Στην αρχαία Ιεράπολη, θερμές πισίνες με φυσαλίδες συνυπάρχουν με ένα σπήλαιο, όπου το έδαφος εξακολουθεί να απελευθερώνει ένα αέριο που μπορεί να σκοτώσει. Τα λευκά τοπία του σημερινού Παμούκαλε στην Τουρκία, σχηματίστηκαν, με το πέρασμα χιλιάδων ετών, από θερμά νερά πλούσια σε ανθρακικά άλατα.

Καθώς το νερό αναβλύζει και κυλά στην πλαγιά, αφήνει πίσω του ανθρακικό ασβέστιο, δημιουργώντας τις χαρακτηριστικές λευκές αναβαθμίδες και τις θερμές πισίνες. Δείτε φωτογραφίες ΕΔΩ , ΕΔΩ , ΕΔΩ κι ΕΔΩ

Τα κοιτάσματα τραβερτίνη του Παμούκαλε, που φαίνονται λευκά, καλύπτουν έκταση περίπου 12 τετραγωνικών χιλιομέτρων. Η θερμοκρασία του νερού στις πισίνες και τις θερμές πηγές, κυμαίνεται από 19 έως 57 βαθμούς Κελσίου, αν και σε ορισμένες περιπτώσεις μπορεί να φτάσει ή και να ξεπεράσει τους 100 βαθμούς Κελσίου. Ο τραβερτίνης δημιουργείται μέσα από μια αργή γεωλογική διαδικασία. Το νερό της βροχής περνά βαθιά μέσα από τις ρωγμές του εδάφους, όπου θερμαίνεται από τη γεωθερμική θερμότητα. Στη διαδρομή του εμπλουτίζεται με ασβέστιο, μαγνήσιο και άλλα ορυκτά από τα πετρώματα. Όταν επιστρέφει στην επιφάνεια μέσω των θερμών πηγών, τα ορυκτά αποτίθενται σταδιακά και σχηματίζουν τις εντυπωσιακές λευκές αναβαθμίδες.

Λίγο πιο πέρα, στον αρχαιολογικό χώρο της Ιεράπολης, βρίσκεται το περίφημο Πλουτώνιο. Από το υπέδαφος απελευθερώνεται διοξείδιο του άνθρακα, το οποίο, επειδή είναι βαρύτερο από τον αέρα, συγκεντρώνεται κοντά στο έδαφος. Σε μετρήσεις έχουν καταγραφεί εξαιρετικά υψηλές συγκεντρώσεις CO₂. Οι αρχαίοι έβλεπαν τα ζώα να πλησιάζουν την είσοδο του σπηλαίου και να πέφτουν νεκρά, ενώ οι ιερείς παρέμεναν όρθιοι. Έτσι γεννήθηκε η ιδέα ότι το σημείο ήταν είσοδος για τον Κάτω Κόσμο.

Στο Πλουτώνιο, τα αέρια που ανέβαιναν από το υπέδαφος, δημιουργούσαν θανατηφόρες συνθήκες κοντά στο έδαφος. Το διοξείδιο του άνθρακα είναι βαρύτερο από τον αέρα και μπορούσε να σχηματίζει ένα πυκνό στρώμα χαμηλά. Αυτό εξηγεί γιατί τα ζώα πέθαιναν, ενώ οι άνθρωποι, που στέκονταν ψηλότερα, παρέμεναν ζωντανοί. Το Πλουτώνιο, το οποίο οι αρχαίοι θεωρούσαν πύλη προς τον Άδη, συμπεριλήφθηκε στο συγκρότημα του Ναού του Απόλλωνα, που ήταν ένα από τα σημαντικότερα ιερά της αρχαίας Ιεράπολης. Βρισκόταν στο θρησκευτικό κέντρο της πόλης και συνδεόταν στενά με τις μυστηριώδεις ιδιότητες του υπεδάφους.

Ο Ναός του Απόλλωνα δεν ήταν απλώς ένα θρησκευτικό μνημείο. Η γεωλογία της περιοχής φαίνεται πως ήταν μέρος της ίδιας της θρησκευτικής εμπειρίας. Οι άνθρωποι έβλεπαν πραγματικά ένα φυσικό φαινόμενο που δεν μπορούσαν να εξηγήσουν και το ενέταξαν στη λατρεία τους.

Δείτε βίντεο ΕΔΩ

Η ίδια Γη που δημιούργησε τις λευκές πισίνες, όπου σήμερα κολυμπούν τουρίστες, δημιούργησε και ένα σημείο, όπου ένα αόρατο αέριο μπορούσε να γίνει θανατηφόρο. Για τους αρχαίους ήταν θαύμα. Για τους επιστήμονες, γεωλογία.

^{photo: pixabay}