Η κυβέρνηση του προέδρου των ΗΠΑ Ντόναλντ Τραμπ επιβεβαίωσε χθες Δευτέρα την πρόθεσή της να κόψει «όλους τους οικονομικούς πόρους» του Ιράν, απευθύνοντας προειδοποίηση σε κάθε χώρα που συνεχίζει να «υποστηρίζει» την Τεχεράνη — η οποία από την πλευρά της υποσχέθηκε «νέα ήττα» στην Ουάσιγκτον.

Κατά τη διάρκεια συνέντευξης Τύπου στην αμερικανική πρωτεύουσα, ο υπουργός Οικονομικών Σκοτ Μπέσεντ αναφέρθηκε σε υπό κατάρτιση νέα ομοβροντία ούτως καλούμενων «δευτερογενών» κυρώσεων, που θα πλήξουν όχι μόνο το Ιράν απευθείας, αλλά και εμπορικούς εταίρους του, κι αφορούν τον χρυσό, την τεχνολογία, ψηφιακούς πόρους, την αεροπορία, τις θαλάσσιες μεταφορές…

Ωστόσο, δεν διευκρίνισε πότε θα τεθούν σε ισχύ οι νέες αμερικανικές κυρώσεις, ούτε ποιες χώρες διατρέχουν κίνδυνο να μπουν στο στόχαστρο των ΗΠΑ. Η Κίνα, η δεύτερη οικονομία του κόσμου, για παράδειγμα, καταναλώνει μεγάλες ποσότητες ιρανικού πετρελαίου.

«Το Ιράν έχει μπροστά του πολύ ξεκάθαρη επιλογή, ανάμεσα σε μόνο δυο πιθανούς δρόμους: την πλήρη απομόνωση (…) ή την επιστροφή προς την ομαλότητα και την πιθανότητα επανένταξης στην παγκόσμια οικονομία», είπε ο κ. Μπέσεντ.

Η προειδοποίηση απευθυνόταν επίσης στον υπόλοιπο κόσμο: οι χώρες που δεν συμμετέχουν στα αμερικανικά μέτρα είτε θα συνεισφέρουν «στην απομόνωση του Ιράν» ή θα υποστούν με τη σειρά τους κυρώσεις, ως ακόμη και έξωση από «το σύστημα του δολαρίου».

«Θα αποδώσουμε στον καθένα τις ευθύνες του», αν διανοηθεί να αμφισβητήσει το εγχείρημα με σκοπό «την οικονομική ασφυξία του καθεστώτος»: «κανένας δεν πρέπει να δοκιμάσει τη θέλησή μας» ως προς αυτό, διεμήνυσε ο Σκοτ Μπέσεντ.

«Νέα ήττα»

Την προηγουμένη, είχε υποσχεθεί στο Ιράν την «οικονομική D-Day», χρησιμοποιώντας όρο που παραπέμπει στην απόβαση των συμμάχων στη Νορμανδία, στην ακόμη τότε υπό ναζιστική κατοχή Γαλλία, για να κοπούν τα τελευταία «σωσίβια» της Τεχεράνης, καθώς οι διπλωματικές προσπάθειες με σκοπό να τελειώσει ο πόλεμος, που ξέσπασε την 28η Φεβρουαρίου, με την αμερικανοϊσραηλινή επίθεση εναντίον του Ιράν, παραμένουν σε αδιέξοδο.

Μιλώντας στην ιρανική κρατική τηλεόραση, ο υπουργός Οικονομίας Αλί Μαντανιζαντέχ ανέτεινε ότι οι απειλές δεν θα μεταφραστούν παρά σε «νέα ήττα» για τις ΗΠΑ, προσθέτοντας πως η Τεχεράνη έχει ετοιμάσει «διετές σχέδιο» για την αντιμετώπιση των κυρώσεων.

Πριν καν από τη συνέντευξη Τύπου του Σκοτ Μπέσεντ, το Πεκίνο, στρατηγικής σημασίας εταίρος της Τεχεράνης, εκτίμησε ότι «οι κυρώσεις και η πίεση» της Ουάσιγκτον δεν θα επιτρέψουν να επιλυθεί η σύγκρουση στη Μέση Ανατολή.

Ο αμερικανός υπουργός Πολέμου Πιτ Χέγκσεθ από την πλευρά του προειδοποίησε πως η μέγιστη οικονομική πίεση δεν συνεπάγεται τερματισμό των αμερικανικών βομβαρδισμών, σε περίπτωση που κριθεί πως χρειάζονται.

«Πολύ δύσκολη» κατάσταση

Στην καρδιά του πολέμου από το ξέσπασμά του έχει βρεθεί το στρατηγικής σημασίας στενό του Ορμούζ, από το οποίο διερχόταν προπολεμικά το ένα πέμπτο των υδρογονανθράκων που καταναλώνονται παγκοσμίως· το έκλεισε η Τεχεράνη και δεν έχει ξανανοίξει παρά ελάχιστες ημέρες εδώ κι έξι μήνες, κάτι που οδήγησε σε απογείωση των τιμών των καυσίμων και αυξημένη πίεση στον πρόεδρο των ΗΠΑ Ντόναλντ Τραμπ, καθώς οι βουλευτικές εκλογές του μέσου της δεύτερης θητείας του, τον Νοέμβριο, πλησιάζουν.

Το Ιράν αποκλείει οποιαδήποτε επάνοδο στην προπολεμική κατάσταση στο στενό και συζητά εδώ και μήνες συμφωνία για τους όρους της διέλευσής του με το Ομάν, στην άλλη πλευρά του θαλάσσιου περάσματος. Ο επικεφαλής της διπλωματίας του Ομάν Μπαντ Αλμπουσάιντι αναμένεται σήμερα στην Τεχεράνη.

Ένδειξη των κινδύνων που ενέχει ο διάπλους του στενού: πετρελαιοφόρο δεξαμενόπλοιο χτυπήθηκε από «άγνωστο βλήμα» ενώ έπλεε ανοικτά του Ομάν, ανακοίνωσε τη νύχτα της Δευτέρας προς Τρίτη η βρετανική υπηρεσία ενημέρωσης για την ασφάλεια της ναυτιλίας UKMTO, που υπάγεται στο υπουργείο Άμυνας.

Παρά την ανυποχώρητη στάση της Τεχεράνης, ο ιρανός πρόεδρος Μασούντ Πεζεσκιάν αναγνώρισε ότι η χώρα αντιμετωπίζει «πολλές οικονομικές δυσκολίες», έπειτα από δεκαετίες αμερικανικών και διεθνών κυρώσεων.

«Το Ιράν πρέπει να κάνει συμβιβασμούς τώρα», έκρινε η Σάρα Χασανμπεϊγκί, φαρμακοποιός που μίλησε στο Γαλλικό Πρακτορείο στην Τεχεράνη. «Η κατάσταση είναι αληθινά πολύ δύσκολη. Δεν νομίζω» πως οι Ιρανοί μπορούν «να αντέξουν πολύ περισσότερο», πρόσθεσε.

Την 22η Ιουλίου, ο πληθωρισμός έφτασε το 66% σε ετήσια βάση στη χώρα, ενώ βρισκόταν στο 46% τον Φεβρουάριο, ενώ το εθνικό νόμισμα συνέχισε να πέφτει: η ισοτιμία του ριάλ έναντι του δολαρίου διαμορφώθηκε την περασμένη εβδομάδα σε 1,88 εκατ. προς ένα, έναντι 1,65 εκατ. προτού ξεσπάσει ο πόλεμος.

Σύμφωνα με την εταιρεία παρακολούθησης της εμπορικής ναυτιλίας Kpler, ο αμερικανικός αποκλεισμός των ιρανικών λιμανιών στον Κόλπο είχε αποτέλεσμα μεγάλη μείωση των εξαγωγών αργού από την Ισλαμική Δημοκρατία: υποχώρησαν από τα 2 εκατομμύρια βαρέλια ημερησίως προπολεμικά σε μόλις 0,4 εκατ. στα μέσα Αυγούστου, στο χαμηλότερο επίπεδο από το ξέσπασμα της ένοπλης σύρραξης.

ΑΠΕ-ΜΠΕ/photo αρχείου EPA-EPA POOL