Για περισσότερα από 225 χρόνια, οι επιστήμονες πασχίζουν να μετρήσουν την απόλυτη τιμή της «Σταθεράς του Νεύτωνα» (το μεγάλο G), η οποία είναι εξαιρετικά ασθενής, σε σύγκριση με τις άλλες δυνάμεις της φύσης. Στο πλαίσιο αυτό, μια ομάδα φυσικών στο Εθνικό Ινστιτούτο Προτύπων και Τεχνολογίας των ΗΠΑ (NIST) χρησιμοποίησε μια εξελιγμένη εκδοχή του ιστορικού εκκρεμούς στρέψης του Κάβεντις, επιστρατεύοντας κυλίνδρους από χαλκό και ζαφείρι, προκειμένου να λύσει οριστικά μια μακρόχρονη επιστημονική διαφωνία.

Το πιο παράδοξο και «σκηνοθετημένο» στοιχείο του πειράματος ήταν η απόφαση των ερευνητών να κλειδώσουν το τελικό αποτέλεσμα σε έναν σφραγισμένο φάκελο για χρόνια, ώστε να διασφαλίσουν την απόλυτη αντικειμενικότητα της μελέτης. Ένας από τους επιστήμονες πρόσθεσε κρυφά μια τυχαία διόρθωση στα δεδομένα, επιτρέποντας στην υπόλοιπη ομάδα να αναλύει τις μετρήσεις χωρίς να γνωρίζει αν πλησιάζει στην αναμενόμενη τιμή, αποφεύγοντας έτσι το υποσυνείδητο ανθρώπινο σφάλμα.

Ο φάκελος ανοίχτηκε πανηγυρικά κατά τη διάρκεια ενός επιστημονικού συνεδρίου στο Κολοράντο, όμως η αποκάλυψη δεν έφερε τη λύση, αλλά πρόσθεσε ένα νέο κομμάτι στο παζλ. Η νέα τιμή (6.67387 × 10⁻¹¹ m³/kg/s²) αποδείχθηκε κατά 0,0235% χαμηλότερη από την αντίστοιχη κορυφαία γαλλική μέτρηση του BIPM. Αυτή η απειροελάχιστη διαφορά, η οποία στην καθημερινή ζωή δεν αλλάζει απολύτως τίποτα, στον κόσμο της κβαντικής φυσικής και της κοσμολογίας είναι αρκετά μεγάλη, ώστε να κρατά τη διαμάχη ζωντανή.

Η μία σχολή σκέψης αποδίδει το χάσμα σε άγνωστα, ανεπαίσθητα συστηματικά σφάλματα των εργαστηρίων, όπως οι μικρές μεταβολές της ατμοσφαιρικής πίεσης, που ανάγκασαν την ομάδα να καθυστερήσει το άνοιγμα του φακέλου. Στον αντίποδα, οι υποστηρικτές των εναλλακτικών θεωριών της φυσικής αναρωτιούνται, αν το γεγονός ότι τα πιο εξελιγμένα πειράματα στον κόσμο συνεχίζουν να βγάζουν διαφορετικά αποτελέσματα, κρύβει μια νέα, άγνωστη πτυχή της βαρύτητας, που η σύγχρονη επιστήμη αδυνατεί ακόμα να κατανοήσει.

Το αν το μεγάλο G είναι μια σταθερά που μας ξεφεύγει λόγω τεχνικών περιορισμών ή η πύλη για μια νέα φυσική, παραμένει ένα ανοιχτό ερώτημα.

^{photo: pixabay}