Οι ανασκαφές της αρχαιολογικής ομάδας του Μουσείου Φυσικής Ιστορίας της Βιέννης (NHM), κοντά στο διάσημο Χάλστατ (Hallstatt) αποκάλυψαν ένα εκτεταμένο υπόγειο δίκτυο στοών που εκτείνεται σε μήκος τουλάχιστον 300 μέτρων. Αντί για μια μεμονωμένη αίθουσα, οι γεωλογικές γεωτρήσεις έδειξαν ότι οι προϊστορικοί μεταλλωρύχοι είχαν δημιουργήσει παράλληλους θαλάμους τεράστιων διαστάσεων, με πλάτος έως 24 μέτρα και ύψος 20 μέτρα, που αναπτύσσονται σε διαφορετικά επίπεδα, ακολουθώντας με εκπληκτική γεωλογική ακρίβεια τις πολύτιμες φλέβες του ορυκτού αλατιού.
Η επιστημονική κοινότητα προσεγγίζει αυτό το εύρημα, ως ένα κορυφαίο ορόσημο για την κατανόηση της τεχνολογικής και οικονομικής οργάνωσης των αρχαίων κοινωνιών της Ευρώπης. Τα στοιχεία δείχνουν ότι η συστηματική εξόρυξη του «λευκού χρυσού» ξεκίνησε ήδη από τη Νεολιθική εποχή, με εργαλεία από κέρατο ελαφιού και πέτρα. Η παραγωγή έφτασε στο απόγειό της γύρω στο 1200 π.Χ., κατά την Ύστερη Εποχή του Χαλκού, όταν οι εργάτες κατάφερναν να βγάζουν έως και 1,5 τόνους αλατιού την ημέρα, συνεχίζοντας το έργο τους ξανά και ξανά παρά τις καταστροφικές κατολισθήσεις.
Λόγω της εξαιρετικά υψηλής συγκέντρωσης αλατιού στο περιβάλλον, το βουνό λειτούργησε ως μια φυσική χρονοκάψουλα, διατηρώντας σε άριστη κατάσταση οργανικά υλικά χιλιάδων ετών, όπως ξύλινα μπολ, με υπολείμματα τροφών, κομμάτια υφασμάτων, εργαλεία, ακόμη και ανθρώπινα απόβλητα, προσφέροντας μια λεπτομερή εικόνα της καθημερινής ζωής των μεταλλωρύχων.
Στον αντίποδα των καθαρά τεχνικών αναλύσεων, η ανακάλυψη αυτή τροφοδοτεί εναλλακτικές θεωρίες και συζητήσεις γύρω από τις προηγμένες γνώσεις και την αντοχή αυτών των αρχαίων κοινοτήτων. Η ικανότητα των ανθρώπων της Εποχής του Χαλκού και του Σιδήρου να σχεδιάζουν και να υποστηρίζουν ένα τόσο περίπλοκο και ασφαλές υπόγειο δίκτυο, σε τεράστια βάθη, χωρίς σύγχρονα μέσα, ερμηνεύεται από ορισμένους ερευνητές ως ένδειξη μιας χαμένης, εξαιρετικά εξελιγμένης μηχανικής παράδοσης, που ξεπερνά όσα γνωρίζαμε για την προϊστορική Ευρώπη. Το αν αυτό το υπόγειο δίκτυο αποτελεί το απόλυτο μνημείο της ανθρώπινης επιμονής και προσαρμοστικότητας ή το αποτύπωμα μιας άγνωστης, προηγμένης τεχνολογικής δομής παραμένει ένα ανοιχτό ερώτημα, καθώς οι έρευνες στα βάθη του Salzwelten Hallstatt συνεχίζονται.
photo: pixabay
