To «fitspiration», η νέα τάση στα μέσα κοινωνικής δικτύωσης, που κατακλύζονται από αναρτήσεις που προωθούν την άσκηση, την υγιεινή διατροφή και τα εξιδανικευμένα, γυμνασμένα σώματα, μπορεί να έχει αρνητικές επιπτώσεις στην υγεία των νεαρών ενηλίκων, όπως διαπιστώνει διεθνής έρευνα.
Το fitspiration, συχνά συντομευμένο σε «fitspo», αποτελεί ένα παράδειγμα περιεχομένου που φαίνεται ωφέλιμο, αλλά μπορεί να ενέχει κινδύνους. Με σχεδόν 100 εκατομμύρια αναρτήσεις να χρησιμοποιούν hashtags, όπως #fitspiration και #fitspo, και δισεκατομμύρια προβολές σε πλατφόρμες, όπως το Instagram και το TikTok, πολλοί νεαροί ενήλικες εκτίθενται συχνά σε αυτό το περιεχόμενο, είτε σκόπιμα είτε όχι. Παρά τη δημοτικότητά του, ο αντίκτυπός του στην υγεία και την ευεξία παραμένει σχετικά ανεπαρκώς μελετημένος.
Έρευνα, που δημοσιεύθηκε στο περιοδικό «Health Communication», ανέλυσε 26 μελέτες, στις οποίες συμμετείχαν συνολικά 6.111 άτομα ηλικίας 18-33 ετών σε επτά χώρες (ΗΠΑ, Ηνωμένο Βασίλειο, Αυστραλία, Καναδάς, Ιρλανδία, Ιταλία και Νέα Ζηλανδία). Οι συμμετέχοντες έβλεπαν από 10 έως 100 εικόνες ή βίντεο fitspiration και οι συμπεριφορικές και ψυχολογικές επιπτώσεις συγκρίνονταν με εκείνες ατόμων που δεν εκτέθηκαν σε αντίστοιχο περιεχόμενο.
Η μελέτη διαπίστωσε ότι ακόμη και η βραχυπρόθεσμη έκθεση σε τέτοιες αναρτήσεις μπορεί να έχει αρνητικές συνέπειες, προκαλώντας στους θεατές μειωμένη αυτοεκτίμηση, δυσαρέσκεια για την εμφάνισή τους και ενδεχομένως μη ρεαλιστικά κίνητρα για δίαιτα και άσκηση. Αυτά τα μοτίβα εμφανίστηκαν στους συμμετέχοντες, ανεξαρτήτως φύλου, ηλικίας και δείκτη μάζας σώματος.
Επικεφαλής της έρευνας ήταν η Βάλερι Γκρουέστ, κολυμβήτρια από τη Γουατεμάλα, που συμμετείχε στους Ολυμπιακούς Αγώνες του 2016 και πλέον εκπονεί τη διδακτορική της διατριβή στο πανεπιστήμιο Northwestern στο Ιλινόις.
Η ίδια σημειώνει ότι «το περιεχόμενο fitspiration με γοήτευε ήδη από την εποχή που ήμουν αθλήτρια και συχνά παρουσιαζόταν στα περιβάλλοντα υψηλού επιπέδου προπόνησης ως το ιδανικό». Τα ευρήματα της έρευνας, προσθέτει η κ. Γκρουέστ, καταδεικνύουν ότι «ακόμη και η σύντομη έκθεση μπορεί να πυροδοτήσει επιβλαβείς συγκρίσεις και να ενισχύσει μη ρεαλιστικά πρότυπα σώματος, τα οποία ενδέχεται να υπονομεύσουν την αυτοεκτίμηση και να ενθαρρύνουν πιο ακραίες ή μη βιώσιμες προσεγγίσεις στη διατροφή και την άσκηση».
Αν και βασικό πλεονέκτημα αυτής της ανάλυσης είναι ότι περιλαμβάνει μελέτες από πολλές χώρες, οι συγγραφείς επισημαίνουν ορισμένους περιορισμούς. Οι συμμετέχοντες προέρχονταν κυρίως από ανεπτυγμένες χώρες και ήταν κατά κύριο λόγο γυναίκες, ενώ η αναφορά σε παράγοντες όπως η φυλή, η εθνικότητα και η σύσταση σώματος ήταν ασυνεπής, γεγονός που καθιστά δύσκολη την κατανόηση του πώς αυτά τα αποτελέσματα μπορεί να διαφέρουν σε ποικίλους πληθυσμούς.
Σύνδεσμος για την επιστημονική δημοσίευση:
ΑΠΕ-ΜΠΕ-Μ. Κουζινοπούλου/photo: pixabay
