Στην κορυφή του έχουν εντοπιστεί αρχαιολογικά κατάλοιπα από διαφορετικές εποχές, γεγονός που έχει κάνει την περιοχή αντικείμενο συνεχούς έρευνας. Το 2012 ο χώρος χαρακτηρίστηκε επίσημα Bien de Interés Cultural – Zona Arqueológica, δηλαδή προστατευόμενη αρχαιολογική ζώνη.
Οι αρχαιολογικές έρευνες έχουν αποκαλύψει κελτιβηρική εγκατάσταση, ενώ αργότερα ο λόφος απέκτησε σημαντικό ρόλο και κατά τον Μεσαίωνα. Μελέτες των ανασκαφών τεκμηριώνουν τόσο την κελτιβηρική, όσο και τη μεσαιωνική κατοίκηση και οχύρωση του χώρου. Ιδιαίτερο ενδιαφέρον παρουσιάζουν οι σπηλιές και οι λαξευμένοι χώροι στις πλαγιές.
Μία από τις μεγαλύτερες σπηλιές, γνωστή ως Cueva Grande de Monte Cantabria, διαθέτει στο εσωτερικό της περίπου 1.580 μικρές κόγχες, οι οποίες έχουν μελετηθεί ως πιθανές κατασκευές τύπου columbaria, ενός χώρου που χρησιμοποιείται για την τοποθέτηση τεφροδόχων με τις στάχτες νεκρών. Oι «σπηλιές του Monte Cantabria» περιλαμβάνονται επίσημα στην προστατευόμενη περιοχή του αρχαιολογικού χώρου.
Οι παράξενοι βράχοι, οι απότομες επιφάνειες και ορισμένα ανοίγματα στις πλαγιές, έχουν οδηγήσει και σε εναλλακτικές ερμηνείες. Μία από αυτές συνδέεται με αυτό που αποκαλείται «Meltology». Σύμφωνα με αυτή την υπόθεση, ορισμένοι ασυνήθιστοι γεωλογικοί σχηματισμοί και αρχαιολογικοί χώροι δεν είναι αποκλειστικά αποτέλεσμα φυσικής διάβρωσης ή συμβατικής ανθρώπινης κατασκευής. Σύμφωνα με τη θεωρία, στο παρελθόν μπορεί να συνέβησαν εξαιρετικά ισχυρά θερμικά ή καταστροφικά γεγονότα, τα οποία παραμόρφωσαν ή «έλιωσαν» παλαιότερες κατασκευές. Οπότε οι παράξενοι σχηματισμοί του Monte Cantabria θα μπορούσαν να αποτελούν απομεινάρια μιας πολύ παλαιότερης κατασκευής.
Το σίγουρο είναι ότι υπάρχει ένας πραγματικός αρχαιολογικός χώρος, με ιστορία χιλιάδων ετών και αρκετά ερωτήματα που συνεχίζουν να ερευνώνται.
photo: pixabay









