Η κύρωση της Πολυμερούς Συμφωνίας απαιτεί τυπικό νόμο, γι΄αυτό κατατέθηκε νομοσχέδιο στη Βουλή το οποίο αναμένεται να εισαχθεί στην Ολομέλεια την προσεχή εβδομάδα. Η συγκεκριμένη Διεθνής Συμφωνία έχει στόχο τον αποτελεσματικότερο έλεγχο φοροαποφυγής των πολυεθνικών επιχειρήσεων. Βάσει της συμφωνίας του ΟΟΣΑ για την ανταλλαγή πληροφοριών GloBE, οι φορολογικές αρχές διαφορετικών χωρών θα ανταλλάσσουν στοιχεία, για τα κέρδη και τη φορολόγηση μεγάλων πολυεθνικών εταιρειών. Το νομοσχέδιο αφορά το διεθνές σύστημα αυτόματης ανταλλαγής φορολογικών στοιχείων για την καταπολέμηση της φοροδιαφυγής των πολυεθνικών εταιρειών και την εφαρμογή του παγκόσμιου ελάχιστου συντελεστή φόρου 15%.

Κατά τη διάρκεια της συζήτησης στην επιτροπή της Βουλής επισημάνθηκε ότι μόνη της μια εθνική φορολογική αρχή, όπως η ΑΑΔΕ στην περίπτωση της Ελλάδας, είναι πολύ δύσκολο, για την ακρίβεια, αδύνατο, να ελέγξει έναν παγκόσμιο κολοσσό, με εκατοντάδες θυγατρικές σε πενήντα διαφορετικές χώρες, να ελέγξει ότι αυτός έχει πράγματι πληρώσει το 15% σε κάθε μία από αυτές τις δικαιοδοσίες.

Πώς λοιπόν ο νέος μηχανισμός που εισάγει η κύρωση της συμφωνίας, θα καλύψει το κενό που υπάρχει σήμερα; Στον πυρήνα του μηχανισμού αυτού βρίσκεται ένα κοινό παγκοσμίως, ψηφιακό έντυπο, το Globe, που θα θεραπεύσει το φαινόμενο των αποσπασματικών αναφορών για τις πολυεθνικές, αναφορές που μάλιστα έφταναν στους ελεγκτές με τεράστιες καθυστερήσεις και σε μορφή που δεν επέτρεπε άμεση σύγκριση. Οι υπόχρεοι πολυεθνικοί όμιλοι δεν θα συμπληρώνουν διαφορετικά έντυπα, για κάθε χώρα που έχουν παρουσία. Θα υποβάλουν μια φορά, κεντρικά, τη δήλωση GloBE, με λεπτομερή αποτύπωση της οικονομικής δραστηριότητας ολοκλήρου του ομίλου (ακριβή έσοδα και κέρδη του ομίλου σε κάθε ξεχωριστή γεωγραφική ζώνη, τους φόρους που έχουν καταβάλει σε κάθε κράτος, τις αναγκαίες λογιστικές προσαρμογές από τους κανόνες GloBE, τα στοιχεία για τον καταλογισμό και την είσπραξη συμπληρωματικού φόρου).

Αφού η δήλωση υποβληθεί κεντρικά, μέσω κρυπτογραφημένου δικτύου, η δήλωση θα διαβιβάζεται αυτόματα και ψηφιακά στις φορολογικές αρχές όλων των συμβαλλόμενων κρατών, όπου ο εκάστοτε όμιλος διαθέτει έστω και μια θυγατρική ή μια μόνιμη εγκατάσταση. Αυτό σημαίνει ότι αν ένας όμιλος δραστηριοποιείται στην Ελλάδα και έχει μεταφέρει μέρος των κερδών του σε μια δικαιοδοσία χαμηλής φορολόγησης, η ΑΑΔΕ θα λάβει αυτόματα τη δήλωση, θα δει την πραγματική εικόνα και θα έχει το δικαίωμα να επιβάλει τον συμπληρωματικό φόρο. Για να γίνει περισσότερο κατανοητό, έστω ότι μια πολυεθνική έχει δραστηριότητα στην Ελλάδα, τη Γερμανία και την Ιρλανδία. Οι φορολογικές αρχές ανταλλάσσουν στοιχεία για τα κέρδη, τους φόρους και τις εταιρείες του ομίλου και ελέγχουν αν εφαρμόζεται ο ελάχιστος φορολογικός συντελεστής 15%. Αν η φορολόγηση είναι χαμηλότερη, τότε μπορεί να επιβληθεί συμπληρωματικός φόρος.

Είναι προς το συμφέρον όλων, οι φορολογικές αρχές διαφορετικών χωρών να συνεργάζονται, να ανταλλάσσουν στοιχεία, ιδιαίτερα σε περιόδους μεγάλων προκλήσεων, ανέφερε ο υφυπουργός Εθνικής Οικονομίας και Οικονομικών Δημήτρης Μαρκόπουλος. «Οι φορολογικές αρχές διαφορετικών χωρών ουσιαστικά συνεργάζονται, ανταλλάσσουν στοιχεία. Αυτό, νομίζω ότι είναι προς το συμφέρον όλων μας, και της διαφάνειας και των πολιτών που αναζητούν ενημέρωση. Χρειάζεται η διασταύρωση στοιχείων (Cross-check), η οποία πρέπει να υπάρχει στην οικονομία. Νομίζω δεν είναι αρνητικό και, αν θέλετε, κιόλας είναι και ευεργετικό και για τις μικρομεσαίες και για τις ελληνικές επιχειρήσεις. Πρέπει να υπάρχει μια λογοδοσία και μια διαφάνεια ως προς το σκέλος της δραστηριότητας των πολύ μεγάλων ομίλων», είπε ο κ. Μαρκόπουλος.

Ο υφυπουργός στάθηκε όμως και στην ΑΑΔΕ. «’Εχουμε πετύχει ως χώρα. Μην ξεχνάμε την ανεξαρτησία της Α.Α.Δ.Ε. και ας βάλλεται η Α.Α.Δ.Ε. από ριζοσπαστικά κυρίως κόμματα, βέβαια, και από το Π.Α.Σ.Ο.Κ. το τελευταίο διάστημα. Η Ανεξάρτητη Αρχή Δημοσίων Εσόδων (Α.Α.Δ.Ε.), είναι μία Αρχή, η οποία έχει ένα αδιαμφισβήτητο κύρος και αδιαμφισβήτητα αποτελέσματα. Δεν θα πω ότι σε έναν Οργανισμό, ο οποίος είναι μεγάλος, είναι ζωντανός, ότι δεν υπάρχουν, ενδεχομένως, και κάποιοι επίορκοι. Νομίζω ότι θα συμφωνήσουμε, ότι σε όλους τους χώρους, σε όλες τις εκφάνσεις της κοινωνίας υπάρχει το ενδεχόμενο να υπάρχουν επίορκοι. Αυτό δεν σημαίνει, όμως, ταυτόχρονα, ότι δεν παράγεται αξιόλογο έργο, ότι η διοικητική ομάδα δεν κάνει μία εξαιρετική δουλειά», είπε ο υφυπουργός Εθνικής Οικονομίας και Οικονομικών.

Η συμπολίτευση εκτιμά ότι η κύρωση της συμφωνίας, θα συμβάλει στην αντιμετώπιση επιθετικών πρακτικών φοροαποφυγής από μεγάλους πολυεθνικούς ομίλους, στην αντιμετώπιση του αθέμιτου φορολογικού ανταγωνισμού και της συστηματικής διάβρωσης των εθνικών φορολογικών βάσεων. Ο εισηγητής της Νέας Δημοκρατίας Γιάννης Πασχαλίδης είπε ότι η Ελλάδα, απόλυτα ευθυγραμμισμένη με τον ΟΟΣΑ και την ΕΕ, με την κύρωση αυτής της πολυμερούς συμφωνίας, θωρακίζει τα δημόσια έσοδα και διασφαλίζει συνθήκες υγιούς ανταγωνισμού, για τις εγχώριες επιχειρήσεις. O κ. Πασχαλίδης ανέφερε ότι ρυθμίσεις αφορούν αποκλειστικά μεγάλους πολυεθνικούς ομίλους που εμπίπτουν στο πεδίο εφαρμογής των διεθνών κανόνων GloBE και δεν αφορούν φυσικά πρόσωπα και μικρομεσαίες επιχειρήσεις. «Για δεκαετίες γινόμασταν μάρτυρες ενός ιδιότυπου και καταστροφικού αγώνα δρόμου καθώς κράτη και εξωτικές δικαιοδοσίες ανταγωνίζονταν ποιο θα μειώσει περισσότερο τους φορολογικούς του συντελεστές, προσφέροντας ασυλία και φορολογικούς παραδείσους στα μεγάλα πολυεθνικά κεφάλαια. Το τίμημα το πλήρωναν οι εθνικοί προϋπολογισμοί», είπε ο κ. Πασχαλίδης και τόνισε ότι πάνω από όλα βαρύ ήταν το τίμημα για τις μικρές και μεσαίες εγχώριες επιχειρήσεις.

Eδώ και δεκαετίες παρακολουθούμε πολυεθνικούς ομίλους να επιλέγουν τη μεταφορά των κερδών τους σε φορολογικούς παραδείσους, για να μειώσουν δραστικά τα φορολογικά τους στοιχεία και συνεπώς να γίνουν πιο ανταγωνιστικοί, είπε η εισηγήτρια του ΠΑΣΟΚ Ελένη Βατσινά. Η βουλευτής αναφέρθηκε στο παράδειγμα της Microsoft στις ΗΠΑ, που χρησιμοποίησε για τον λόγο αυτό, θυγατρική στο Πουέρτο Ρίκο, της Google στις ΗΠΑ που αξιοποίησε εταιρείες στην Ιρλανδία και την Ολλανδία για διοχέτευση εσόδων από δικαιώματα πνευματικής ιδιοκτησίας στις Βερμούδες αλλά και της ΙΚΕΑ στη Σουηδία, για την οποία η Ευρωπαϊκή Επιτροπή ξεκίνησε έλεγχο και επίσης το παράδειγμα της Samsung στη Ν. Κορέα με την θυγατρική της στο Βιετνάμ. «Γι΄αυτό ο ΟΟΣΑ ξεκίνησε την προσπάθεια αντιμετώπισης της πρακτικής μεταφοράς των κερδών το 2021 και συμφωνήθηκε ελάχιστο επίπεδο φορολόγησης 15% για μεγάλους ομίλους με ετήσια έσοδα τουλάχιστον 750 εκατομμυρίων ευρώ», είπε η βουλευτής και πρόσθεσε ότι με το νομοσχέδιο εισάγεται ένα πολύ χρήσιμο εργαλείο. Το ΠΑΣΟΚ στηρίζει τη μεγαλύτερη διαφάνεια για τα οικονομικά των πολυεθνικών και αντιμετωπίζει θετικά τη συμφωνία ανταλλαγής πληροφοριών. Όπως τόνισε ωστόσο η βουλευτής, πρέπει να διασαφηνιστεί με ποιες από τις χώρες που έχουν συμφωνήσει, έχει ήδη ξεκινήσει η ανταλλαγή και ποιο είναι το χρονοδιάγραμμα ανταλλαγής πληροφοριών με τις υπόλοιπες χώρες. Είπε επίσης ότι πρέπει «να δούμε ποιες είναι οι εξαιρέσεις που εξασφάλισαν οι ΗΠΑ για τα φορολογικά δικαιώματα της Ελλάδας, ποια είναι η επίδραση των εξαιρέσεων αυτών στα έσοδα αλλά και στον ανταγωνισμό». Κυρίως αν είναι έτοιμη η ΑΑΔΕ.

Η ειδική αγορήτρια του ΚΚΕ Διαμάντω Μανωλάκου επισήμανε ότι ΗΠΑ και Κίνα, δηλαδή οι δύο μεγαλύτερες χώρες με ομίλους κολοσσούς, δεν έχουν ακόμα συμφωνήσει να εφαρμόσουν τη φορολογική μεταρρύθμιση του 2021. «Δηλαδή ο παγκόσμιος φόρος ισχύει για πολυεθνικές με τζίρο άνω των 750 εκατομμυρίων ευρώ, με επιλεγμένο φορολογικό συντελεστή τουλάχιστον 15% επί των εταιρικών κερδών. Ορισμένοι παρουσιάζουν τον παγκόσμιο ελάχιστο φόρο, ως ένα βήμα προς μεγαλύτερη φορολογική δικαιοσύνη. Σε ένα άδικο σύστημα όμως δεν υπάρχει φορολογική δικαιοσύνη. Απλά είναι υποκρισία και κοροϊδία. Όταν η ΕΕ έβαλε φορολογία στους αμερικανικούς ψηφιακούς κολοσσούς Apple και Google δεν πληρώθηκαν ποτέ. Ας μην κοροϊδευόμαστε λοιπόν ότι αυτή η συμφωνία θα εφαρμοστεί, όταν προστατεύεται, από την ΕΕ και τις κυβερνήσεις, η ελευθερία κίνησης κεφαλαίων, εμπορευμάτων και υπηρεσιών που σημαίνει διευκόλυνση της φοροδιαφυγής και της φοροαποφυγής», σχολίασε η βουλευτής του ΚΚΕ. Αναφέρθηκε όμως και σε διευκολύνσεις αυτού του χαρακτήρα, με τον αναβαλλόμενο φόρο για τις τράπεζες, με τις φοροαπαλλαγές για το εφοπλιστικό κεφάλαιο. Στο πνεύμα αυτό η βουλευτής του ΚΚΕ είπε ότι η αυτόματη ανταλλαγή πληροφοριών είναι ουτοπία και κοροϊδία.

Πρόκειται για ένα εργαλείο που συνδέεται με τον δεύτερο πυλώνα της διεθνούς προσπάθειας του ΟΟΣΑ και της G20, με στόχο να περιοριστεί η μεταφορά κερδών των μεγάλων πολυεθνικών, σε χώρες με πολύ χαμηλή φορολογία, είπε ο ειδικός αγορητής του ΣΥΡΙΖΑ Ιωάννης Καριπίδης. Πρόσθεσε επίσης ότι η ανταλλαγή πληροφοριών είναι σημαντική, μπορεί να ενισχύσει τη διαφάνεια, να περιορίσει τα περιθώρια φοροαποφυγής και να βοηθήσει τις φορολογικές αρχές να ελέγχουν πιο αποτελεσματικά τις μεγάλες πολυεθνικές.

Ο ειδικός αγορητής του ΣΥΡΙΖΑ ζήτησε όμως απαντήσεις για το αν έχει ολοκληρωθεί η χαρτογράφηση των ομίλων και των εταιρειών, αν είναι έτοιμη η ΑΑΔΕ να εφαρμόσει το σύστημα. ποια ποσά έχουν βεβαιωθεί και ποια έχουν εισπραχθεί μέχρι σήμερα και ποια είναι η εκτίμηση για τα έσοδα των επόμενων ετών. «Η θέση μας επί της αρχής είναι ξεκάθαρη, σταθερή και αδιαπραγμάτευτη. Ναι στο να πληρώνουν φόρο οι πολυεθνικές, εκεί ακριβώς που παράγουν τα κέρδη τους. Ναι στην πάταξη της φοροδιαφυγής των κολοσσών που θησαυρίζουν εις βάρος των πολιτών», είπε ο ειδικός αγορητής της Ελληνικής Λύσης Βασίλης Βιλιάρδος και σημείωσε: «Εδώ, όμως, δεν έχουμε απλώς μια δίκαιη φορολόγηση, αλλά ένα σύστημα όπου οι κανόνες γράφονται στον ΟΟΣΑ, οι προσαρμογές γίνονται με απλές υπουργικές ή διοικητικές αποφάσεις και η Βουλή καλείται απλά να πει ναι σε όλα”.

Ο βουλευτής της Ελληνικής Λύσης είπε ότι η κυβέρνηση πρέπει να απαντήσει πόσοι ακριβώς όμιλοι υποβάλλουν σήμερα δήλωση πληροφοριών συμπληρωματικού φόρου στην Ελλάδα, τι πραγματικά έσοδα έχει αποδώσει ως σήμερα ο συμπληρωματικός φόρος, ποια είναι η απτή πρακτική αξία αυτής της ανταλλαγής για την Ελλάδα, πέρα από την τυπική συμμόρφωση στις επιταγές του ΟΟΣΑ. «Η φορολογική δικαιοσύνη απαιτεί να μπορεί το κράτος να ελέγχει αποτελεσματικά και τους μεγάλους ομίλους που δραστηριοποιούνται πέρα από τα σύνορά του. Η συμφωνία που συζητούμε μπορεί να ενισχύσει αυτή τη δυνατότητα», είπε ο ειδικός αγορητής της «Νίκης» Ανδρέας Βορύλλας. Σημείωσε όμως ότι η αξία της της Συμφωνίας θα κριθεί στην πράξη, από την αξιοποίηση των πληροφοριών, τα έσοδα που θα εισπραχθούν και την ετοιμότητά της ΑΑΔΕ να ανταποκριθεί στις απαιτήσεις της.

Το άρθρο 2 της Συμφωνίας δίνει φοβερές εξουσίες κεντρικά στην ΑΑΔΕ και στον Υπουργό Εθνικής Οικονομίας, είπε ο ειδικός αγορητής της Πλεύσης Ελευθερίας Αλέξανδρος Καζαμίας και επισήμανε ότι με το άρθρο αυτό, ο Υπουργός Εθνικής Οικονομίας μπορεί, κατόπιν εισήγησης του διοικητή της ΑΑΔΕ, να αναστείλει μία σχέση ανταλλαγής πληροφοριών. Ο βουλευτής επανέλαβε την κριτική του κόμματός του ότι «ο φόρος 15% είναι πολύ χαμηλός, δεδομένου, ότι αυτές οι εταιρείες βγάζουν τεράστια κέρδη». Επίσης ότι 750 εκατομμύρια κύκλος εργασιών για τις πολυεθνικές στις οποίες θα επιβάλλεται αυτός ο φόρος, είναι ένας τζίρος που αφήνει εκτός του πεδίου πολλές πολυεθνικές επιχειρήσεις οι οποίες μπορεί να έχουν κύκλο εργασιών και 500 εκατομμύρια.

^{ΑΠΕ-ΜΠΕ / photo: ana-ana}