Αυτό που ίσως δεν γνωρίζει είναι ότι η ιστορία της ταπεινής υπηρέτριας που ένας πρίγκιπας αναζητά σε ολόκληρο το βασίλειο μέχρι να τη βρει χάρη σε ένα παπούτσι δεν είναι μόνο χιλιάδων ετών, αλλά και παγκόσμια, αφού απαντάται επίσης στην Αφρική και την Ασία. Η αρχαιότερη εκδοχή, όμως, είναι ελληνική και φέρει τον τίτλο «Ροδόπη» (ένα όνομα που στην πραγματικότητα ήταν προσωνύμιο, καθώς σημαίνει «ροδαλά μάγουλα»).
Σύμφωνα με τον Ηρόδοτο, η Ροδόπη ήταν δούλη του Ιάδμονα από τη Σάμο. Αργότερα έγινε ιδιοκτησία του Ξάνθη, ο οποίος την πούλησε στην Αίγυπτο, όπου κατάφερε να γοητεύσει έναν έμπορο κρασιού ονόματι Χάραξο από τη Μυτιλήνη (πόλη της Λέσβου). Εκείνος, αδελφός της διάσημης ποιήτριας Σαπφούς, της έδωσε ένα μεγάλο χρηματικό ποσό ώστε να αγοράσει την ελευθερία της, κάτι που εξόργισε την αδελφή του, η οποία έγραψε στίχους κατηγορώντας την ότι του έκλεψε την περιουσία, και τον ίδιο ότι ήταν ανόητος. Πρόκειται για ποίημα με τίτλο «Προσευχή για τον Χάραξο», στο οποίο η Σαπφώ επικαλείται τις θεότητες για να συνετίσουν τον αδελφό της.
Αφού ελευθερώθηκε, η Ροδόπη εγκαταστάθηκε στη Ναύκρατη (ελληνική αποικία στο Δέλτα του Νείλου) και αφιέρωσε το ένα δέκατο των κερδών της για να κατασκευαστούν σιδερένιες σχάρες για ψήσιμο βοδιών, τις οποίες προσέφερε στο ιερό των Δελφών. Μετά τον θάνατό της, διαδόθηκε στους Έλληνες ο μύθος ότι η Ροδόπη είχε πείσει τον βασιλιά Μυκερίνο να ανεγείρει την πυραμίδα του με σκοπό να ταφεί εκεί, γι’ αυτό και έγινε γνωστή ως «η πυραμίδα της εταίρας». Πρόκειται για μία από τις τρεις πυραμίδες της Γκίζας, αν και στην πραγματικότητα ο βασιλιάς αυτός είχε ζήσει δύο χιλιετίες νωρίτερα, καθώς ο Ηρόδοτος τοποθετεί την εταίρα στην αυλή του Άμαση Β΄ της 26ης Δυναστείας (6ος αιώνας π.Χ.).
Είναι πιθανό η ιστορία να προέκυψε από σύγχυση της πόλης Ναύκρατης με τη Νίτωκρι, μια βασίλισσα της Αιγύπτου στην οποία αποδίδονταν κατασκευές πυραμίδων. Σε κάποιες εκδοχές μάλιστα, η Ροδόπη φέρεται να έγινε βασίλισσα της Αιγύπτου χάρη σε ένα επεισόδιο που κατέγραψε ο Στράβων ως εξής:
Λένε μια φανταστική ιστορία ότι, ενώ λουζόταν, ένας αετός άρπαξε ένα από τα σανδάλια της από την υπηρέτριά της και το μετέφερε στη Μέμφιδα· και ενώ ο βασιλιάς αποδίκαζε δημόσια, ο αετός, όταν έφτασε πάνω από το κεφάλι του, άφησε το σανδάλι στην αγκαλιά του· και ο βασιλιάς, εντυπωσιασμένος τόσο από το όμορφο σχήμα του σανδαλιού όσο και από την παράξενη αυτή σύμπτωση, έστειλε ανθρώπους σε όλη τη χώρα για να βρουν τη γυναίκα που το φορούσε· και όταν τη βρήκαν στη Ναύκρατη, την οδήγησαν στη Μέμφιδα και έγινε σύζυγος του βασιλιά.
Σύμφωνα με ορισμένους μελετητές, ο Άμασις Β΄είχε μια Ελληνίδα δούλη την οποία πήρε ως παλλακίδα και όχι ως βασίλισσα. Ο Στράβων καταγράφει την ιστορία στο 17ο βιβλίο της «Γεωγραφίας» του, που γράφτηκε μεταξύ 1ου αιώνα π.Χ. και 1ου αιώνα μ.Χ., και θεωρείται η αρχαιότερη γνωστή εκδοχή του μύθου της Σταχτοπούτας.
Βίντεο εδώ
photo: pixabay
