Σήμερα, 65 χρόνια μετά, ο «Δημόκριτος» έχει εξελιχθεί στο μεγαλύτερο διεπιστημονικό ερευνητικό κέντρο της χώρας. Η δραστηριότητά του εκτείνεται από την πυρηνική και σωματιδιακή φυσική έως τα προηγμένα υλικά και τους ημιαγωγούς, τα δίκτυα και τις τηλεπικοινωνίες, τη βιοτεχνολογία, την τεχνητή νοημοσύνη, τις κβαντικές τεχνολογίες, την ενέργεια, το περιβάλλον και την πολιτιστική κληρονομιά.

Αυτά τα 65 χρόνια πορείας του «Δημόκριτου» παρουσιάζονται σε επετειακή εκδήλωση, που ολοκληρώθηκε πριν από λίγο στο Μέγαρο Μουσικής Αθηνών με τίτλο «Δημόκριτος: διαμορφώνοντας το μέλλον. Έρευνα με επίκεντρο τον άνθρωπο».

Οι τεχνολογίες που διαμορφώνουν το μέλλον και τη μετάβαση από την έρευνα στην καινοτομία και τις εφαρμογές της, αλλά και η ευθύνη που συνοδεύει αυτή τη μετάβαση, ώστε να γίνεται έρευνα με ηθική και ακεραιότητα και η επιστημονική πρόοδος να υπηρετεί τον άνθρωπο και τον πλανήτη, συμβάλλοντας σε μια βιώσιμη, συμπεριληπτική και ασφαλή κοινωνία, αποτέλεσαν το θέμα της τελευταία ενότητας της επετειακής εκδήλωσης.

Ο γενικός γραμματέας Έρευνας και Καινοτομίας Δημήτρης Τερζής, επανέλαβε ότι αυτή την περίοδο μέσω του Ταμείου Ανάκαμψης και του ΕΣΠΑ «έχουν επενδυθεί πάνω από 300 εκατομμύρια ευρώ για την ενίσχυση ερευνητικών υποδομών και εξοπλισμών. Συνολικά ως Γενική Γραμματεία στο Ταμείο Ανάκαμψης, μέσω δημόσιων πόρων και Ταμείου Ανάκαμψης, έχουμε εκτελέσει έργα περίπου ενός δισεκατομμυρίου ευρώ». Ο κ. Τερζής παρατήρησε, επίσης, ότι «η αλλαγή νοοτροπίας που συντελείται στην Ελλάδα στο χώρο της επιχειρηματικότητας είναι αυτή που μας έχει οδηγήσει σε τόσες επιτυχημένες startups. Αυτό οφείλεται και στην αλλαγή του κανονιστικού πλαισίου, φορολογικών απαλλαγών και κινήτρων, που θέλει ακόμα βελτιώσεις, αλλά και στην εισροή κεφαλαίων που επενδύουν σε νέες ιδέες».

Ο Γιάννης Μαστρογεωργίου, ειδικός γραμματέας Μακροπρόθεσμου Σχεδιασμού στην Προεδρία της Ελληνικής Κυβέρνησης, τόνισε ότι «στην εξέλιξη της τεχνητής νοημοσύνης υπάρχει ένας διαχωρισμός, οι υπαρξιακοί και οι υπαρκτοί κίνδυνοι. Υπαρξιακός κίνδυνος δεν εκτιμώ ότι ακόμα υπάρχει, υπάρχουν όμως πάρα πολλοί υπαρκτοί κίνδυνοι για τους οποίους πρέπει φορείς, κράτη, πολιτείες, ερευνητική κοινότητα, θεσμικό πλαίσιο να δουλέψουν πολύ σοβαρά. Έχουμε περάσει το πρώτο νηπιακό στάδιο της σχέσης μας με την τεχνητή νοημοσύνη οπότε πρέπει να ξέρουμε ότι την πρώτη ευθύνη έχουν οι εταιρείες τεχνητής νοημοσύνης, που παράγουν αυτού του είδους τα μοντέλα. Δεύτερον, πρέπει να βοηθήσουμε στο να ανοίξουν αυτά τα black boxes για να καταλάβουμε τι υπάρχει εκεί. Τέλος, πρέπει να υπάρχει εξωτερικός έλεγχος στα μοντέλα τεχνητής νοημοσύνης και πρέπει η πολιτεία να δρομολογήσει αυτή τη συζήτηση γόνιμα και παραγωγικά».

Ο Χαράλαμπος Τσέκερης, πρόεδρος της Εθνικής Επιτροπής Βιοηθικής και Τεχνοηθικής, υπογράμμισε ότι «σήμερα μας κατακλύζουν νέες τεχνολογίες, διαταρακτικές, που σοκάρουν γιατί δημιουργούν ένα πολύπλοκο τοπίο, που δεν μπορεί να μεταβολίσει ούτε ο πολίτης, ούτε οι θεσμοί. Έχουμε πάρει τα ιστορικά μας μαθήματα. Η ευθυγράμμιση με τις αξίες είναι εξίσου σημαντική με την ίδια την καινοτομία».

«Πρέπει να δούμε τον αντίκτυπο των νέων τεχνολογιών με ένα τρόπο συμπεριληπτικό και διορατικό. Πρέπει να υπολογίζουμε τον μακροπρόθεσμο αντίκτυπο, τα οφέλη και τους κινδύνους σε αντίθεση με το βραχυπρόθεσμο κέρδος, που αφορά στις επιχειρήσεις. Αυτά μπορούν να συμπληρωθούν και βεβαίως χρειάζεται παιδεία στην τεχνολογία, στην ηθική, στη σύγχρονη δημοκρατία και χρειάζεται να συνεχιστεί αυτό που κάνουμε τώρα, ένας διάλογος ανοιχτός, συμπεριληπτικός. Αυτός είναι ο ρόλος της ηθικής», πρόσθεσε.

^{ΑΠΕ-ΜΠΕ – Μαρία Κουζινοπούλου / photo AI: pixabay}