Μια νέα επιστημονική μελέτη, με επικεφαλής ερευνητές του NASA Goddard Space Flight Center και δημοσιευμένη στο περιοδικό Nature, αμφισβητεί όσα γνωρίζαμε μέχρι σήμερα για τις πιο ακραίες ηλιακές καταιγίδες.

Σύμφωνα με τα ευρήματα, οι επιστήμονες ενδέχεται να έχουν υποτιμήσει τη μέγιστη ένταση που μπορεί να φτάσουν αυτά τα φαινόμενα και, κατά συνέπεια, τις πιθανές επιπτώσεις τους στη Γη.

Οι ηλιακές καταιγίδες προκαλούνται από εκρήξεις στην επιφάνεια του Ήλιου, που εκτοξεύουν τεράστιες ποσότητες φορτισμένων σωματιδίων στο Διάστημα. Όταν αυτά κατευθύνονται προς τη Γη, αλληλεπιδρούν με το μαγνητικό της πεδίο και, σε ισχυρές περιπτώσεις, μπορούν να επηρεάσουν δορυφόρους, συστήματα GPS, τηλεπικοινωνίες, ηλεκτρικά δίκτυα, ακόμη και τις αεροπορικές μεταφορές.

Η ομάδα των ερευνητών διαπίστωσε, ότι οι παραδοσιακές μέθοδοι εκτίμησης της ισχύος των ηλιακών καταιγίδων βασίζονταν σε μετρήσεις που πραγματοποιούνται από διαστημόπλοια σε μεγάλη απόσταση από τη Γη, κοντά στο σημείο L1, περίπου 1,5 εκατομμύριο χιλιόμετρα μακριά. Ωστόσο, τα σωματίδια του ηλιακού ανέμου μεταβάλλονται, καθώς πλησιάζουν τον πλανήτη και αλληλεπιδρούν με τη μαγνητοσφαιρική θήκη (Magnetosheath), την περιοχή που περιβάλλει τη μαγνητόσφαιρα της Γης. Αυτό σημαίνει ότι οι αρχικές μετρήσεις δεν αντικατοπτρίζουν πάντα με ακρίβεια, την πραγματική ενέργεια που τελικά φτάνει στη μαγνητόσφαιρα και την ανώτερη ατμόσφαιρα της Γης.

Για να εξετάσουν το φαινόμενο, οι επιστήμονες ανέλυσαν περισσότερες από ένα εκατομμύριο μετρήσεις, από δορυφόρους που βρίσκονται πιο κοντά στη Γη, συγκρίνοντας τα δεδομένα του ηλιακού ανέμου με τις πραγματικές συνθήκες στη μαγνητόσφαιρα και την πολική ιονόσφαιρα. Το σημαντικότερο συμπέρασμα της έρευνας είναι, ότι δεν υπάρχουν στατιστικά στοιχεία που να αποδεικνύουν πως υπάρχει κάποιο φυσικό ανώτατο όριο στην ποσότητα ενέργειας που μπορεί να μεταφερθεί από τον ηλιακό άνεμο προς τη Γη. Με άλλα λόγια, μια εξαιρετικά σπάνια ηλιακή καταιγίδα, που θα μπορούσε να συμβεί μία φορά στα χίλια χρόνια, ίσως αποδειχθεί πολύ ισχυρότερη από ό,τι προέβλεπαν μέχρι σήμερα τα επιστημονικά μοντέλα.

Οι ερευνητές επισημαίνουν ότι η σπανιότητα τέτοιων γεγονότων δυσκολεύει την πρόβλεψή τους, καθώς υπάρχουν ελάχιστα ιστορικά δεδομένα για σύγκριση. Παράλληλα, υποστηρίζουν ότι το μαγνητικό πεδίο της Γης εξακολουθεί να προσφέρει ισχυρή προστασία απέναντι στις περισσότερες ηλιακές καταιγίδες.

Ωστόσο, σε ένα πραγματικά ακραίο γεγονός, οι επιπτώσεις θα μπορούσαν να είναι σημαντικές, προκαλώντας προβλήματα σε δορυφορικά συστήματα, επικοινωνίες, υπηρεσίες πλοήγησης και άλλες κρίσιμες τεχνολογικές υποδομές. Για τον λόγο αυτό, οι επιστήμονες θεωρούν απαραίτητη την αναθεώρηση των μοντέλων πρόβλεψης και τη συνεχή παρακολούθηση του διαστημικού καιρού, ώστε η ανθρωπότητα να είναι καλύτερα προετοιμασμένη απέναντι σε ένα σπάνιο, αλλά δυνητικά πολύ ισχυρό ηλιακό φαινόμενο.

^{photo: AΠΕ-ΜΠΕ / photo: EPA-NASA/SDO}