Παρότι είναι αρκετά νωρίς για να εξάγουμε ασφαλή συμπεράσματα, ο ρυθμός με τον οποίο υποβάλλονται τα αιτήματα και εκτελούνται εβδομαδιαίως περίπου 1.200 συνταγές Φαρμάκων Υψηλού Κόστους (ΦΥΚ), δείχνει εμπιστοσύνη των ασθενών στα ιδιωτικά φαρμακεία, ενώ την ίδια στιγμή αποσυμφορείται το σύστημα από τις ουρές που καταγράφονταν στα φαρμακεία του ΕΟΠΥΥ. Η επισήμανση ανήκει στον Γενικό Γραμματέα του Πανελληνίου Φαρμακευτικού Συλλόγου Μανόλη Κατσαράκη, ο οποίος σε συνέντευξη του στο Πρακτορείο Fm και στην Τάνια Μαντουβάλου μιλά αναλυτικά για τη νέα πραγματικότητα που διαμορφώνεται στη χώρα μας τους τελευταίους δυόμιση μήνες με την επέκταση της διάθεσης κρίσιμων θεραπειών και στα φαρμακεία της γειτονιάς. «Η αρχή έγινε στις 16 Φεβρουαρίου, με την ένταξη αντικαρκινικών θεραπειών και φαρμάκων για τη σκλήρυνση κατά πλάκας, που αφορούν 24.000 δικαιούχους. Στις 20 Απριλίου ακολούθησαν βιολογικοί παράγοντες για ρευματοπάθειες που αφορούν 23.000 διακαιούχους, ενώ μέσα στον επόμενο μήνα αναμένεται να προστεθούν θεραπείες για την ηπατίτιδα Β και το άσθμα, για 18.000 ασθενείς. Συνολικά αυτή η μεταρρύθμιση αφορά ήδη περίπου 67.000 ασφαλισμένους ασθενείς, σε σύνολο 180.000 που λαμβάνουν σε χρόνια βάση ΦΥΚ». Σύμφωνα με τον ίδιο, μόλις τις προηγούμενες μέρες επιλύθηκαν τεχνικά ζητήματα της ψηφιακής πλατφόρμας. Όσον αφορά τους χρόνους παράδοσης ο κ. Κατσαράκης αναφέρει ότι τα φάρμακα φθάνουν σε απομακρυσμένες περιοχές σε περίπου έξι έως δέκα ημέρες από την υποβολή του αιτήματος, ενώ στα μεγάλα αστικά κέντρα, όπως Αθήνα και Θεσσαλονίκη, ο χρόνος περιορίζεται συνήθως σε τέσσερις έως πέντε ημέρες. Το σύνολο των φαρμακείων της χώρας, ακόμη και στις πιο απομακρυσμένες περιοχές, μπορεί να εξυπηρετήσει τη διανομή των συγκεκριμένων φαρμάκων, ενώ σε σύνολο 10.600 φαρμακείων, μόλις 100 δεν συμμετέχουν.

   Στη συνέντευξη που ακολουθεί ο Γενικός Γραμματέας του ΠΦΣ, Μανόλης Κατσαράκης μιλά για την πορεία εφαρμογής του μέτρου, τα πρώτα αποτελέσματα, τις τεχνικές προσαρμογές που απαιτήθηκαν, τις προοπτικές και τις προκλήσεις αυτής της μεγάλης αλλαγής.

   Η μεταρρύθμιση αφορά περίπου 67.000 ασφαλισμένους ασθενείς, σε σύνολο 180.000 που λαμβάνουν ΦΥΚ σε χρόνια βάση

   Ερ:Ποια είναι η ουσία αυτής της αλλαγής στη διάθεση των φαρμάκων υψηλού κόστους μέσω των ιδιωτικών φαρμακείων; Ποιες κατηγορίες ασθενών αφορά;

   Απ: Αναμφισβήτητα πρόκειται για μια σημαντική μεταρρύθμιση την οποία περιμέναμε εδώ και καιρό. Τα φάρμακα υψηλού κόστους, τα οποία αφορούν σοβαρά νοσήματα και ήδη από τα μνημονιακά χρόνια ο ΕΟΠΥΥ διακινεί μέσω των κρατικών φαρμακείων, εισέρχονται πλέον σε μια νέα φάση. Και σταδιακά ανά κάποιες θεραπευτικές κατηγορίες τη φορά- εντάσσονται στη δυνατότητα χορήγησης απευθείας από τα ιδιωτικά φαρμακεία, μαζί με το σύνολο των υπολοίπων φαρμάκων. Η αρχή έγινε στις 16 Φεβρουαρίου, με την ένταξη αντικαρκινικών θεραπειών για διάφορους τύπους καρκίνου και φαρμάκων για τη σκλήρυνση κατά πλάκας, που αφορούν 24.000 δικαιούχους. Στις 20 Απριλίου ακολούθησαν βιολογικοί παράγοντες για ρευματοπάθειες που αφορούν 23.000 διακαιούχους, ενώ μέσα στον επόμενο μήνα αναμένεται να προστεθούν θεραπείες για την ηπατίτιδα Β και το άσθμα, για 18.000 ασθενείς. Συνολικά, η μεταρρύθμιση αυτή αφορά ήδη περίπου 67.000 ασφαλισμένους ασθενείς, σε σύνολο 180.000 που λαμβάνουν σε χρόνια βάση φάρμακα υψηλού κόστους.

   Ερ:Πόσο έχει βελτιωθεί στην πράξη η εξυπηρέτηση των ασθενών από τότε που ξεκίνησε το μέτρο σε συνεργασία με τον ΕΟΠΥΥ; Μειώθηκαν οι αναμονές στα φαρμακεία του ΕΟΠΥΥ;

   Απ: Παρότι είναι ακόμη νωρίς για την εξαγωγή ασφαλών συμπερασμάτων, ο ρυθμός με τον οποίο υποβάλλονται τα αιτήματα και εκτελούνται οι συνταγές — περίπου 1.200 την εβδομάδα — δείχνει ότι οι ασθενείς εμπιστεύονται το φαρμακείο, ενώ ταυτόχρονα αποσυμφορείται το σύστημα από τις ουρές που είχαμε στα φαρμακεία του ΕΟΠΥΥ. Η εικόνα αυτή αναμένεται να βελτιωθεί περαιτέρω με την ένταξη και των υπόλοιπων θεραπευτικών κατηγοριών. Ήδη, καθώς το μέτρο βρίσκεται σε εξέλιξη, ενημερώνεται σταδιακά ο πολίτης και εμείς ως κλάδος απευθυνόμαστε σε συλλόγους ασθενών, προκειμένου να ενισχυθεί η ενημέρωση για τη δυνατότητα αυτή.

   Μόνο 100 φαρμακεία δεν μετέχουν σε σύνολο 10.600 – Εξυπηρετείται και το τελευταίο χωριό

   Ερ: Υπάρχουν περιοχές που δεν καλύπτονται;

   Απ: Το σύνολο των φαρμακείων της χώρας και στο τελευταίο χωριό και στο τελευταίο νησί μπορεί να εξυπηρετήσει τη διανομή των φαρμάκων αυτών. Είναι ελάχιστες οι περιπτώσεις των φαρμακείων, που δήλωσαν απροθυμία, ή αδυναμία χορήγησης. Έτσι, επί συνόλου 10.600 φαρμακείων, μόλις 100 δεν συμμετέχουν.

   Ερ: Για ποιο λόγο ;

   Απ: Αφορούν δικούς τους λόγους, οι οποίοι έχουν να κάνουν με την διαδικασία και την ευθύνη, η οποία υπάρχει να εκτελέσουν και να υποβάλλουν αυτές τις συνταγές. Δεν υπάρχουν άλλοι λόγοι πχ οικονομικοί, γιατί τα φάρμακα αυτά είναι απολύτως δωρεάν με όποιο τρόπο και αν χορηγηθούν στους ασφαλισμένους και δεν υπάρχει κόστος ούτε για το φαρμακείο, ούτε για τον ασθενή.

   Ερ: Μια και εμπλέκεται διαδικτυακά ο ασθενής καθώς αφού συνταγογραφήσει ηλεκτρονικά ο γιατρός την συνταγή, ο ασθενής κάνει αίτηση στην πλατφόρμα δηλώνοντας το φάρμακο του και το φαρμακείο από το οποίο θέλει να το παραλάβει, θα ήθελα να ρωτήσω πως εξυπηρετούνται ηλικιωμένοι που δεν είναι εξοικειωμένοι με τη νέα τεχνολογία;

   Απ: Μπορεί να το κάνει είτε ο φαρμακοποιός, είτε ο φροντιστής.

   Ερ: Η ψηφιακή πλατφόρμα έχει προβλήματα;

   Απ: Όχι. Τα ελάχιστα προβλήματα, που έχουμε εντοπίσει, επιλύονται στην πορεία και δεν είναι αυτά τα οποία είναι σε θέση να αποθαρρύνουν κάποιον από το να κάνει το αίτημα, όταν μάλιστα λάβει τη βοήθεια από τον φαρμακοποιό του να το πράξει.

   Ερ: Τι είδους προβλήματα έχετε εντοπίσει;

   Απ: Τα προβλήματα είχαν να κάνουν με την ειδοποίηση του ασθενούς, αλλά και του φαρμακοποιού, στα στάδια που βρίσκεται σε εξέλιξη η διαδικασία. Δεν ερχόντουσαν σε διάφορα στάδια οι ειδοποιήσεις. Ωστόσο το φροντίσαμε και εδώ και πολύ λίγες μέρες, έχουν επιλυθεί αυτά τα ζητήματα.

   Ενιαία η διαδικασία για όλα τα φαρμακεία

   Ερ: Είναι σήμερα όλα τα φαρμακεία έτοιμα να διαχειριστούν με ασφάλεια αυτά τα φάρμακα; Υπάρχει κίνδυνος να δημιουργηθούν ανισότητες μεταξύ μεγάλων και μικρών φαρμακείων;

   Απ: Δεν υπάρχουν ανισότητες, καθώς η διαδικασία είναι ενιαία για όλα τα φαρμακεία και πλήρως δωρεάν. Ο φαρμακοποιός, ειδικά στα φάρμακα υψηλού κόστους, δεν επιβαρύνεται με δαπάνες για την προμήθεια και διάθεσή τους. Η αμοιβή είναι επιστημονική, προκαθορισμένη (κατά αποκοπή) και συνδέεται με την εκτέλεση της συνταγής και την ευθύνη της ορθής χορήγησης του φαρμάκου απευθείας στον ασθενή. Παράλληλα, περιλαμβάνει τη συμβουλευτική υποστήριξη προς τον ασθενή, την ενημέρωση για τη σωστή χρήση, καθώς και τον έλεγχο πιθανών παρενεργειών, αντενδείξεων και αλληλεπιδράσεων — στοιχεία που καθιστούν τη φαρμακευτική φροντίδα ιδιαίτερα σημαντική κατά τη χορήγηση αυτών των θεραπειών, από τα φαρμακεία.

   Ερ: Τα 20 ευρώ ανά συνταγή που προβλέπονται ως αποζημίωση είναι επαρκή για σας ή θα ζητήσετε αύξηση;

   Απ: Λαμβάνοντας υπόψιν τις συνθήκες οι οποίες υπάρχουν, κρίνεται ικανοποιητικό, χωρίς αυτό να σημαίνει ότι δεν επιδιώκουμε το καλύτερο. Είναι η πρώτη φάση ενός εγχειρήματος, είναι μία μεταρρύθμιση που ξεκινάει και οφείλουμε και εμείς να βάλουμε πλάτη. Οφείλουμε να αποδεχτούμε τους όρους μίας διαπραγμάτευσης που έγινε και να επιδιώξουμε το σύνολο αυτών των φαρμάκων να έρθει εν καιρώ στο φαρμακείο.

   Ερ: Τι συμβαίνει σε περιπτώσεις ευαίσθητων φαρμάκων, όπως τα βιολογικά. Διασφαλίζεται πλήρως η ψυκτική αλυσίδα;

   Απ: Υπάρχει η λεγόμενη «ψυχρή αλυσίδα», η οποία προϋποθέτει συγκεκριμένες συνθήκες κατά τη διακίνηση του φαρμάκου — από τη φαρμακαποθήκη έως το φαρμακείο και, τελικά, την παράδοσή του στον ασθενή. Οι συνθήκες αυτές διασφαλίζονται πλήρως στο φαρμακείο, γιατί διαθέτουμε τα κατάλληλα ψυγεία, την κατάλληλη επιστημονική υποστήριξη και παρέχουμε στον ασθενή σαφείς οδηγίες, ώστε όχι μόνο να το παραλάβει, αλλά να αποθηκεύσει και να χρησιμοποιήσει σωστά το φάρμακο, όπως κάνουμε και σε όλες τις άλλες περιπτώσεις χορηγούμενων φαρμάκων ψυγείου. Αντίθετα, στην περίπτωση της κατ’ οίκον χορήγησης, οι παραπάνω προϋποθέσεις δεν διασφαλίζονται στον ίδιο βαθμό, καθώς η παράδοση πραγματοποιείται από μη φαρμακοποιό, υπό αδιευκρίνιστες συνθήκες και με πολλές επισφάλειες.

   Η κατ οίκον παράδοση αντίκειται στην φαρμακευτική νομοθεσία

   Ερ: Η παράδοση στο σπίτι εν τούτοις είναι κάτι πιο απλό που συμμετέχουν λιγότερα μέρη και ενδεχομένως πιο βολικό για κάποιους ανθρώπους που δεν μετακινούνται εύκολα.

   Απ: Είναι μία πράξη που αντίκειται στη φαρμακευτική νομοθεσία, καθώς αποσυνδέει τη διάθεση του φαρμάκου από τη φυσική παρουσία και την επιστημονική ευθύνη του φαρμακοποιού. Με τον τρόπο αυτό, διαταράσσεται η καθιερωμένη και ασφαλής αλυσίδα «ιατρός – φαρμακείο – ασθενής», η οποία αποτελεί βασική εγγύηση για την ορθή χρήση των φαρμάκων. Πρόκειται για μια, επιτρέψτε μου, «πανευρωπαϊκή πρωτοτυπία», που υπάρχει στη χώρα μας, την οποία άλλωστε έχουμε προσβάλλει στα δικαστήρια και αναμένεται η εκδίκαση της πάρα πολύ σύντομα.

   Ερ: Υπάρχουν καθυστερήσεις στην παράδοση των θεραπειών;

   Απ: Από τότε που ξεκίνησε το μέτρο δεν παρουσιάζονται καθυστερήσεις. Όμως, δεν μπορεί να είναι ίδιος ο χρόνος παράδοσης σε ένα αστικό κέντρο, και σε ένα απομακρυσμένο χωριό. Προδήλως η παράδοση σε 10.000 σημεία, όπως είναι τα φαρμακεία, από εκατομμύρια σημεία, όπως είναι τα σπίτια, πλεονεκτεί. Οι χρόνοι παράδοσης τηρούν όσα προβλέπονται στη σύμβασή μας: Κατά μέσον όρο έξι μέρες από την υποβολή του αιτήματος, με δυνατότητα επέκτασης έως τις δέκα σε πολύ απομακρυσμένες περιοχές. Στα μεγάλα αστικά κέντρα, ιδίως στην Αθήνα και τη Θεσσαλονίκη, η παράδοση ολοκληρώνεται συνήθως μέσα σε 4-5 ημέρες.

   Ερ: Προβλήματα επάρκειας παρατηρούνται;

   Απ: Δεν υπάρχουν. Ήδη από το στάδιο της υποβολής του αιτήματος ενημερώνεται φαρμακείο και ασφαλισμένος αν είναι το φάρμακο διαθέσιμο από τη φαρμακευτική εταιρεία. Σε αυτά τα φάρμακα δεν αντιμετωπίζονται συχνά ελλείψεις.

   Ερ: Σε περίπτωση όμως, που υπάρξουν ελλείψεις ποιος έχει την ευθύνη;

   Απ: Ασφαλώς ο ΕΟΠΥΥ, καθώς τα φάρμακα αποτελούν ιδιοκτησία του και διακινούνται μέσω της κρατικής φαρμακαποθήκης. Στη συνέχεια, αποστέλλονται στα φαρμακεία αποκλειστικά για την εκτέλεση των συνταγών. Σε κανένα στάδιο της διαδικασίας δεν εμπλέκεται ο φαρμακοποιός στην παραγγελία ή την αναζήτηση του φαρμάκου.

   Ερ: Υπάρχουν καθυστερήσεις στις πληρωμές προς τα φαρμακεία από τον ΕΟΠΥΥ;

   Απ: Δεδομένου ότι η διαδικασία ξεκίνησε 16 Φεβρουαρίου, οι φαρμακοποιοί δεν έχουν ακόμα υποβάλει τους μήνες, τους οποίους έχουν εκτελέσει συνταγές. Ωστόσο, η σχετική σύμβαση είναι ίδια με εκείνη που ισχύει για τα υπόλοιπα φάρμακα, γεγονός που διασφαλίζει ότι οι φαρμακοποιοί θα αποζημιώνονται περίπου εντός ενός μήνα από την υποβολή των δικαιολογητικών.

   Ερ: Και γιατί δεν έχετε υποβάλει ακόμα τους μήνες που πέρασαν;

   Απ: Για καθαρά διαδικαστικούς λόγους. Έπρεπε να παραμετροποιηθεί η πλατφόρμα, ώστε να υποστηρίξει τη νέα διαδικασία υποβολής για τα συγκεκριμένα φάρμακα. Πρόκειται για τεχνικά ζητήματα που δεν μας ανησυχούν.

   «Πάμε βήμα-βήμα μια διαδικασία, η οποία ελπίζω να τελεσφορήσει υπέρ των ασφαλισμένων»

   Ερ: Θεωρείτε ότι αυτό είναι ένα πρώτο βήμα για πλήρη μεταφορά της διάθεσης των ΦΥΚ από το δημόσιο σύστημα στον ιδιωτικό τομέα;

   Απ: Έτσι το βλέπουμε. Ως απαρχή μίας μεγάλης μεταρρύθμισης. Πρόκειται ουσιαστικά για «επαναπατρισμό» των ΦΥΚ στον φυσικό τους χώρο, το φαρμακείο της γειτονιάς. Έχουμε ήδη ξεκινήσει με συγκεκριμένες θεραπευτικές κατηγορίες, όπως προαναφέρθηκε. Ταυτόχρονα, δεχόμαστε καθημερινά πολλά ερωτήματα από ασθενείς που ανήκουν σε άλλες κατηγορίες, γεγονός που καταδεικνύει αυξημένη ανάγκη και πίεση προς το σύστημα για διεύρυνση του μέτρου. Στόχος είναι να επεκταθεί η δυνατότητα διάθεσης και σε περισσότερες θεραπευτικές κατηγορίες, ώστε να διασφαλιστεί η ισότιμη πρόσβαση των ασθενών, χωρίς διακρίσεις ή αποκλεισμούς.

   Ερ: Ποιο είναι το επόμενο βήμα — θα επεκταθεί το μέτρο σε όλες τις κατηγορίες φαρμάκων υψηλού κόστους;

   Απ: Θα ανοίξει μια συζήτηση για το ποιες θα είναι οι επόμενες κατηγορίες, οι οποίες θα ενταχθούν στο φαρμακείο. Πάμε βήμα-βήμα μια διαδικασία, η οποία ελπίζω να τελεσφορήσει υπέρ των ασφαλισμένων.

   Ερ: Από τον κόσμο τι εισπράττετε;

   Απ: Ο κόσμος έχει ήδη αγκαλιάσει το μέτρο από την πρώτη στιγμή εφαρμογής του, καθώς έχει αποκτήσει άμεση πρόσβαση στα φάρμακά του, με σημαντική μείωση των μετακινήσεων και του χρόνου αναμονής στα φαρμακεία του ΕΟΠΥΥ. Οι συνταγές εκτελούνται πλέον απρόσκοπτα σε ένα και μοναδικό φυσικό σημείο, με την παρουσία φαρμακοποιού και την παροχή ολοκληρωμένης φαρμακευτικής φροντίδας, μαζί με τις υπόλοιπες υπηρεσίες που προσφέρονται.

(ΑΠΕ -ΜΠΕ / photo: eurokinissi)