Αντί να αναζητήσουν το τέλειο αναμνηστικό μαγνητάκι, το κατασκευάζουν οι ίδιοι, ψηφίδα ψηφίδα.

Το «Dimitra’s art glass studio» έχει εντάξει στο πρόγραμμά του, δίπλα στα συστηματικά μαθήματα βιτρό, μια σειρά από αυτοτελή εργαστήρια που απευθύνονται κυρίως σε επισκέπτες της πόλης. Ανάμεσά τους βρίσκεται και το 60λεπτο εργαστήριο «Δημιουργήστε το δικό σας αναμνηστικό μωσαϊκό μαγνητάκι», μια σύντομη γνωριμία με την τέχνη του ψηφιδωτού που καταλήγει σε ένα αντικείμενο με πολύ πιο προσωπική αξία από ένα τυπικό τουριστικό σουβενίρ. «Είναι ένα διασκεδαστικό και σύντομο εργαστήριο, στο οποίο μπορούν να συμμετάσχουν ακόμη και άνθρωποι που δεν έχουν καμία προηγούμενη εμπειρία. Τους δίνουμε τη βάση και τα υλικά, επιλέγουν τα χρώματα και τις ψηφίδες τους και, με τη δική μας καθοδήγηση, δημιουργούν ένα χειροποίητο μαγνητάκι που παίρνουν στις αποσκευές τους», δηλώνει στο Αθηναϊκό/Μακεδονικό Πρακτορείο Ειδήσεων η τεχνίτρια και εκπαιδεύτρια καλλιτεχνικού γυαλιού Δήμητρα Παρλαπούνη.

Η ιδέα γίνεται ακόμη πιο ενδιαφέρουσα όταν το ψηφιδωτό συνδέεται απευθείας με την ιστορία της πόλης, καθώς στο εργαστήριο προσφέρεται και το «UNESCO Walk & Byzantine Glass Mosaic Workshop», μια τετράωρη και πλέον εμπειρία που ξεκινά έξω από το ατελιέ. Οι συμμετέχοντες περπατούν στην Άνω Πόλη και νοτιότερα και γνωρίζουν από κοντά μνημεία της Θεσσαλονίκης που ανήκουν στον κατάλογο της UNESCO, όπως τον ναό του Αγίου Δημητρίου, τον Όσιο Δαβίδ, αλλά και το Βυζαντινό Λουτρό, ένα από τα πλέον χαρακτηριστικά κατάλοιπα της βυζαντινής πόλης. Μετά την περιήγηση και την ξενάγηση, αρχίζει το δεύτερο μέρος της εμπειρίας, όπου οι επισκέπτες, επιστρέφοντας στο εργαστήριο, μεταφέρουν στο έργο τους κάτι από όσα είδαν. Τα βυζαντινά χρώματα, τα μοτίβα, οι παραστάσεις και η ατμόσφαιρα των μνημείων γίνονται αφετηρία για ένα προσωπικό ψηφιδωτό από γυαλί. «Θέλουμε αυτό που βλέπουν στην πόλη να μην τελειώνει όταν φύγουν από το μνημείο. Να μπορούν να πάρουν αυτή την εικόνα και να τη μετατρέψουν σε κάτι δικό τους», εξηγεί η κ. Παρλαπούνη.

Όλα γίνονται σε μικρές ομάδες, ώστε η καθοδήγηση να είναι προσωπική, ενώ οι δημιουργοί απολαμβάνουν την ελληνική φιλοξενία με τα κεράσματα που συνοδεύουν την κάθε μια θεματική. «Το μωσαϊκό είναι μια πολύ καλή εισαγωγή στην τέχνη του γυαλιού, γιατί δεν απαιτεί προηγούμενη εμπειρία. Με λίγα εργαλεία, μια ξύλινη βάση και τις ψηφίδες μπορεί κάποιος να μάθει τη βασική διαδικασία και να συνεχίσει να δημιουργεί και μόνος του στο σπίτι αν επιθυμεί», σημειώνει η κ. Παρλαπούνη.

Πίσω από τα πολύχρωμα ψηφιδωτά όμως, υπάρχει κρυμμένη και μια δεύτερη ιστορία, η οποία βασίζεται στη λογική της επανάχρησης. Η ιδέα γεννήθηκε από τα μικρά κομμάτια γυαλιού που περισσεύουν κατά την κατασκευή των βιτρό. Κομμάτια πολύ μικρά για να αξιοποιηθούν ξανά σε ένα νέο βιτρό, αλλά ταυτόχρονα μεγάλης αξίας για να καταλήξουν στα σκουπίδια. «Όταν δουλεύουμε το βιτρό, μένει αρκετή φύρα γυαλιού. Είναι ένα υλικό που έχει κόστος και δεν θέλαμε να το πετάμε. Έτσι σκεφτήκαμε ότι αυτά τα μικρά κομμάτια μπορούν να αποκτήσουν δεύτερη ζωή μέσα από το ψηφιδωτό», υπογραμμίζει η εκπαιδεύτρια καλλιτεχνικού γυαλιού.

Η θέα ενός χειροποίητου βιτρό καθόρισε την πορεία της

Για τη Δήμητρα Παρλαπούνη πάντως, η σχέση με το γυαλί ξεκίνησε στη Δράμα, όταν ήταν ακόμη μαθήτρια και τα καλοκαίρια βοηθούσε στην τότε οικογενειακή επιχείρηση πώλησης φωτιστικών. Κάποια στιγμή, ένας πελάτης μπήκε στο κατάστημα κρατώντας ένα βιτρό και ζήτησε μια βάση για να το τοποθετήσει. Εκείνη το κοίταξε και εντυπωσιάστηκε. «Μου άρεσε πάρα πολύ και τον ρώτησα από πού το είχε αγοράσει. Μου είπε ότι το είχε φτιάξει ο ίδιος και μου πρότεινε να ξεκινήσω κι εγώ μαθήματα την επόμενη χρονιά στο Κέντρο Νεότητας», λέει. Της άρεσε τόσο που αποφάσισε να το δοκιμάσει, ενώ ο πατέρας της επίσης συμφώνησε, θεωρώντας ότι ίσως στο μέλλον θα μπορούσε να κατασκευάζει τέτοια έργα και να τα διαθέτουν στο κατάστημα.

Ωστόσο, ο περιορισμένος χρόνος που είχε λόγω των σπουδών της στον τομέα διοικητικών και οικονομικών στελεχών επιχειρήσεων, την ανάγκασε να διακόψει τα μαθήματα καλλιτεχνικού γυαλιού. Για την απουσία της απολογήθηκε στον δάσκαλό της στη διάρκεια της έκθεσης των έργων των μαθητών, στο τέλος της χρονιάς. «Μου πρότεινε να με εκπαιδεύσει με ιδιαίτερα μαθήματα στη διάρκεια του καλοκαιριού. Αυτό έγινε σε καθημερινή βάση και για πολλές ώρες. Η αλήθεια είναι ότι “έπιανε το χέρι μου”, σε σημείο να τον βοηθώ και στις παραγγελίες του», αναφέρει.

Η αναπάντεχη αλλαγή ήρθε την επόμενη χρονιά, λίγο πριν ξεκινήσουν τα μαθήματα, όταν ο δάσκαλός της, για οικογενειακούς λόγους, έπρεπε να φύγει για την Αμερική. «Μου ζήτησε να αναλάβω το εργαστήριο και παράλληλα τα μαθήματα που έκανε», θυμάται. Παρόλο που ήταν μόλις 19 ετών, αντεπεξήλθε με επάρκεια και έμεινε εκεί για επτά χρόνια. Ακολούθησαν δικά της εργαστήρια στη Δράμα, στη Θέρμη και στην Κρήτη, ενώ στη Θεσσαλονίκη εργάστηκε και ως εκπαιδεύτρια στα Κέντρα Διά Βίου Εκπαίδευσης.

Μεσολάβησαν η οικονομική κρίση, η περίοδος της πανδημίας και η μετανάστευση στη Γερμανία, ενώ κάποια στιγμή κυριάρχησε η απόφασή της να επιστρέψει σ’ αυτό που αγαπά περισσότερο. Έτσι δημιουργήθηκε το «Dimitra’s art glass studio», ένας χώρος όπου το βιτρό παραμένει ο βασικός άξονας, αλλά δίπλα του βρήκαν θέση το ψηφιδωτό, η επανάχρηση του γυαλιού και οι βιωματικές εμπειρίες για επισκέπτες της πόλης.

Δωρεάν επιδείξεις και έκθεση έργων των μαθητών

Τα εβδομαδιαία μαθήματα βιτρό φέτος ξεκινούν από τις 22 Σεπτέμβριου και διαρκούν έως τον Ιούνιο, ενώ είναι πολύ διαφορετικά από τα σύντομα τουριστικά εργαστήρια. Εκεί οι μαθητές έχουν τον χρόνο να γνωρίσουν σε βάθος την τεχνική Tiffany, να πειραματιστούν και να ολοκληρώσουν μεγαλύτερες και πιο απαιτητικές δημιουργίες, τις οποίες κρατούν οι ίδιοι.

Φέτος, μάλιστα, για πρώτη φορά, τα έργα των μαθητών από τις δύο προηγούμενες σεζόν θα παρουσιαστούν σε έκθεση από τις 17 έως τις 20 Σεπτεμβρίου, στο χώρο του εργαστηρίου, στην πλατεία Κουλέ Καφέ. Παράλληλα, θα πραγματοποιούνται δωρεάν επιδείξεις για όσους θέλουν να γνωρίσουν από κοντά τις βασικές τεχνικές επεξεργασίας του γυαλιού.

^{AΠE-MΠE-Βαρβάρα Καζαντζίδου/ photo: eurokinissi}