Πίσω όμως από τους δραματικούς τίτλους που κυκλοφορούν στα μέσα κοινωνικής δικτύωσης, κρύβεται ένα πολύ συγκεκριμένο, ρεαλιστικό και ιδιαίτερα ενδιαφέρον σχέδιο πολιτικής προστασίας που αναπτύσσεται στην Ολλανδία, το οποίο μάλιστα, αποκτά νέα βαρύτητα μετά τις πρόσφατες κυβερνοεπιθέσεις σε ευρωπαϊκά σούπερ μάρκετ.
Τι ακριβώς είναι το σχέδιο «Phase Black»
Το «Phase Black» δεν είναι κάποιος μυστικός συναγερμός που έχει ήδη ενεργοποιηθεί, ούτε αφορά εντολή προς τους πολίτες να αδειάσουν τα ράφια. Πρόκειται για ένα σχέδιο ανθεκτικότητας της εφοδιαστικής αλυσίδας, το οποίο επεξεργάζεται η Ομοσπονδία Λιανεμπορίου Τροφίμων της Ολλανδίας (CBL) σε συνεργασία με το ολλανδικό Υπουργείο Γεωργίας.
Ο στόχος του σχεδίου είναι να διασφαλιστεί ότι, ακόμη και σε περίπτωση πολέμου, μεγάλης κλίμακας κυβερνοεπίθεσης ή γενικευμένου μπλακ άουτ στο δίκτυο ηλεκτροδότησης, οι πολίτες δεν θα μείνουν χωρίς πρόσβαση σε βασικά τρόφιμα και νερό.
Σύμφωνα με τον σχεδιασμό, από τα περίπου 4.500 σούπερ μάρκετ που λειτουργούν στην Ολλανδία, θα επιλεγούν συγκεκριμένα καταστήματα-κόμβοι σε όλη τη χώρα. Αυτά τα καταστήματα θα εξοπλιστούν με ισχυρές εφεδρικές γεννήτριες και συστήματα πληρωμών εκτός σύνδεσης (offline), ώστε να μπορούν να λειτουργούν κανονικά χωρίς ρεύμα και ίντερνετ. Η χωροταξική κατανομή τους σχεδιάζεται έτσι ώστε κάθε πολίτης να μπορεί να φτάσει σε ένα τέτοιο σημείο ανεφοδιασμού μέσα σε 15 λεπτά με το αυτοκίνητο ή 30 λεπτά με το ποδήλατο. Το σχέδιο βρίσκεται σε φάση διαμόρφωσης και αναμένεται να ολοκληρωθεί πλήρως έως το καλοκαίρι του 2027.
Γιατί επανήλθε στο προσκήνιο: Οι κυβερνοεπιθέσεις στα ευρωπαϊκά ψυγεία
Η συζήτηση γύρω από την θωράκιση των τροφίμων αναζωπυρώθηκε έντονα, μετά από ένα πρωτοφανές κύμα κυβερνοεπιθέσεων που έπληξε επτά ευρωπαϊκές χώρες, μεταξύ των οποίων η Γαλλία, το Βέλγιο, η Σουηδία και η Ολλανδία, στα τέλη Οκτωβρίου και τις αρχές Νοεμβρίου.
Σε αυτές τις επιθέσεις, άγνωστοι χάκερ κατάφεραν να αποκτήσουν απομακρυσμένη πρόσβαση στα ψηφιακά συστήματα ελέγχου θερμοκρασίας μεγάλων αλυσίδων σούπερ μάρκετ. Αντί να κλέψουν δεδομένα, ανέβασαν τη θερμοκρασία στους θαλάμους ψύξης και κατάψυξης (φτάνοντας σε ορισμένες περιπτώσεις έως και τους 50°C), με αποτέλεσμα να αλλοιωθούν και να καταστραφούν τόνοι ευπαθών τροφίμων. Η σοβαρότητα του περιστατικού ήταν τέτοια, ώστε στις 14 Νοεμβρίου ο ΕΦΕΤ στην Ελλάδα εξέδωσε επίσημη οδηγία-προειδοποίηση προς τις ελληνικές επιχειρήσεις τροφίμων να θωρακίσουν τα συστήματα ψύξης τους, ενώ ακολούθησε και σχετική ευρωπαϊκή παρέμβαση.
Τι ισχύει στις υπόλοιπες χώρες και στην Ελλάδα
Παρά τη σύγχυση που δημιουργήθηκε από ορισμένα δημοσιεύματα, η Ελλάδα δεν συμμετέχει σε κάποιο σχέδιο «Phase Black», ούτε έχει εκδώσει έκτακτη οδηγία αποθήκευσης τροφίμων προς τους πολίτες.
Αντίστοιχα, η λίστα των 31 χωρών που κυκλοφόρησε στον διεθνή Τύπο (όπως η Σουηδία, η Φινλανδία, η Νορβηγία, η Γερμανία, το Ηνωμένο Βασίλειο και οι ΗΠΑ) δεν αφορά χώρες που υιοθέτησαν το ολλανδικό μοντέλο, αλλά κράτη που διαθέτουν πάγιους οδηγούς πολιτικής προστασίας για τη «βασική αυτονομία» των νοικοκυριών (συνήθως προτείνοντας αποθέματα νερού και τροφίμων για 3 έως 7 ημέρες σε περίπτωση φυσικών καταστροφών ή διακοπής ρεύματος). Χαρακτηριστικό παράδειγμα είναι η Βρετανία, όπου η κυβέρνηση, στο πλαίσιο της θωράκισης απέναντι σε αυτό που ο υπουργός Άμυνας Wes Streeting χαρακτήρισε «κρατικά υποστηριζόμενη τρομοκρατία», υπενθύμισε πρόσφατα στους πολίτες τη σύσταση για αποθέματα 3 ημερών και 9 λίτρων νερού ανά άτομο, ενώ το BBC διατηρεί ειδικά στούντιο με γεννήτριες για έκτακτες ενημερώσεις.
Στην ουσία, το «Phase Black» αποτελεί μια πιο οργανωμένη ευρωπαϊκή απάντηση σε μια νέα πραγματικότητα, σε έναν κόσμο όπου οι γεωπολιτικές εντάσεις και οι κυβερνοαπειλές αγγίζουν πλέον καθημερινές υποδομές, η ασφάλεια των τροφίμων παύει να θεωρείται δεδομένη και αντιμετωπίζεται ως ζήτημα εθνικής άμυνας. Όλα αυτά στο πλαίσιο της γενικότερης ανασφάλειας που καλλιεργούν στους Ευρωπαίους πολίτες, κρατώντας τους σε συνεχές άγχος για το μέλλον.
photo: pixabay









