Έρευνα του Απριλίου 2026 αποδίδει “περίεργα” νυχτερινά συμβάντα σε κάτι πιο “χειροπιαστό”.

Οι ειδικοί λοιπόν θεωρούν ότι οι ήχοι δεν οφείλονται σε παραφυσικά φαινόμενα σε παλιά σπίτια και κτίρια.

«Σε ένα παλιό κτίριο υπάρχει μεγάλη πιθανότητα να υπάρχει υπέρηχος (infrasound), ειδικά σε υπόγεια όπου παλιές σωληνώσεις και συστήματα εξαερισμού παράγουν χαμηλής συχνότητας δονήσεις», εξήγησε. «Αν σας έχουν πει ότι το κτίριο είναι στοιχειωμένο, μπορεί να αποδώσετε αυτή την ανησυχία σε κάτι υπερφυσικό». «Στην πραγματικότητα, μπορεί απλώς να έχετε εκτεθεί σε υπέρηχο».

Πρόκειται για έναν μη ακουστό ερεθισμό που ενεργοποιεί τα εσωτερικά μας συστήματα “συναγερμού”. Ο υπέρηχος είναι πολύ χαμηλής συχνότητας ήχος, κάτω από τα 20 Hertz, τον οποίο οι άνθρωποι συνήθως δεν μπορούν να ακούσουν, σύμφωνα με τους ερευνητές. Παρότι δεν γίνεται αντιληπτός από το αυτί, το σώμα αντιδρά σε αυτόν, προκαλώντας αυξημένη ευερεθιστότητα και υψηλότερα επίπεδα κορτιζόλης.

Η ερευνητική ομάδα διαπίστωσε ότι οι άνθρωποι μπορούν να επηρεαστούν από τον υπέρηχο, ακόμη κι αν δεν τον αντιλαμβάνονται συνειδητά.

«Ο υπέρηχος είναι πανταχού παρών στην καθημερινή ζωή, κοντά σε συστήματα εξαερισμού, την κυκλοφορία και βιομηχανικά μηχανήματα», είπε ο Σμάλτς.

Στη φύση, κάποια ζώα τον χρησιμοποιούν για επικοινωνία, ενώ άλλα τον αποφεύγουν. Οι άνθρωποι, όμως, συχνά εκτίθενται σε αυτόν χωρίς να το γνωρίζουν.

Σύμφωνα με την έρευνα, παλιές σωληνώσεις τείνουν να εκπέμπουν υπέρηχο, τον οποίο οι άνθρωποι συχνά μπερδεύουν με “φαντάσματα”.

Ο Σμάλτς και η ομάδα του προσέλαβαν 36 συμμετέχοντες, οι οποίοι κάθισαν μόνοι τους σε ένα δωμάτιο ενώ έπαιζε είτε χαλαρωτική είτε ανησυχητική μουσική.

Στους μισούς συμμετέχοντες, εκπέμπονταν κρυφά υπέρηχοι στα 18 Hertz.

Μετά την ακρόαση, οι συμμετέχοντες κλήθηκαν να αναφέρουν τα συναισθήματά τους, την αξιολόγηση της μουσικής και αν πίστευαν ότι υπήρχε υπέρηχος. Έδωσαν επίσης δείγματα σάλιου πριν και μετά το πείραμα.

Οι ερευνητές διαπίστωσαν ότι τα επίπεδα κορτιζόλης στο σάλιο ήταν υψηλότερα όταν οι συμμετέχοντες είχαν εκτεθεί σε υπέρηχο. Επίσης ανέφεραν μεγαλύτερη ευερεθιστότητα και μικρότερο ενδιαφέρον, ενώ θεωρούσαν τη μουσική πιο “λυπηρή”.

Ωστόσο, δεν μπορούσαν να καταλάβουν ότι άκουγαν υπέρηχο.

«Αυτή η μελέτη δείχνει ότι το σώμα μπορεί να αντιδρά σε υπέρηχο ακόμη κι όταν δεν τον ακούμε συνειδητά», είπε ο Σμάλτς.

Ο Καλέ Σκάτερι, πρώτος συγγραφέας και υποψήφιος διδάκτορας στο Πανεπιστήμιο του Αλμπέρτα, επιβεβαίωσε τα ευρήματα.

«Η αυξημένη ευερεθιστότητα και η κορτιζόλη σχετίζονται φυσιολογικά, γιατί όταν οι άνθρωποι νιώθουν στρες, η κορτιζόλη αυξάνεται», είπε. «Αλλά η έκθεση στον υπέρηχο είχε επιδράσεις που ξεπερνούσαν αυτή τη φυσική σχέση».

Παρότι είναι βέβαιο ότι οι άνθρωποι επηρεάζονται από τον υπέρηχο χωρίς να τον αναγνωρίζουν, δεν είναι ακόμη σαφές αν η μακροχρόνια έκθεση μπορεί να επηρεάσει την υγεία μέσω συνεχώς αυξημένων επιπέδων κορτιζόλης και επιπτώσεων στη διάθεση.

«Η αύξηση της κορτιζόλης βοηθά το σώμα να ανταποκριθεί σε άμεσους στρεσογόνους παράγοντες», είπε ο Τρέβορ Χάμιλτον, καθηγητής ψυχολογίας και συν-συγγραφέας της μελέτης.

Ο Σμάλτς και η ομάδα του συμφωνούν ότι απαιτείται περισσότερη έρευνα. «Όμως η παρατεταμένη αύξηση κορτιζόλης δεν είναι καλή», προειδοποίησε. «Μπορεί να οδηγήσει σε διάφορες σωματικές και ψυχικές επιπτώσεις».

Οι ερευνητές τονίζουν ότι χρειάζεται περαιτέρω μελέτη για να κατανοηθεί πλήρως το πώς ο υπέρηχος επηρεάζει τον άνθρωπο.

«Αυτό που ξεχωρίζει είναι ότι ο υπέρηχος προκαλεί πραγματικές αντιδράσεις χωρίς να υπάρχει ορατή ή ακουστή πηγή», είπε.

photo: pixabay