Η πρόταση που τίθεται σε δημοψήφισμα προβλέπει να φορολογηθούν άπαξ οι περίπου 200 δισεκατομμυριούχοι της πολιτείας με συντελεστή 5% επί της καθαρής περιουσίας τους, προκειμένου να χρηματοδοτηθεί το δημόσιο σύστημα υγείας —από το οποίο εξαρτάται ο μισός πληθυσμός της Καλιφόρνιας—, το οποίο έχει αποδυναμωθεί εξαιτίας των σαρωτικών ομοσπονδιακών περικοπών που επέβαλε ο Αμερικανός πρόεδρος Ντόναλντ Τραμπ.

Οι υποστηρικτές της πρότασης ελπίζουν το μέτρο να αποτελέσει έμπνευση για άλλες πολιτείες των ΗΠΑ την ώρα που αυξάνεται η οργή λόγω της επιδείνωσης των ανισοτήτων και της ιλιγγιώδους ανόδου των περιουσιών των επικεφαλής εταιρειών του τεχνολογικού κλάδου, όπως ο Ίλον Μασκ.

Ο φόρος αυτός «είναι μια σταγόνα στον ωκεανό» για τους πλούσιους, εκτίμησε η Λόρεν Φίρμαν συνταξιούχος γραφίστρια που εξαρτάται από το Medicare, το σύστημα παροχής υγειονομικής περίθαλψης για τους άνω των 65 ετών. «Αυτό δεν σημαίνει πολλά για εκείνους, αλλά τα πάντα για όσους έχουν ανάγκη περίθαλψη».

Όμως το δημοψήφισμα τρομάζει τη Σίλικον Βάλεϊ. Μεταξύ των αντιπάλων της «Πρότασης 40» (Proposition 40) είναι ο συνιδρυτής της Google Σεργκέι Μπριν, ο οποίος έχει ήδη δαπανήσει περισσότερα από 250 εκατ. δολάρια στην εκστρατεία κατά του φόρου αυτού. Βασικό επιχείρημά του το ενδεχόμενο ο φόρος να γίνει μόνιμος, γεγονός που θα μπορούσε να πυροδοτήσει μαζική αποχώρηση των υπερπλούσιων από την πολιτεία, μια εξέλιξη που ίσως οδηγήσει σε κατάρρευση των φορολογικών εσόδων της Καλιφόρνιας.

«Ο φόβος είναι ότι τα άτομα, οι ιδιοκτήτες επιχειρήσεων και άλλοι ενδέχεται να πιστέψουν ότι αυτό θα μπορούσε να συμβεί ξανά», σημείωσε ο Κερκ Στάρτ, καθηγητής φορολογικού δικαίου στο UCLA.

Εκτός από τους δισεκατομμυριούχους και άλλοι αντιτίθενται στην πρόταση αυτή, ανάμεσά τους ο κυβερνήτης της Καλιφόρνιας Γκάβιν Νιούσομ. Ο επί επτά χρόνια κυβερνήτης της πολιτείας, ο οποίος καλλιεργεί φιλοδοξίες να είναι και υποψήφιος των Δημοκρατικών στις προεδρικές εκλογές του 2028, στηρίζει επισήμως το «όχι» στο δημοψήφισμα.

Αντίστοιχα το ισχυρό συνδικάτο United Domestic Workers, που εκπροσωπεί 250.000 εργαζόμενους στην κατ’ οίκον φροντίδα και στην φροντίδα παιδιών, επίσης καλεί τα μέλη του να ψηφίσουν «όχι». Το συνδικάτο εκτιμά ότι ένας εφάπαξ φόρος για την στήριξη του συστήματος υγείας δεν θα αντιμετωπίσει μακροπρόθεσμα το έλλειμμα της Καλιφόρνιας που ανέρχεται σε δισεκατομμύρια δολάρια.

100 δισεκ. φορολογικά έσοδα

Η ιδέα της φορολόγησης των υπερπλούσιων δεν είναι καινούργια: η Καλιφόρνια έχει προσπαθήσει τρεις φορές τα τελευταία 15 χρόνια να επιβάλει φορολογία στις πολύ μεγάλες περιουσίες, όμως και τις τρεις η πρόταση δεν εγκρίθηκε στο δημοψήφισμα.

Η «Πρόταση 40» είχε μεγάλη υποστήριξη μέχρι και πριν από μερικούς μήνες, όμως καθώς πλησιάζει η ημέρα των ενδιάμεσων εκλογών, το ποσοστό αυτό μειώνεται, σύμφωνα με τις δημοσκοπήσεις.

Η συζήτηση επί του θέματος έχει λάβει εθνικές διαστάσεις. Στις αρχές του μήνα ο Δημοκρατικός γερουσιαστής Μπέρνι Σάντερς ταξίδεψε στο Λος Άντζελες για να υποστηρίξει την πρόταση. «Την ώρα που αυτοί οι δισεκατομμυριούχοι έχουν περισσότερο από τριπλασιάσει την περιουσία τους στη διάρκεια της τελευταίας δεκαετίας, έχουν πληρώσει μικρότερο φόρο από έναν υδραυλικό ή μία νοσηλεύτρια», τόνισε.

Αν υιοθετηθεί, το μέτρο θα αποφέρει 100 δισεκατομμύρια δολάρια φορολογικά έσοδα στην Καλιφόρνια, σημείωσε ο Μπράιαν Γκέιλ καθηγητής Νομικής στο πανεπιστήμιο Μπέρκλεϊ, ο οποίος συμμετείχε στη σύνταξη της πρότασης.

Η απόφαση των Καλιφορνέζων θα γίνει γνωστή στις 3 Νοεμβρίου. Όμως, αν η Καλιφόρνια υιοθετήσει τον πρώτο φόρο επί των δισεκατομμυριούχων στις ΗΠΑ, «αντίστοιχες πρωτοβουλίες θα ακολουθήσουν και σε άλλες πολιτείες», ελπίζει ο Εμάνιουελ Σάεζ, άλλος συντάκτης της πρότασης.

Αυτός ο καθηγητής Οικονομικών στο πανεπιστήμιο Μπέρκλεϊ παραδέχεται ότι, αν ο φόρος επιβληθεί ξανά ή γίνει μόνιμος, κάποιοι δισεκατομμυριούχοι ενδέχεται να φύγουν από την πολιτεία.

Όμως για τον Τιμ Μόφετ, συνταξιούχο βοηθό νοσηλευτή, οι απειλές αυτές μοιάζουν κενές. «Ούτως ή άλλως δεν πληρώνουν», καταγγέλλει ο 69χρονος. «Οπότε τι έχουμε να χάσουμε;».

^{ΑΠΕ-ΜΠΕ / photo: ΑΠΕ-ΜΠΕ – EPA-EPA}