Η σύγκρουση στην Μέση Ανατολή θα αφήσει «ανεξίτηλο σημάδι» στον κόσμο της ενέργειας, ο οποίος δεν θα επανέλθει στην κατάσταση προ της κρίσης, προειδοποιεί σήμερα ο Διεθνής Οργανισμός Ενέργειας (ΔΟΕ/IEA) στην έκθεσή του αναφοράς.
«Η κρίση των Στενών του Ορμούζ δημιούργησε τη μεγαλύτερη απειλή για την ενεργειακή ασφάλεια στην Ιστορία, επισκιάζοντας μακράν την κλίμακα των πετρελαϊκών σοκ της δεκαετίας του 1970», αναφέρει ο εκτελεστικός διευθυντής του ΔΟΕ Φατίχ Μπιρόλ στην εισαγωγή της ετήσιας έκθεσης του οργανισμού.
Αντιδρώντας σε αυτό το «τεράστιο σοκ», τα κράτη «δίνουν έμφαση στη διαφοροποίηση και στην ανθεκτικότητα προκειμένου να προστατευτούν από μελλοντικά σοκ. Η ενεργειακή ασφάλεια και η προσβασιμότητα καταλαμβάνουν πλέον κεντρική θέση στην πολιτική ημερήσια διάταξη», προσθέτει.
Πριν από τον πόλεμο στη Μέση Ανατολή, που ξεκίνησε με πλήγματα στο Ιράν στις 28 Φεβρουαρίου, το ένα πέμπτο του πετρελαίου και του υγροποιημένου φυσικού αερίου στον κόσμο διερχόταν από τα Στενά του Ορμούζ.
Στην πολύ αναμενόμενη έκθεση αυτή, η οποία δόθηκε στη δημοσιότητα καθώς διεξάγεται η διάσκεψη του ΟΗΕ για το Κλίμα COP31 στην Αττάλεια της Τουρκίας, ο ΔΟΕ επικαιροποιεί τα τρία του σενάρια για το μέλλον της ενέργειας: το ένα στηρίζεται στις τρέχουσες πολιτικές των χωρών, παρέχοντας μια προσεκτική ματιά του ρυθμού της ενεργειακής μετάβασης, ένα μεσαίο σενάριο περιλαμβάνει τα μέτρα που έχουν ήδη αναγγελθεί από τα κράτη και ένα τρίτο περιλαμβάνει τα μέτρα που πρέπει να υιοθετηθούν για να επιτευχθεί η αποκαλούμενη ουδετερότητα άνθρακα το 2050.
Πρώτο σενάριο
Σε μια ένδειξη των βαθιών επιπτώσεων της τρέχουσας ενεργειακής κρίσης, ο διεθνής οργανισμός προσθέτει μια «επιπλέον περίπτωση ανταπόκρισης» (ARC), εξετάζοντας την υπόθεση κατά την οποία οι κυβερνήσεις θα θέσουν σε εφαρμογή νέα μέτρα αν συνεχιστεί η σύγκρουση στην Μέση Ανατολή.
Ο οργανισμός προσθέτει ένα σενάριο «χαμηλής διέλευσης από το Ορμούζ», ενώ διερωτάται αν ο κόσμος της ενέργειας θα μπορούσε να λειτουργήσει χωρίς διέλευση από αυτά τα στενά.
«Αν και ο τομέας της ενέργειας και της παγκόσμιας οικονομίας έδειξαν σημαντική ανθεκτικότητα, όσο πιο πολύ διαρκεί η κρίση, τόσο πιο βαθιές θα είναι οι επιπτώσεις της. Και δεν βλέπω καμία αξιόπιστη οδό που να επιτρέπει στον κόσμο της ενέργειας να επανέλθει στην πρότερη κατάσταση», προειδοποιεί ο εκτελεστικός διευθυντής του διεθνούς οργανισμού.
Η διαφοροποίηση των πηγών εφοδιασμού, μια σαφής προτίμηση για τους διαθέσιμους εθνικούς πόρους και μια υποστήριξη σε έναν επιταχυνόμενο εξηλεκτρισμό είναι οι κοινές απαντήσεις σε αυτήν την κρίση, υπογραμμίζει.
Μεσαίο σενάριο – Στροφή στις ανανεώσιμες πηγές ενέργειας
Στο μεσαίο σενάριό του, ο ΔΟΕ προβλέπει ότι η παγκόσμια ζήτηση πετρελαίου θα κορυφωθεί «γύρω στο 2030», πριν από μια «αργή πτώση» ενώ η ζήτηση φυσικού αερίου θα αυξάνεται ως περίπου το 2035.
«Οι ανανεώσιμες πηγές ενέργειας καταγράφουν την μεγαλύτερη αύξηση ζήτησης μεταξύ όλων των καυσίμων», προσθέτει ο ΔΟΕ σε αυτό το σενάριο. Θα αντιπροσωπεύουν τη μισή παραγωγή ηλεκτρικού ρεύματος ως το 2035, έναντι 33% σήμερα, με τα φωτοβολταϊκά να βρίσκονται στην πρώτη θέση.
Αν η κρίση στην Μέση Ανατολή παραταθεί
Αν η κρίση στη Μέση Ανατολή παραταθεί, ο διεθνής οργανισμός παραθέτει με λεπτομέρεια τις επιπτώσεις σε έναν κόσμο στον οποίο οι ενεργειακές συναλλαγές θα είναι διαρκώς μπλοκαρισμένες.
Στην περίπτωση αυτή, η ζήτηση πετρελαίου με χρονικό ορίζοντα το 2035 θα είναι μικρότερη από αυτήν που αναφέρεται στο μεσαίο σενάριο, η ζήτηση φυσικού αερίου θα αυξηθεί με χαμηλότερο ρυθμό και οι προσπάθειες εξηλεκτρισμού «ενδέχεται να ενισχυθούν».
Ένα είναι βέβαιο, σύμφωνα με τον οργανισμό: «η ζήτηση άνθρακα έλαβε μια βραχυπρόθεσμη ώθηση που συνδέεται με την κρίση, αλλά ως το 2030 μειώνεται σε όλα τα σενάριά μας».
Τρίτο σενάριο – Απόλυτη επικράτηση της «πράσινης» ιδεολογίας
Πρόκειται για σενάριο «ουδετερότητας άνθρακα», συνώνυμο μιας ισχυρής υιοθέτησης πηγών ενέργειας με χαμηλές εκπομπές άνθρακα.
Με άλλα λόγια υιοθέτηση αυτών που ζητά η Ατζέντα 2030 του ΟΗΕ.
Ειδικά στην Ευρώπη η «πράσινη» πολιτική έχει γίνει αντικείμενο κριτικής και αντιδράσεων από φορείς της οικονομίας και της παραγωγής, οι οποίοι θεωρούν πως εμποδίζει την ανάπτυξη και οδηγεί σε χειρότερες παρά σε καλύτερες καταστάσεις.
Το βέβαιο είναι πως με αφορμή την κρίση στην Μέση Ανατολή γίνεται προσπάθεια να αλλάξει ο τρόπος παραγωγής ενέργειας στην Ευρώπη με ό,τι αυτό μπορεί να συνεπάγεται.









