Μια νέα θεωρία έρχεται να ταράξει όσα πιστεύαμε για το Stonehenge, υποστηρίζοντας ότι οι εμβληματικές γιγάντιες πέτρες του ίσως δεν μεταφέρθηκαν απλώς με κόπο και ομαδική εργασία, αλλά ως μέρος… αρχαίας «ανταγωνιστικής πρόκλησης».

Σύμφωνα με τον Win Scutt, επιμελητή στο Stonehenge, είναι πιθανό η μεταφορά των τεράστιων λίθων να είχε στοιχεία “αγώνα” ή “διαγωνισμού” ανάμεσα σε ομάδες ανθρώπων της Νεολιθικής εποχής.

Οι περίφημες πέτρες που σχηματίζουν τον εξωτερικό κύκλο και το κεντρικό πέταλο του μνημείου, ζυγίζουν έως και 30 τόνους και φτάνουν σε ύψος τα 7 μέτρα, ενώ έχει εντοπιστεί ότι προέρχονται από την περιοχή West Woods, περίπου 24–32 χιλιόμετρα μακριά.

Η ιδέα που προκαλεί αίσθηση είναι ότι αντί να πρόκειται μόνο για μια σκληρή, συλλογική διαδικασία μεταφοράς, οι άνθρωποι ίσως το έβλεπαν σαν επίδειξη δύναμης, δεξιοτήτων και ομαδικού ανταγωνισμού.

Ο Scutt ανέφερε χαρακτηριστικά ότι «θα μπορούσε να ήταν ένα είδος αθλητισμού το να φέρνουν αυτές τις πέτρες εδώ», με ομάδες να ανταγωνίζονται για το ποια θα μεταφέρει τα τεράστια βάρη πιο γρήγορα ή πιο αποτελεσματικά.

Παράλληλα, ορισμένοι αρχαιολόγοι συμφωνούν ότι η ιδέα δεν είναι τόσο απίθανη όσο ακούγεται. Ο αρχαιολόγος Luke Winter, που συμμετέχει στο Neolithic Hall project, τόνισε ότι ο ανταγωνισμός είναι βαθιά ανθρώπινο χαρακτηριστικό και θα μπορούσε να είχε χρησιμοποιηθεί για να κινητοποιήσει ομάδες ανθρώπων σε τόσο δύσκολα εγχειρήματα. Όπως είπε, δεν είναι εύκολο να φανταστεί κανείς μια ομάδα ανθρώπων να συμφωνεί απλά να μεταφέρει πέτρες έως και 45 τόνων από αποστάσεις δεκάδων ή και εκατοντάδων χιλιομέτρων χωρίς κάποιο κίνητρο πέρα από την “καλή θέληση”. Ίσως λοιπόν να υπήρχε και κοινωνική πίεση ή στοιχείο επίδειξης ισχύος.

Οι επιστήμονες πιστεύουν ότι οι πέτρες πιθανότατα μεταφέρονταν πάνω σε κορμούς δέντρων, με σχοινιά και ομάδες ανθρώπων να τις τραβούν σταδιακά προς το Salisbury Plain, σε μια διαδικασία που θα απαιτούσε συντονισμό και δύναμη. Παράλληλα, στο πλαίσιο νέων ανασκαφών και πειραματικών αναπαραστάσεων, η English Heritage παρουσίασε τη μεγαλύτερη ανακατασκευή προϊστορικού κτηρίου κοντά στο Stonehenge, βασισμένη σε ευρήματα ενός μεγάλου κτιρίου μόλις 3 χιλιόμετρα από τον πέτρινο κύκλο.

Το κτίριο αυτό θεωρείται ότι ίσως λειτουργούσε ως χώρος συνάθροισης, φαγητού, γιορτών και ενδεχομένως “προετοιμασίας” για μεγάλες μεταφορές λίθων, με αρχαιολόγους να βρίσκουν χιλιάδες οστά ζώων και τεράστιες ποσότητες κεραμικών, ενδείξεις μεγάλων γευμάτων και κοινωνικών συγκεντρώσεων.

Ο Luke Winter, που επιβλέπει το πρότζεκτ, ανέφερε ότι το κτίριο ίσως χρησιμοποιούνταν ως χώρος συνάντησης, προσωρινής διαμονής, αποθήκευσης ή ακόμα και αγροτικής χρήσης, ενώ σήμερα έχει ανακατασκευαστεί με αυθεντικές νεολιθικές τεχνικές και υλικά, με τη βοήθεια περίπου 100 εθελοντών.

Το Stonehenge, που κατασκευάστηκε πριν από περίπου 5.000 χρόνια, συνεχίζει να αποτελεί ένα από τα μεγαλύτερα αρχαιολογικά μυστήρια του κόσμου, με βασικά αναπάντητα ερωτήματα να παραμένουν: Πώς μεταφέρθηκαν οι πέτρες, γιατί επιλέχθηκε η περιοχή του Salisbury Plain και, κυρίως, ποιος ήταν ο πραγματικός σκοπός του μνημείου.

photo: pixabay