Κάτω από το δέρμα και βαθιά μέσα στα γονίδιά του, αυτό το πλάσμα ήταν προφανώς ακόμα πιο ιδιαίτερο.

Ο αρσενικός πίθηκος που γεννήθηκε στο εργαστήριο ήταν το προϊόν, όπως αναφέρεται, ενός άνευ προηγουμένου πειράματος, το οποίο χρησιμοποίησε τα πολυδύναμα βλαστοκύτταρα δύο γενετικά διακριτών γονιμοποιημένων ωαρίων από το ίδιο είδος πιθήκου για να δημιουργήσει έναν ζωντανό και αναπνέοντα μακάκο με μακριά ουρά ( Macaca fascicularis ).

Αυτός δεν είναι ο πρώτος ζωντανός πίθηκος στον κόσμο που σχηματίστηκε τεχνητά από τη σύντηξη πολλαπλών γονιμοποιημένων ωαρίων, αλλά ήταν ο πιο μικτός –ή χιμαιρικός– από όλους, σύμφωνα με ερευνητές στην Κίνα και στο Ηνωμένο Βασίλειο.

Στην επιστήμη, μια ζωική «χίμαιρα» είναι ένας μεμονωμένος οργανισμός που αποτελείται από κύτταρα που προέρχονται από περισσότερους από δύο γονείς.

Στο σώμα του συγκεκριμένου ζώου, τα κύτταρα και οι ιστοί που δημιουργήθηκαν από δύο ξεχωριστές σειρές βλαστοκυττάρων, μία από έμβρυο δότη και άλλη από έμβρυο ξενιστή, ήταν εμφανείς στον εγκέφαλο, την καρδιά, τους νεφρούς, το ήπαρ, το γαστρεντερικό σωλήνα, τους όρχεις και τα κύτταρα που μετατρέπονται στο σπέρμα του.

Από τους 26 διαφορετικούς τύπους ιστών που μέτρησαν οι επιστήμονες στον ζωντανό πίθηκο, η συμβολή των επιπλέον δωρεών βλαστοκυττάρων κυμαινόταν από το χαμηλό 21 τοις εκατό μέχρι το 92 τοις εκατό. Αυτό το υψηλότερο ποσοστό παρατηρήθηκε στους εγκεφαλικούς ιστούς.

Προηγούμενες μελέτες είχαν καταλήξει σε ζωντανά και τερματισμένα χιμαιρικά έμβρυα πιθήκων πριν, με απογόνους να περιέχουν χαμηλή συνεισφορά κυττάρων δότη σε διάφορους ιστούς μεταξύ 0,1 και 4,5 τοις εκατό.

Ο νεότερος χιμαιρικός πίθηκος επέζησε για μόλις δέκα ημέρες, πράγμα που σημαίνει ότι η συνεχιζόμενη υγεία των χιμαιρικών πιθήκων εξακολουθεί να είναι ένα πρόβλημα που πρέπει να λυθεί.

«Αυτός είναι ένας από μακρού επιδιωκόμενος στόχος στον τομέα», λέει ο αναπαραγωγικός μηχανικός και ανώτερος συγγραφέας Zhen Liu της Κινεζικής Ακαδημίας Επιστημών (CAS).

«Συγκεκριμένα, αυτή η εργασία θα μπορούσε να μας βοηθήσει να δημιουργήσουμε πιο ακριβή μοντέλα πιθήκων για τη μελέτη νευρολογικών ασθενειών καθώς και για άλλες μελέτες βιοϊατρικής».

Σε μια διάσκεψη μέσων ενημέρωσης, ο κύριος συγγραφέας της εργασίας, ο γενετιστής Jing Cao από το CAS, είπε ότι αυτή ήταν μια βασική επιστημονική πρόοδος επειδή αποδεικνύει για πρώτη φορά ότι είναι δυνατές πλούσιες χίμαιρες πρωτευόντων πλην του ανθρώπου.

Το πεδίο της έρευνας σε χιμαιρικά ζώα δεν είναι χωρίς ένα φάσμα ηθικών ανησυχιών, αν και οι υποστηρικτές λένε ότι τα οφέλη των μοντέλων στη δοκιμή ασθενειών και θεραπειών κάνουν τις προσπάθειές τους να αξίζουν τον κόπο.

Δεδομένου ότι τα βλαστοκύτταρα δότη μπορούν να υποβληθούν σε γενετική επεξεργασία, οι βιοϊατρικοί ερευνητές θα μπορούσαν ενδεχομένως να δοκιμάσουν ορισμένα αποτελέσματα ασθένειας σε μοντέλα πιθήκων στο μέλλον. Ενώ εξαρτάται από τον ερευνητικό σκοπό, όσο μεγαλύτερη είναι η συμβολή των βλαστοκυττάρων δότη σε οποιονδήποτε ιστό στόχο, τόσο πιο ακριβές μπορεί να είναι το μοντέλο της νόσου.

Στα κύτταρα ωαρίων και σπερματοζωαρίων, ένα ποσοστό χιμαιρισμού έως και 10% μπορεί να είναι ένα χρήσιμο μοντέλο, σύμφωνα με τον ανοσολόγο Miguel Esteban από το CAS και το Ινστιτούτο Γονιδιωματικής του Πεκίνου, καθώς αυτές οι βλαστικές γραμμές μπορούν θεωρητικά να μεταφερθούν στους απογόνους.

Το 2012, αναφέρθηκαν οι πρώτοι ζωντανοί χιμαιρικοί πίθηκοι, αλλά τα κύτταρα δότες σε αυτά τα πλάσματα συνεισέφεραν στους ιστούς τους σε πολύ χαμηλά ποσοστά (μόνο περίπου 4 τοις εκατό).

Επιπλέον, αυτοί οι χιμαιρικοί ιστοί ήταν «περιορισμένοι σε όργανα πλούσια σε αίμα», όπως το συκώτι, ο σπλήνας και ο πλακούντας, κάτι που υποδηλώνει ότι «το μείγμα αίματος θα μπορούσε να εμπλέκεται και όχι ο πραγματικός χιμαιρισμός στους συμπαγείς ιστούς».

Όταν η ομάδα στην Κίνα έβαλε ένα σύνολο πολυδύναμων βλαστοκυττάρων δότη (τα οποία μπορούν να διαφοροποιηθούν σε όλους τους τύπους κυττάρων) σε έμβρυα βλαστοκύστης πιθήκου ηλικίας εβδομάδων, φρόντισαν να μαρκάρουν τις δωρεές με πράσινη φθορίζουσα πρωτεΐνη.

Με αυτόν τον τρόπο, οποιοσδήποτε ιστός ή κύτταρο έλαμπε πράσινος στους απογόνους, θα μπορούσε να συνδεθεί σαφώς με τη δωρεά σειρά βλαστοκυττάρων.

Όταν αυτά τα προσεκτικά κατασκευασμένα έμβρυα εμφυτεύτηκαν σε θηλυκούς μακάκους, ακολούθησαν μόνο έξι ζωντανές γεννήσεις και μόνο ένας από αυτούς τους ζωντανούς πιθήκους, ένας αρσενικός, έδειξε ιστό που προέρχεται από βλαστοκύτταρα σε πολλές περιοχές του σώματός του.

Ένα από τα αποβληθέντα έμβρυα έδειξε επίσης κάποιο επίπεδο χιμαιρισμού, αν και σε χαμηλότερο ποσοστό από τον ζωντανό χιμαιρικό πίθηκο, ωστόσο, αυτό το έμβρυο δεν κατάφερε να γεννηθεί.

Ο Cao και οι συνεργάτες του παραδέχονται ότι η συνολική αποτελεσματικότητα αυτής της διαδικασίας “παραμένει χαμηλή” (περίπου το ήμισυ της επιτυχίας από τη δημιουργία ενός εμβρύου χωρίς χιμαιρισμό από εξωσωματική γονιμοποίηση), αλλά είναι ένα πολλά υποσχόμενο βήμα, όπως λένε, προς τη σωστή κατεύθυνση.

Η χαμηλή απόδοση θα μπορούσε να οφείλεται στον τρόπο καλλιέργειας των βλαστοκυττάρων ή των εμβρύων στο εργαστήριο. Για παράδειγμα, όταν τα βλαστοκύτταρα δότη εγχέονται σε ένα έμβρυο ξενιστή, πολλά κύτταρα υφίστανται προγραμματισμένο κυτταρικό θάνατο, επομένως η βελτίωση του ποσοστού επιβίωσης στο έμβρυο είναι μια συνεχής πρόκληση που η ομάδα ελπίζει να βελτιώσει στο μέλλον.

Η έρευνα, λέει ο Liu, θα μπορούσε να βοηθήσει τους επιστήμονες να κατανοήσουν καλύτερα τα πρώιμα στάδια της διαφοροποίησης των βλαστοκυττάρων στα πρωτεύοντα, η οποία δεν έχει μελετηθεί σχεδόν τόσο καλά όσο στα ποντίκια.

«Έχουμε παράσχει ισχυρές ενδείξεις ότι τα πολυδύναμα βλαστοκύτταρα πιθήκου έχουν την ικανότητα να διαφοροποιούνται in vivo σε όλους τους διάφορους ιστούς που συνθέτουν ένα σώμα πιθήκου», λέει ο Esteban.

«Αυτή η μελέτη εμβαθύνει την κατανόησή μας για το αναπτυξιακό δυναμικό των πολυδύναμων βλαστοκυττάρων σε είδη πρωτευόντων».

(photo: freepik)