Αυτή η ομάδα ανεξάρτητων ειδικών του ΟΗΕ που ανέλαβαν να εξετάσουν την κατάσταση των ανθρωπίνων δικαιωμάτων στη Λευκορωσία κατήγγειλε «γενικευμένες και συστηματικές» παραβιάσεις, τις οποίες διαπράττουν οι αρχές από τον Μάιο του 2020, επισημαίνοντας ότι οι δυνάμεις της τάξης, οι υπηρεσίες ασφαλείας, εισαγγελείς και δικαστήρια ενεργούν σε συντονισμό για να καταστείλουν θεμελιώδεις ελευθερίες.

«Αυτό που διαφαίνεται δεν είναι η εικόνα μεμονωμένων παραβιάσεων, αλλά αυτή ενός συστήματος στο οποίο οι κρατικοί θεσμοί χρησιμοποιούνται συστηματικά για να καταστείλουν τη διαφωνία και τις θεμελιώδεις ελευθερίες», δήλωσε η πρόεδρος της ομάδας Καρίνα Μοσκαλένκο.

Οι επιπτώσεις «γίνονται αισθητές όχι μόνο από όσους συλλαμβάνονται, διώκονται ή φυλακίζονται, αλλά και από την κοινωνία στο σύνολό της», πρόσθεσε.

Ο Λουκασένκο, που βρίσκεται στην εξουσία από το 1994, επιδίδεται σε ανελέητη καταστολή όλων των επικριτικών φωνών, κυρίως μετά το πρωτοφανές κίνημα διαμαρτυρίας που ξέσπασε το 2020.

Στην πρώτη της έκθεση που δημοσιεύθηκε πέρυσι η ομάδα ειδικών του ΟΗΕ, που συστάθηκε το 2024 από το Συμβούλιο Ανθρωπίνων Δικαιωμάτων, είχε κατηγορήσει την κυβέρνηση της Λευκορωσίας ότι διέπραξε «γενικευμένες παραβιάσεις» των ανθρωπίνων δικαιωμάτων εις βάρος των πολιτών, κάποιες από τις οποίες ισοδυναμούν με εγκλήματα κατά της ανθρωπότητας.

Στη νέα της έκθεση η ομάδα ειδικών καταγράφει παραβιάσεις σε κάθε στάδιο της δικαστικής διαδικασίας: από συχνά «αυθαίρετες» και «βίαιες» συλλήψεις που γίνονται χωρίς ένταλμα από πράκτορες που φορούν πολιτικά και τη στέρηση νομικής εκπροσώπησης ως τα ταπεινωτικά βίντεο «μετάνοιας» που επιβάλλονται στους συλληφθέντες.

Η έκθεση επισημαίνει επίσης ότι κρατούμενοι βρίσκονται σε «υπερπλήρη και ανθυγιεινά» κελιά, οι γυναίκες υφίστανται ταπεινωτικές σωματικές έρευνες γυμνές και στερούνται προϊόντων περιόδου.

Παράλληλα εκφράζει ανησυχία για τις δίκες αντιφρονούντων, δημοσιογράφων και ακτιβιστών στις οποίες έχουν παρατηρηθεί συστηματικές παραβιάσεις του δικαιώματος σε μια δίκαιη δίκη, καθώς και τον στιγματισμό πολιτικών κρατουμένων που υφίστανται «απάνθρωπες» συνθήκες κράτησης και «σκληρή, απάνθρωπη ή ταπεινωτική» μεταχείριση.

Πρώην κρατούμενοι που μίλησαν στους ειδικούς έκαναν λόγο κυρίως για επανειλημμένες τιμωρίες, μεταξύ των οποίων κράτηση σε παγωμένα κελιά, μια πρακτική γνωστή ως «βασανιστήριο του κρύου».

Σύμφωνα με την έκθεση, η καταστολή συνεχίζεται ακόμη και μετά την απελευθέρωση, με τα δικαστήρια συχνά να επιβάλουν συχνά παρατεταμένα και παρεμβατικά μέτρα προληπτικής επιτήρησης.

«Η απελευθέρωση (…) δε σημαίνει ότι η καταστολή τερματίζεται», υπογράμμισε μία από τις ειδικούς, η Μόνικα Πλατέκ.

Η ομάδα ειδικών καλεί το Μινσκ να απελευθερώσει τους πολιτικούς κρατούμενους και να φροντίσει να λογοδοτήσουν οι υπεύθυνοι των παραβιάσεων ενώ καλεί τη διεθνή κοινότητα να αυξήσει την πίεσή της στη Λευκορωσία.

^{ΑΠΕ-ΜΠΕ / photo: pixabay}