Ο Αθηναίος έγραψε το έργο αυτό, περίπου πέντε αιώνες μετά τον θάνατό του Πλάτωνα, αναφέροντας ότι ο Πλάτωνας κατασκεύασε ένα νυχτερινό ρολόι, σαν πολύ μεγάλη κλεψύδρα, που λειτουργούσε ως υδραυλικό όργανο («ύδραυλιν… οἷον ὡρολόγιον νυκτερινὸν… κλεψύδραν μεγάλην λίαν»). Επί της ουσίας, η αναλυτική λειτουργία με τα επάλληλα δοχεία, το σιφώνιο και τον ηχητικό σωλήνα, δεν περιγράφεται αυτολεξεί στα πλατωνικά κείμενα, αλλά αποτελεί σύγχρονη τεχνική ανακατασκευή, όπως εκείνη που εκτίθεται στο Μουσείο Αρχαίας Ελληνικής Τεχνολογίας Κώστα Κοτσανά, η οποία αποδίδει μηχανική μορφή, στη λιτή αρχαία αναφορά.
Στη σύγχρονη αυτή αναπαράσταση, το σύστημα αποτελείται από επάλληλα κεραμικά δοχεία. Κατά τη διάρκεια της νύχτας το νερό ρέει σταθερά από το επάνω δοχείο σε ένα ενδιάμεσο, και όταν η στάθμη φτάσει στο προκαθορισμένο ύψος ενεργοποιείται ένα εσωτερικό σιφώνιο, που μεταφέρει απότομα το νερό σε ένα κλειστό δοχείο από κάτω. Η ταχεία άνοδος του νερού συμπιέζει τον εγκλωβισμένο αέρα, αναγκάζοντάς τον να εξέλθει μέσα από έναν στενό αυλό (σύριγγα) στην κορυφή και να παράγει οξύ ηχητικό σήμα την προκαθορισμένη ώρα.
Στην ιστορία της αρχαίας μηχανικής η συστηματική εξέλιξη των υδραυλικών ωρολογίων και των υδραυλικών οργάνων συνδέεται ευρύτερα με την ελληνιστική περίοδο και τον Κτησίβιο τον 3ο αιώνα π.Χ.
photo AI: pixabay









