Στα αμέσως επόμενα χρόνια όμως, θα παραδοθεί εκ νέου στην πόλη, ως ένας χώρος ανοιχτός για τους Θεσσαλονικείς και τους επισκέπτες της Θεσσαλονίκης, αλλά και ως ένα κτήριο που θα φιλοξενεί δραστηριότητες της Βουλής των Ελλήνων, όπως συνεδριάσεις των κοινοβουλευτικών επιτροπών της.
Το τελευταίο ανακοίνωσε σήμερα, ο πρόεδρος της Βουλής, Νικήτας Κακλαμάνης, σε βιντεοσκοπημένο μήνυμά του στην εκδήλωση «Το Κυβερνείο Αναβιώνει», στο πλαίσιο της 90ής Διεθνούς Έκθεσης Θεσσαλονίκης (ΔΕΘ). Από την πλευρά της η διευθύνουσα σύμβουλος της Εταιρείας Ακινήτων του Δημοσίου (ΕΤΑΔ ΑΕ), Ηρώ Χατζηγεωργίου, γνωστοποίησε ότι κατά το δεύτερο τρίμηνο του 2027 αναμένεται να βγουν «στον αέρα» τα τεύχη δημοπράτησης για το έργο, με προοπτική οι κατασκευαστικές εργασίες για την ανάπλαση να ολοκληρωθούν εντός διετίας από την ανάδειξη του αναδόχου.
Με βάση το σχέδιο αναβίωσης του εμβληματικού ακινήτου (το οποίο περιλαμβάνει περίπου 3.000 τετραγωνικά μέτρα κλειστών χώρων σε έκταση 16 στρεμμάτων, σε απόσταση 8 χιλιομέτρων από το κέντρο της πόλης) προβλέπεται – εκτός από τη μόνιμη παρουσία της Βουλής των Ελλήνων στη Βόρεια Ελλάδα – η φιλοξενία συνεδρίων, εκπαιδευτικών και πολιτιστικών δράσεων, συναντήσεων και εκθέσεων, καθώς και φεστιβάλ, μουσικών εκδηλώσεων, εργαστηρίων, επαγγελματικών συναντήσεων και δράσεων δημιουργικής απασχόλησης. Επιπλέον, προβλέπεται η θαλάσσια πρόσβαση στον χώρο, μέσω προβλήτας, ενώ στον σχεδιασμό λαμβάνεται υπόψη και ο περιβάλλων χώρος, καθώς το «Παλατάκι» γειτνιάζει με την προς αξιοποίηση ανοιχτή έκταση του πρώην στρατοπέδου Κόδρα.
Η.Χατζηγεωργίου: «Το Κυβερνείο επανερμηνεύεται και επανασυστήνεται στην πόλη»
«Το Κυβερνείο επανερμηνεύεται και επανασυστήνεται στην πόλη» είπε χαρακτηριστικά η κυρία Χατζηγεωργίου, η οποία αναφέρθηκε στις εξελίξεις της τελευταίας διετίας: «πραγματοποιήσαμε όλες τις απαιτούμενες πρόδρομες μελέτες (στατικής επάρκειας, γεωτεχνική και γεωλογική, συν αρχιτεκτονική και τοπογραφική αποτύπωση), με στόχο να γνωρίζουμε την υφιστάμενη κατάσταση του κτηρίου λόγω των φθορών που έχει υποστεί μέσα στο χρόνο. Αναζητήσαμε παραδείγματα της διεθνούς αγοράς από αποκαταστάσεις μνημείων και τοπόσημα πόλεων που μεταμορφώθηκαν σε ελκυστικούς προορισμούς για κατοίκους και επισκέπτες. Για τη διερεύνηση των μελλοντικών χρήσεων συλλέξαμε απόψεις, συζητήσαμε με φορείς και θεσμούς της πόλης, με επαγγελματίες και δημιουργούς πολιτιστικών δράσεων και φεστιβάλ, με επαγγελματίες του τουρισμού, ενώ μελετήσαμε με τους χρηματοοικονομικούς μας συμβούλους εναλλακτικά σενάρια λειτουργίας των εσωτερικών και εξωτερικών χώρων» σημείωσε και πρόσθεσε ότι, πλέον, το γραφείο «Σαμαράς και Συνεργάτες ΑΕ», που ανέλαβε κατόπιν διαγωνισμού τη μελετητική διαδικασία τον Απρίλιο του 2026, προχωρά στα επόμενα βήματα, με σεβασμό στην ιστορική και αρχιτεκτονική ταυτότητα του κτηρίου.
Ν. Κακλαμάνης: «Το Παλατάκι πρέπει να ανήκει πραγματικά στην πόλη και τους πολίτες της»
Κατά το βιντεοσκοπημένο μήνυμά του στην εκδήλωση, ο κ. Κακλαμάνης ανακοίνωσε ότι στο κτήριο θα συνεδριάζουν περιοδικά κοινοβουλευτικές επιτροπές της Βουλής και ταυτόχρονα επισήμανε ότι «υπάρχουν κτήρια που υπερβαίνουν την αρχιτεκτονική τους υπόσταση και μέσα στον χρόνο γίνονται σημεία αναφοράς μιας πόλης, φορείς της συλλογικής της μνήμης και σιωπηλοί μάρτυρες της ιστορίας της, και ένα τέτοιο κτήριο είναι το Κυβερνείο». Ο κ .Κακλαμάνης υπενθύμισε ότι το κτήριο είχε εγκαινιαστεί το 1960, με προϋπολογισμό τότε 13 εκατομμυρίων δραχμών και «γεννήθηκε» σε μια περίοδο έντονου εκσυγχρονισμού της πόλης, κατά την οποία τα πρωτοσέλιδα των εφημερίδων περιέγραφαν σειρά έργων σε εξέλιξη, όπως η επέκταση του σιδηρόδρομου, η διάνοιξη νέων λεωφόρων, η αναμόρφωση της παραλιακής οδού και η ανέγερση της πανεπιστημιούπολης.
«Το κτήριο άλλαξε χρήσεις, από βασιλικό ανάκτορο ως κατοικία του υπουργού Μακεδονίας Θράκης και γνώρισε στιγμές ακμής, φιλοξένησε σημαίνοντα πολιτικά πρόσωπα της εγχώριας και διεθνούς σκηνής. Θυμίζω, παραδείγματος χάρη, το δείπνο που παρέθεσε ο Κωνσταντίνος Καραμανλής προς τον Βαλερί Ζισκάρ ντ’ Εστέν τον Σεπτέμβριο του 1975. Σήμερα βρισκόμαστε εδώ, για να μιλήσουμε όχι τόσο για το παρελθόν του Κυβερνείου όσο για το μέλλον του. Γιατί το ζητούμενο δεν είναι απλώς να αποκαταστήσουμε ένα διατηρητέο κτήριο, αλλά να του ξαναδώσουμε ζωή, να το επαναφέρουμε στην πόλη και στους ανθρώπους της. Να μετατρέψουμε έναν χώρο που παρέμενε για χρόνια κλειστός σε ένα ανοιχτό δημόσιο τοπόσημο πολιτισμού, ιστορικής μνήμης, γνώσης και δημοκρατικού διαλόγου. Αυτό είναι και το βαθύτερο διακύβευμα της συνεργασίας που ξεκίνησε τον Ιούνιο του 2024 ανάμεσα στην ΕΤΑΔ, το Εθνικό Αναπτυξιακό Ταμείο και τη Βουλή των Ελλήνων» υπογράμμισε ο κ.Κακλαμάνης, ενώ γνωστοποίησε ότι η πρόθεση είναι να αναπτυχθούν στο κτήριο δράσεις της Βουλής των Ελλήνων, όπως εκθέσεις, εκπαιδευτικά προγράμματα, συνέδρια εν γένει, πολιτιστικές και επιστημονικές εκδηλώσεις που θα αναδεικνύουν την κοινοβουλευτική ιστορία και το σπουδαίο αλλά συχνά άγνωστο πολιτιστικό απόθεμα που φυλάει η Βιβλιοθήκη της Βουλής.
«Δεν είναι άλλωστε η πρώτη φορά που το Κυβερνείο ανοίγεται στον πολιτισμό. Το 1997, όταν η Θεσσαλονίκη ήταν η Πολιτιστική Πρωτεύουσα της Ευρώπης, άνοιξε τις πόρτες του στο κοινό, φιλοξενώντας την εμβληματική έκθεση έργων του Καραβάτζιο. Είκοσι εννέα χρόνια αργότερα, έχουμε την ευκαιρία να κάνουμε εκείνη την εξαίρεση μόνιμη προοπτική και να δημιουργήσουμε ένα χώρο που δεν θα ανοίγει περιστασιακά, αλλά θα ανήκει πραγματικά στην πόλη και στους πολίτες της» τόνισε.
Με τη λέξη «επιτέλους!» άρχισε τον χαιρετισμό του στην εκδήλωση ο υφυπουργός Εσωτερικών (Μακεδονίας-Θράκης), Κώστας Γκιουλέκας, κάνοντας λόγο για ένα δώρο προς την πόλη, το οποίο καθυστέρησε χρόνια. Πρόσθεσε ότι είναι πολύ σημαντικό το γεγονός ότι η Θεσσαλονίκη ανακτά αυτό το «διαμαντάκι», γιατί ουσιαστικά το είχε χωρίς να το έχει, ενώ το χαρακτήρισε ως ένα πολύ σημαντικό, συμβολικά και ουσιαστικά, κτήριο της Θεσσαλονίκης. Για ένα έργο αναπτυξιακό και ταυτόχρονα βαθιά καινοτόμο, έκανε λόγο ο υφυπουργός Ανάπτυξης, Σταύρος Καλαφάτης, λέγοντας ότι η καινοτομία έγκειται στον τρόπο με τον οποίο συνδυάζονται ο κοινοβουλευτισμός, η δημοκρατία και ο πολιτισμός με τη συλλογική μνήμη και το μέλλον.
Την ικανοποίησή της που το σύνθημα «Σώστε το παλατάκι» έχει πλέον θεσμική και τεχνική απάντηση εξέφρασε η δήμαρχος Καλαμαριάς Χρύσα Αράπογλου, ενώ πρόσθεσε πως είναι πολύ σημαντικό ότι «στην όλη ιστορία της κατασκευής, της επισκευής, τη συντήρησης και των χρήσεων εμπλέκεται η Βουλή», την οποία χαρακτήρισε ως τον «πιο σταθερό και αξιόπιστο θεσμικό συνομιλητή αυτή τη στιγμή στη χώρα».
Αφού υπενθύμισε ότι το Παλατάκι είναι το μοναδικό διατηρητέο εμβληματικής αρχιτεκτονικής μορφής και γεωγραφικής θέσης «πάνω» στον Θερμαϊκό Κόλπο, πρόσθεσε πως δίπλα στο κτήριο υπάρχει μια ολόκληρη οριογραμμή, που πρέπει να «συνομιλεί με το Παλατάκι». «Δεν μπορούμε να το βλέπουμε ανεξάρτητα από την αξιοποίηση του συνόλου της περιοχής. Το Παλατάκι δεν βρίσκεται σε ένα νησάκι του Ειρηνικού» είπε και εξέφρασε την ελπίδα να έχει ληφθεί υπόψη στις μελέτες το πρώην στρατόπεδο Κόδρα, αλλά και ο γειτονικός αρχαιολογικός χώρος, που ανασκάπτεται συστηματικά από τη δεκαετία του ’90, έχοντας αποδώσει ευρήματα που φιλοξενούνται στο Λούβρο και το Βρετανικό Μουσείο.
Η δήμαρχος επισήμανε ακόμη την ανάγκη ενεργής εμπλοκής του δήμου στο όλο εγχείρημα καθώς όταν το έργο ολοκληρωθεί κάποιος θα πρέπει να διευθετεί, να καθαρίζει και να φροντίζει την όλη περιοχή, ενώ θα πρέπει να ληφθεί μέριμνα και για τις συγκοινωνίες και τη στάθμευση. Χαιρετισμούς απηύθυναν ο πρόεδρος του Ομίλου «Σαμαράς & Συνεργάτες», Δημήτρης Σαμαράς και η Μαρία Καμηλάκη, αναπληρώτρια προϊσταμένη της Γενικής Διεύθυνσης Ηλεκτρονικής Διοίκησης, Βιβλιοθήκης και Εκδόσεων της Βουλής των Ελλήνων.
Η αρχιτέκτων Αμαλία Τσαμπάζη, παρουσιάζοντας αναλυτικότερα το χρονοδιάγραμμα του πρότζεκτ, επισήμανε πως τον Αύγουστο ολοκληρώθηκε η προμελέτη του έργου και ακολουθούν τα εξής στάδια: η έγκριση από τον τομέα Μακεδονίας-Θράκης του υπουργείου Εσωτερικών και στη συνέχεια η οριστική μελέτη (διάρκεια εκπόνησης τριών μηνών), η μελέτη εφαρμογής (συν τρεις μήνες) και η διαδικασία σύνταξης των τευχών δημοπράτησης (ένας μήνας), ενώ παράλληλα «τρέχουν» και οι διαδικασίες των απαιτούμενων αδειοδοτήσεων. Συνολικά, το χρονοδιάγραμμα προβλέπει την ολοκλήρωση των μελετών σε καθαρό μελετητικό χρόνο δέκα μηνών.
Εκτεταμένη είναι πάντως η παθολογία του διατηρητέου κτηρίου, ο φέρων οργανισμός του οποίου φέρει φθορές από υγρασία, αποχρωματισμούς, ρηγματώσεις και οξειδώσεις, βιολογικές προσβολές και αποσύνθεση ξύλινων στοιχείων. Ερωτηθείσα για το κόστος των παρεμβάσεων που θα απαιτηθούν τόσο για την αποκατάσταση, όσο και για την αναβάθμιση του κτηρίου η κυρία Χατζηγεωργίου επισήμανε ότι, παρότι υπάρχει ένας αρχικός προϋπολογισμός, αυτό θα προσδιοριστεί όταν ολοκληρωθεί η οριστική μελέτη, πιθανώς στο τέλος Δεκεμβρίου. Τότε θα ξεκαθαρίσει και ποιος θα επωμισθεί αυτό το κόστος και πώς θα κατανεμηθεί._
ΑΠΕ-ΜΠΕ- Αλεξάνδρα Γούτα / photo: eurokinissi/motionteam
