Κατά τη διάρκεια των φετινών ανασκαφών στο αρχαίο οχυρό της Vindolanda, οι αρχαιολόγοι έφεραν στο φως ένα εξαιρετικά καλοδιατηρημένο λίθινο ανάγλυφο, το οποίο παρέμενε κρυμμένο κάτω από το δάπεδο ενός στρατώνα, για περίπου 1.600 χρόνια. Το έργο είναι σκαλισμένο σε κόκκινο ψαμμίτη και απεικονίζει έναν Δαίμονα (Αγαθό Πνεύμα), μια ιδιαίτερα σημαντική μορφή αρχαίας λατρείας. Ένα πνεύμα-προστάτη, που θεωρούνταν φύλακας ενός ανθρώπου, μιας οικογένειας, ενός κτιρίου, ακόμη και μιας στρατιωτικής μονάδας. Οι Ρωμαίοι πίστευαν ότι η παρουσία του εξασφάλιζε ευημερία, τύχη και προστασία.

Το ανάγλυφο αποκαλύφθηκε, όταν οι αρχαιολόγοι εντόπισαν μια ασυνήθιστη πέτρινη πλάκα στο δάπεδο ενός στρατώνα του 4ου αιώνα μ.Χ. Μόλις η πλάκα ανασηκώθηκε και αναποδογυρίστηκε, εμφανίστηκε η καλοδιατηρημένη μορφή, η οποία είχε προστατευθεί από το χώμα και την υγρασία για δεκαέξι αιώνες. Η εξαιρετική κατάσταση διατήρησης προκάλεσε έκπληξη, ακόμη και στην ομάδα των ανασκαφέων.

Η μορφή κρατά στο ένα χέρι ένα κέρας της αφθονίας, διαχρονικό σύμβολο πλούτου και ευημερίας, ενώ στο άλλο, μια ρηχή τελετουργική φιάλη, που χρησιμοποιούνταν στις θυσίες και τις προσφορές προς τους θεούς. Οι λεπτομέρειες αυτές ενισχύουν την άποψη ότι το ανάγλυφο είχε έντονο θρησκευτικό χαρακτήρα και πιθανότατα συνδεόταν με τις λατρευτικές πρακτικές των στρατιωτών που υπηρετούσαν στο οχυρό.

Το μεγάλο ερώτημα παραμένει αναπάντητο
Παρότι το εύρημα θεωρείται ιδιαίτερα σημαντικό, οι αρχαιολόγοι δεν μπορούν ακόμη να εξηγήσουν γιατί είχε τοποθετηθεί κάτω από το δάπεδο. Εξετάζονται διάφορα ενδεχόμενα, όπως μια τελετουργική απόθεση, η προστασία του έργου σε περίοδο αναταραχών ή ακόμη και η επαναχρησιμοποίησή του κατά την ανακατασκευή του στρατώνα. Μέχρι στιγμής, όμως, καμία θεωρία δεν έχει επιβεβαιωθεί.

Η Vindolanda βρίσκεται λίγο νότια από το Τείχος του Αδριανού και αποτελεί ένα από τα σημαντικότερα ρωμαϊκά αρχαιολογικά μέρη της Βρετανίας. Το οχυρό κατοικήθηκε από τα τέλη του 1ου έως τον 4ο αιώνα μ.Χ. και έχει προσφέρει μοναδικά ευρήματα, όπως τις περίφημες ξύλινες πινακίδες με χειρόγραφες επιστολές, χιλιάδες δερμάτινα υποδήματα, στρατιωτικό εξοπλισμό, κοσμήματα και αντικείμενα καθημερινής ζωής, που διατηρήθηκαν χάρη στις ιδιαίτερες συνθήκες του εδάφους.

Οι ειδικοί θεωρούν ότι η νέα ανακάλυψη θα βοηθήσει στην καλύτερη κατανόηση των θρησκευτικών αντιλήψεων των Ρωμαίων που υπηρετούσαν στα απομακρυσμένα σύνορα της αυτοκρατορίας. Το ανάγλυφο υποβάλλεται ήδη σε εργασίες συντήρησης και λεπτομερή μελέτη, ενώ στη συνέχεια αναμένεται να εκτεθεί στο μουσείο της Vindolanda, όπου θα αποτελέσει ένα από τα σημαντικότερα εκθέματα της συλλογής.

Ύστερα από δεκαέξι αιώνες σιωπής κάτω από το έδαφος, ο πέτρινος «φύλακας» της ρωμαϊκής εποχής αποκτά ξανά τη θέση του στην ιστορία, προσφέροντας ένα ακόμη κομμάτι στο παζλ της ζωής στα βόρεια σύνορα της άλλοτε πανίσχυρης Ρωμαϊκής Αυτοκρατορίας.

Δείτε το βίντεο ΕΔΩ

^{photo: pixabay}