότητας, όπως στη γωνία Εμμανουήλ Μπενάκη και Μεθώνης, όπου περνούσαμε πολλά απογεύματα, ειδικά όταν έβρεχε. Έτσι και οι γονείς μας δεν χρειαζόταν να είναι συνέχεια απασχολημένοι μαζί μας και εμείς μεγαλώναμε πιο ελεύθερα με τις παρέες μας».

   Οι περιοχές του Κολωνακίου και των Εξαρχείων έχουν την τύχη να βρίσκονται στους πρόποδες δυο λόφων, του Λυκαβηττού και του Στρέφη, οπότε οι κάτοικοι διατηρούν μια επαφή με τη φύση. Όμως και εκεί, υπάρχουν ζητήματα που θα μπορούσαν να βελτιωθούν. Παλιά στο Λυκαβηττό υπήρχαν μπασκέτες, που όμως έχουν απομακρυνθεί εδώ και χρόνια και στον χώρο πια σταθμεύουν αυτοκίνητα. Στο Στρέφη η παρουσία της αστυνομίας είναι τόσο έντονη, που πολλοί κάτοικοι με παιδιά, αναφέρει η κ. Δημάκου, διστάζουν να πάνε. «Εμείς πηγαίνουμε γιατί εκεί υπάρχει το μοναδικό γήπεδο μπάσκετ της περιοχής, αλλά δεν θέλουμε να μεγαλώνουν τα παιδιά με την εικόνα των όπλων και των ειδικών δυνάμεων», εκμυστηρεύεται. Γενικότερα η μόνιμη παρουσία της αστυνομίας, ιδιαίτερα στα Εξάρχεια είναι πολύ έντονη, προσθέτει.

   Στους ήδη περιορισμένους ανοιχτούς χώρους, έχουν προστεθεί τα εργοτάξια του μετρό στις δυο πλατείες, Εξαρχείων και Κολωνακίου, οι οποίες έκλεισαν λόγω των έργων. Τόσο ο κ. Γιούλος, όσο και η κ. Δημάκου θεωρούν τους σταθμούς «αχρείαστους», καθώς πολύ κοντά βρίσκονται ήδη σταθμοί που εξυπηρετούν. «Για την κατασκευή κόπηκαν μεγάλα δένδρα τα οποία δεν θα ξαναδεί η περιοχή καθώς η εμπειρία έχει δείξει ότι η δημιουργία σταθμών μετρό δημιουργεί περιοχές αστικής ερήμου, στρωμένες με πλάκες και διακοσμητική φύτευση. Αυτό μπορεί κανείς να το διαπιστώσει και από τη σχεδιαστική πρόταση που έχει επικρατήσει», υποστηρίζει ο κ. Γιούλος.

   «Έχουν μειωθεί σε πολύ μεγάλο βαθμό οι σχολικές μονάδες του κέντρου της Αθήνας»

   Όταν στα παραπάνω έρχεται να προστεθεί η αβεβαιότητα γύρω από τις δομές της εκπαίδευσης, που έχουν συρρικνωθεί τα τελευταία χρόνια, «η ζωή στο κέντρο μπορεί να γίνει αρκετά πιεστική για μια οικογένεια με παιδιά», τονίζουν οι δυο γονείς. Ειδικότερα, έχουν μειωθεί σε πολύ μεγάλο βαθμό οι σχολικές μονάδες του κέντρου της Αθήνας, καθώς και οι θέσεις στους βρεφονηπιακούς σταθμούς, εξηγούν.

   Το Κολωνάκι είναι μια περιοχή «με ελάχιστες δομές δημόσιας προσχολικής και πρωτοβάθμιας εκπαίδευσης και με κανένα πια Γυμνάσιο -Λύκειο, αφού αυτά που υπήρχαν μετατράπηκαν σε Πειραματικά, γεγονός που αποθαρρύνει την εγκατάσταση νέων οικογενειών», αναφέρει ο κ. Γιούλος. Παρόμοια, στα Εξάρχεια, όπου λειτουργούν μεν δυο Δημοτικά σχολεία, αλλά υπάρχει πια ένα Γυμνάσιο και κανένα Λύκειο. Επίσης, οι διαθέσιμες θέσεις των παιδιών στους παιδικούς σταθμούς σταδιακά μειώνονται τα τελευταία χρόνια, όπως και στις υπόλοιπες βαθμίδες, λόγω των συγχωνεύσεων των τμημάτων, περιγράφει η κ. Δημάκου.

   Η περίπτωση των παιδικών σταθμών Εξαρχείων και η Συνέλευση Γονέων

   Την Άνοιξη του 2025 οι γονείς από τους δημοτικούς παιδικούς σταθμούς των Εξαρχείων ενημερώθηκαν ότι δεν θα υπήρχαν αρκετές θέσεις για να επανεγγραφούν όλα τα παιδιά που ήταν ήδη στους σταθμούς και πως προβλεπόταν το κλείσιμο του ενός από τους τρεις σταθμούς, επί της Θεμιστοκλέους, μέσα στο 2026.

   Άμεσα συγκρότησαν τη Συνέλευση Γονέων Παιδικών Σταθμών Εξαρχείων, στην όποια συμμετέχει η Μαρίνα Δημάκου και ξεκίνησαν μια σειρά παρεμβάσεων, όπως τοποθετήσεις στο Κοινοτικό και στο Δημοτικό Συμβούλιο, κατάθεση ψηφίσματος με πάνω από 400 υπογραφές δημοτών, συνάντηση με την Καλλιόπη Γιαννοπούλου, πρόεδρο του Δημοτικού Βρεφοκομείου Αθηνών (ΔΒΑ), το δήμαρχο Αθηναίων Χάρη Δούκα κ.α.

   Η κ. Γιαννοπούλου δηλώνει στο ΑΠΕ-ΜΠΕ, ότι «οι αλλαγές που έγιναν στην χωρητικότητα των Παιδικών Σταθμών, πραγματοποιήθηκαν στο πλαίσιο της υποχρεωτικής προσαρμογής μας στο Προεδρικό Διάταγμα 99/2017. Δηλαδή, ήμασταν εκ του νόμου υποχρεωμένοι να κάνουμε αυτές τις μειώσεις».

   Τα εγγεγραμμένα παιδιά ανέρχονται σε 2.645 σε 62 Βρεφικούς, Βρεφονηπιακούς και Παιδικούς Σταθμούς στις επτά Δημοτικές Κοινότητες του δήμου Αθηναίων, συνεχίζει η κ. Γιαννοπούλου. Την ίδια στιγμή, ο αριθμός των αιτήσεων που υποβάλλονται κάθε χρόνο κυμαίνεται από 3.300 έως 3.500.

   Για να αντιμετωπιστεί το ζήτημα, εξηγεί η κ. Γιαννοπούλου, «έχουμε κάνει προσπάθειες να μισθώσουμε ακίνητα, οι οποίες όμως απέβησαν άκαρπες. Στο κέντρο της Αθήνας αλλά και στα πέριξ, είναι απίθανο να βρει κανείς ακίνητο με αυλή, που να μπορεί να το μετατρέψει σε Παιδικό Σταθμό. Αλλά κι αν το βρει, ο ιδιοκτήτης του ίσως να μην ενδιαφέρεται να το δώσει για αυτή τη χρήση. Ειδικότερα όσον αφορά την περιοχή των Εξαρχείων, εκεί πια δεν είναι απίθανο αλλά αδύνατον να βρεθεί ακίνητο με αύλειο χώρο», καταλήγει. 

   Από την πλευρά της Συνέλευσης, λέει η κ. Δημάκου, «αν και δεν είναι δική μας δουλειά, στείλαμε μια λίστα με προτάσεις κτιρίων που ανήκουν στο δημόσιο, για τα οποία δεσμεύτηκαν ότι θα κάνουν σχετική έρευνα “άμεσα” και θα μας απαντήσουν». Από την άλλη, την ίδια στιγμή που μειώνονται οι θέσεις στους δημοτικούς παιδικούς σταθμούς, «βλέπουμε στην περιοχή να ανοίγουν ιδιωτικοί σταθμοί, οι οποίοι τυπικά πρέπει να πληρούν τις ίδιες κτιριακές προδιαγραφές, ενώ αυτό δε συμβαίνει», υποστηρίζει η κ. Δημάκου.

   Σχετικά με τον Παιδικό Σταθμό της οδού Θεμιστοκλέους, η κ. Γιαννοπούλου ξεκαθάρισε, ότι «από την πλευρά του Δήμου δεν τίθεται θέμα παύσης της λειτουργίας του για την επόμενη περίοδο φιλοξενίας 2026-2027».

   «Οι ετήσιες παρατάσεις που δίνονται για τη λειτουργία του σταθμού δεν είναι λύση», σύμφωνα με την κ. Δημάκου. Συμπληρώνει, ότι «το μόνιμο καθεστώς προσωρινότητας που επιβάλλουν σε προσωπικό, παιδιά και γονείς προκαλεί ανασφάλεια και είναι παιδαγωγικά απαράδεκτο».

   Πάντως, η επιμονή και η δέσμευση των κατοίκων φαίνεται να απέφεραν, έστω προσωρινά, αποτελέσματα. «Κάτι καταφέραμε αφού το ΔΒΑ βρήκε τελικά τρόπο και αύξησε τις θέσεις στους παιδικούς της γειτονιάς για φέτος, ώστε να επανεγγραφούν όλα τα παιδιά», σχολιάζει η κ. Δημάκου.

   Η επόμενη δράση της Συνέλευσης Γονέων Παιδικών Σταθμών Εξαρχείων είναι προγραμματισμένη για το Σάββατο, 28 Μαρτίου, έξω από τον σταθμό της Θεμιστοκλέους 71, από τις 13.00, με κουκλοθέατρο, θεατρική παράσταση, παιχνίδια κλπ. Με σύνθημα «Υπερασπιζόμαστε τους παιδικούς, υπερασπιζόμαστε τη γειτονιά!».

 (ΑΠΕ -ΜΠΕ / Μ.Κιάου / photo: eurokinissi)