Το ψηφιδωτό είχε αποκαλυφθεί αρχικά το 2025, όμως οι νεότερες ανασκαφές έφεραν στο φως νέα στοιχεία που αλλάζουν την εικόνα. Τάφοι, σαρκοφάγος, ελληνικές επιγραφές και τα αρχιτεκτονικά κατάλοιπα ενός τρίκλιτου κτιρίου ενισχύουν την εκτίμηση ότι πρόκειται πιθανότατα για χριστιανικό ναό που συνδεόταν με τη μνήμη κάποιου μάρτυρα.

Οι τάφοι κρύβουν το σημαντικότερο στοιχείο
Στο εσωτερικό του κτιρίου εντοπίστηκαν πέντε λαξευτοί τάφοι κι ένας ακόμη τάφος με σαρκοφάγο. Σε τμήμα της σαρκοφάγου βρέθηκε ελληνική επιγραφή, η οποία βρίσκεται ακόμη υπό μελέτη. Το εύρημα θεωρείται ιδιαίτερα σημαντικό, καθώς μπορεί να δώσει στοιχεία για την ταυτότητα του ανθρώπου που τάφηκε εκεί και, ενδεχομένως, για τη σχέση του με τον ναό. Παράλληλα, δύο ακόμη ελληνικές επιγραφές εντοπίστηκαν πάνω στο ψηφιδωτό, προσθέτοντας νέα στοιχεία σε μια μεγαλύτερη επιγραφή που είχε βρεθεί κατά την πρώτη ανασκαφή.

Τι έγραφε το ψηφιδωτό
Η αρχική επιγραφή είχε ήδη αποκαλύψει ονόματα ανθρώπων που συνδέονταν με τη χριστιανική κοινότητα της Έδεσσας. Η χρονολόγησή της τοποθετείται περίπου μεταξύ του 460 και του 495 μ.Χ. και αναφέρει έναν ευεργέτη, τον κόμη Ανασκάν, μαζί με μέλη της οικογένειάς του, ενώ κατονομάζει επίσης εκκλησιαστικούς αξιωματούχους, μεταξύ των οποίων έναν επίσκοπο, έναν πρεσβύτερο και έναν διάκονο. Το ίδιο το ψηφιδωτό αποτελείται από μικρές ψηφίδες σε κόκκινο, μαύρο και λευκό χρώμα και διακοσμείται με γεωμετρικά, φυτικά και ζωικά μοτίβα.

Ένα κομμάτι της χριστιανικής ιστορίας της Έδεσσας
Η σημασία της ανακάλυψης ξεπερνά το ίδιο το ψηφιδωτό. Η σημερινή Şanlıurfa βρίσκεται στη θέση της αρχαίας Έδεσσας, ενός από τα σημαντικότερα χριστιανικά κέντρα της ύστερης αρχαιότητας. Τα νέα ευρήματα δείχνουν ότι κάτω από την περιοχή του κάστρου υπήρχε ένα οργανωμένο θρησκευτικό συγκρότημα, όπου φαίνεται να συνυπήρχαν ο ναός, οι επιγραφές και οι ταφές.

Το μεγαλύτερο μυστήριο, ωστόσο, παραμένει άλυτο: Ποιον μάρτυρα τιμούσε ο ναός;
Η επιγραφή στη σαρκοφάγο ίσως αποτελέσει το στοιχείο που θα βοηθήσει τους αρχαιολόγους να δώσουν απάντηση. Μέχρι τότε, η ταυτότητα του προσώπου που μπορεί να βρίσκεται στο επίκεντρο του μνημείου παραμένει άγνωστη.

Δείτε φωτογραφίες ΕΔΩ , ΕΔΩ , ΕΔΩ κι ΕΔΩ

^{photo: pixabay}