Αποτελεί ένα από τα πιο επιβλητικά και πολυσυζητημένα τοπόσημα της πόλης και βρίσκεται στο επίκεντρο θεωριών για την Αποκάλυψη και τις μυστικές οργανώσεις, εξαιτίας της ιδιαίτερης αρχιτεκτονικής του και των αμφιλεγόμενων αναπαραστάσεων που φιλοξενεί.

Η κατασκευή του ναού ξεκίνησε το 1892, αλλά το κτίριο παραμένει ημιτελές μέχρι σήμερα, γεγονός που έδωσε στο ναό το παρατσούκλι «Ο Ατελείωτος Άγιος Ιωάννης». Η οροφή του παραμένει προσωρινή εδώ και πάνω από έναν αιώνα. Η μακρόχρονη οικοδόμηση επέτρεψε σε διαφορετικούς αρχιτέκτονες να συνδυάσουν βυζαντινά, ρομανικά και γοτθικά στοιχεία, ενσωματώνοντας παράλληλα στη δομή του, εσωτεριστικά γεωμετρικά μοτίβα που θυμίζουν το Καμπαλιστικό Δέντρο της Ζωής. Η πορεία του σημαδεύτηκε από καθυστερήσεις, αλλά και από καταστροφικές πυρκαγιές το 2001 και το 2019, οι οποίες δοκίμασαν την αντοχή του ιστορικού κτιρίου. Η καταστροφική πυρκαγιά του 2001 ξέσπασε στο εσωτερικό του ναού την περίοδο των Χριστουγέννων, καταστρέφοντας πολύτιμα κειμήλια και ενισχύοντας τη φήμη του ως «καταραμένου» ή κακότυχου εργοταξίου.

Η χρηματοδότηση του μεγαλεπήβολου αυτού έργου στηρίχθηκε διαχρονικά στην οικονομική ισχύ της ελίτ της Νέας Υόρκης. Τα αρχικά κεφάλαια προήλθαν από μεγιστάνες της Χρυσής Εποχής, όπως ο τραπεζίτης Τζ. Π. Μόργκαν, οι οικογένειες Άστορ και Βάντερμπιλτ, καθώς και ο Λέβι Π. Μόρτον. Σημαντικό ορόσημο αποτέλεσε η γενναιόδωρη δωρεά ύψους 500.000 δολαρίων από τον Τζον Ντ. Ροκφέler Τζούνιορ στη δεκαετία του 1920. Η εν λόγω δωρεά πυροδότησε έντονη δημόσια αντιπαράθεση, καθώς ο Ροκφέλερ ζήτησε άνοιγμα της διοίκησης σε άλλα δόγματα, αίτημα που απέρριψε κατηγορηματικά ο τότε Επίσκοπος Γουίλιαμ Μάνινγκ, χωρίς πάντως να αποσυρθούν τα κεφάλαια που επέτρεψαν τη συνέχιση των εργασιών.

Το πιο πολυσυζητημένο στοιχείο του ναού εντοπίζεται στη δυτική του πρόσοψη. Εκεί, σειρά λίθινων γλυπτών που φιλοτεχνήθηκαν μεταξύ 1988 και 1997 από τον γλύπτη Simon Verity και την ομάδα του, απεικονίζει σκηνές Αποκαλυπτικού χάους, τοποθετώντας βιβλικά οράματα των εσχάτων χρόνων σε σύγχρονο περιβάλλον. Τα ανάγλυφα εμφανίζουν ουρανοξύστες του Μανχάταν να καταρρέουν εν μέσω πυκνών νεφών καπνού και σκόνης. Ανάμεσα στα κτίρια διακρίνονται καθαρά οι Δίδυμοι Πύργοι (World Trade Center) και το Chrysler Building να λυγίζουν και να πέφτουν. Μετά την 11η Σεπτεμβρίου, οι εικόνες αυτές τροφοδότησαν θεωρίες περί προφητικών μηνυμάτων. Δίπλα στην κατάρρευση των κτιρίων, αποτυπώνονται τεράστια παλιρροϊκά κύματα που σαρώνουν την πόλη της Νέας Υόρκης. Η Γέφυρα του Μπρούκλιν εμφανίζεται σπασμένη στη μέση, ενώ οχήματα και λεωφορεία φαίνονται να βυθίζονται στα ταραγμένα νερά του Ανατολικού Ποταμού. Σε ένα άλλο τμήμα της ίδιας σύνθεσης δεσπόζει ένα πυρηνικό μανιτάρι, το οποίο συμβολίζει την ολοκληρωτική καταστροφή και τον όλεθρο. Γύρω από την έκρηξη υπάρχουν νεκροκεφαλές, ανθρώπινες φιγούρες σε απόγνωση και σύμβολα θανάτου.

Σκοπός των δημιουργών ήταν η αλληγορική απόδοση της πτώσης της σύγχρονης Βαβυλώνας, η οποία μάλιστα συμπληρώνεται ακριβώς από κάτω με παραστάσεις συμβολικής αναγέννησης και ανοικοδόμησης. Πολλοί υποστηρίζουν ότι ο ναός σχεδιάστηκε ως κέντρο της «Νέας Εποχής» (New Age) ή ως ένας ναός αφιερωμένος σε μια παγκόσμια συνενωτική θρησκεία, καθώς φιλοξενεί συχνά διαθρησκειακές και πολύ εκκεντρικές τελετές. Κάθε χρόνο, ο ναός φιλοξενεί την τελετή St. Francis Day, όπου οι πιστοί φέρνουν ζώα για να ευλογηθούν. Ωστόσο, δεν φέρνουν μόνο σκύλους και γάτες. Μέσα στον γοτθικό ναό έχουν παρελάσει ελέφαντες, καμήλες, πύθωνες, βόδια, ακόμα και αλιγάτορες, δημιουργώντας μια εικόνα που θυμίζει περισσότερο διονυσιακό ή παγανιστικό αλλόκοτο τελετουργικό, παρά χριστιανική λειτουργία. Επίσης, κάθε Χάλογουιν διοργανώνεται η «Procession of the Ghouls» (Παρέλαση των Ξωτικών/Φαντασμάτων), όπου γιγαντιαίες τρομακτικές μαριονέτες-δαίμονες διασχίζουν το σκοτεινό κλίτος του ναού υπό τους ήχους του εκκλησιαστικού οργάνου.

Στους τοίχους και στους πυλώνες του ναού, αντί για αγίους, υπάρχουν γλυπτά που απεικονίζουν σύγχρονες προσωπικότητες. Θα βρει κανείς τις μορφές του Άλμπερτ Αϊνστάιν, του Μάρτιν Λούθερ Κινγκ, της Σούζαν Μπ. Άντονι και του Γκάντι. Ο γλύπτης Simon Verity έχει σκαλίσει επίσης πάνω στα πέτρινα ανάγλυφα, τις μορφές φίλων του, πρώην συντρόφων του, ακόμα και του σκύλου της σπιτονοικοκυράς του, δίπλα σε βιβλικούς προφήτες.

Όλα αυτά τα στοιχεία καθιστούν τον Άγιο Ιωάννη τον Θεϊκό ένα από τα πιο αινιγματικά, ανατριχιαστικά και σκοτεινά αρχιτεκτονικά σημεία της Νέας Υόρκης.

Δείτε βίντεο ΕΔΩ και φωτογραφία από το εσωτερικό ΕΔΩ

^{photo: pixabay}