Η Πάλμα, ένα μικρό λιμάνι στη βόρεια Μοζαμβίκη, που έπεσε στα χέρια των τζιχαντιστών έπειτα από μια επίθεση, την ευθύνη για την οποία ανέλαβε το Ισλαμικό Κράτος, έχει μετατραπεί σε πόλη-φάντασμα, ενώ χιλιάδες άνθρωποι εξακολουθούν να φεύγουν, με ό,τι μέσο έχουν στη διάθεσή τους.

Το Ισλαμικό Κράτος ανακοίνωσε ότι ελέγχει την πόλη που απέχει μόλις 10 χιλιόμετρα από ένα τεράστιο έργο εξόρυξης φυσικού αερίου, αξίας πολλών δισεκατομμυρίων ευρώ, της γαλλικής εταιρείας Total.

Σε ανακοίνωσή του σε μια προπαγανδιστική ιστοσελίδα το ΙΚ ανέφερε ότι έβαλε στο στόχαστρο «στρατόπεδα» και κυβερνητικά κτίρια και ότι σκοτώθηκαν «δεκάδες στρατιώτες» αλλά και «χριστιανοί, μεταξύ των οποίων και πολίτες σταυροφορικών κρατών».

Η αιφνιδιαστική επίθεση της περασμένης Τετάρτης ξεκίνησε από τρία διαφορετικά σημεία της πόλης των 75.000 κατοίκων. Σύμφωνα με πολλές πηγές, εν μέρει φαίνεται ότι υποκινήθηκε από την άφιξη ενός πλοίου που μετέφερε τρόφιμα. Σε κάθε περίπτωση, η επίθεση άρχισε αμέσως μετά τον κατάπλου του πλοίου αυτού, ανέφεραν στο Γαλλικό Πρακτορείο αυτόπτες μάρτυρες οι οποίοι έχουν πλέον καταφύγει σε ασφαλή περιοχή.

Σύμφωνα με τους μάρτυρες, το φορτίο του πλοίου προοριζόταν για τον ανεφοδιασμό των καταστημάτων της πόλης, όμως ένα μέρος του θα πήγαινε και για να τραφούν οι εκτοπισμένοι, άνθρωποι που είχαν εγκατασταθεί το τελευταίο διάστημα στην Πάλμα αφού έφυγαν από τα χωριά τους για να γλιτώσουν από τη βία των τζιχαντιστών.

«Οι επιθέσεις ξεκίνησαν αμέσως μετά την άφιξη του μεγάλου πλοίου», είπε ένας άνδρας ο οποίος έφυγε με τα πόδια από την Πάλμα και κατέφυγε σε άλλη περιοχή, 180 χιλιόμετρα νοτιότερα. «Ήθελαν το φαγητό. Επιτέθηκαν στην πόλη και έφεραν φορτηγά για να ξεφορτώσουν τα τρόφιμα που μόλις είχαν φτάσει», εξήγησε.

Οι μάρτυρες είπαν επίσης ότι οι τζιχαντιστές έβαζαν φωτιές και σκότωναν ανθρώπους από την πρώτη στιγμή της επίθεσης. Κατόπιν πήγαν στις τράπεζες, για να τις λεηλατήσουν, καθώς και στα αστυνομικά τμήματα.

Πολλοί κάτοικοι, με τους οποίους επικοινώνησε μέσω μηνυμάτων το Γαλλικό Πρακτορείο, περιγράφουν μια εγκαταλειμμένη «πόλη-φάντασμα».

Στον δρόμο της «εξόδου», προς την πόλη Μουέντα, στο Οροπέδιο Μακόντε, στην ενδοχώρα, «πολλοί έπεφταν από την κούραση και δεν μπορούσαν πια να συνεχίσουν, ιδίως οι ηλικιωμένοι και τα παιδιά», είπε ο ίδιος άνδρας που ζήτησε να τηρηθεί η ανωνυμία του.

Πολλές ανθρωπιστικές οργανώσεις και ο ΟΗΕ επικεντρώνονταν σήμερα στην παροχή βοήθειας στους χιλιάδες εκτοπισμένους πολίτες, που άφησαν πίσω τους τα υπάρχοντά τους.

«Σαν πολιορκημένο οχυρό»

Εκτιμάται ότι 6.000-10.000 άνθρωποι βρίσκονταν κοντά ή μέσα στις εγκαταστάσεις εξόρυξης φυσικού αερίου της Total, σύμφωνα με μια πηγή που μετείχε στις επιχειρήσεις εκκένωσης. Έφταναν κατά κύματα, χτυπούσαν τις πόρτες αυτής της καλά φρουρούμενης εγκατάστασης, έκτασης εκατοντάδων στρεμμάτων, που θύμιζε «πολιορκημένο φρούριο», ανέφερε ένας Γάλλος ειδικός σε θέματα ασφαλείας.

Η Total, που ήλπιζε ότι θα ξανάρχιζε σύντομα τις εργασίες κατασκευής αυτού του έργου (ο αρχικός στόχος ήταν να καταστεί λειτουργικό μέχρι το 2024), ανακοίνωσε ότι, υπό τις παρούσες συνθήκες, τις διακόπτει. Το Σαββατοκύριακο ένα φεριμπότ μετέφερε 1.400 εργαζόμενους και πολίτες στην Πέμπτη, την πρωτεύουσα της φτωχικής, μουσουλμανικής επαρχίας Κάμπο Ντελγκάντο, που απέχει περίπου 200 χιλιόμετρα νοτιότερα.

Πιρόγες και παραδοσιακά ιστιοφόρα, γεμάτα με πρόσφυγες, συνεχίζουν να καταφτάνουν στα παράλια, ανέφεραν αυτόπτες μάρτυρες και μη κυβερνητικές οργανώσεις.

Οι ένοπλες ομάδες που τρομοκρατούν αυτήν την περιοχή, στα σύνορα με την Τανζανία, εδώ και τρία χρόνια, αύξησαν τη δύναμή τους το τελευταίο έτος και πολλαπλασίασαν τις αιματηρές επιθέσεις. Από τον Αύγουστο του 2020 ελέγχουν το στρατηγικής σημασίας λιμάνι Μοσιμπόα ντα Πράια και πλέον κατέχουν ένα μεγάλο μέρος των ακτών στη βόρεια Μοζαμβίκη.

Ο στρατός της Μοζαμβίκης ανακοίνωσε την Κυριακή ότι από την επίθεση στην Πάλμα σκοτώθηκαν δεκάδες άμαχοι. Τουλάχιστον 100 παραμένουν αγνοούμενοι. Από την Παρασκευή έχουν χαθεί τα ίχνη περίπου δέκα φορτηγών, που ήταν γεμάτα με πολίτες οι οποίοι είχαν καταφύγει σε ένα ξενοδοχείο.