Μελέτη έδειξε ότι στην αρχαιότητα, τα μαλλιά ήταν «πηγή ζωής» και «σύμβολο ελευθερίας».
Στην κλασική Ελλάδα και τη Ρώμη, ο τρόπος που φορούσαν τις περούκες έδειχνε την κοινωνική θέση, τις θρησκευτικές και πολιτικές πεποιθήσεις, ακόμη και τη διάθεση αυτού που την φορούσε.
Αυτό υποστηρίζεται από μια ομάδα δερματολόγων από το Charité στο Βερολίνο, οι οποίοι εξέτασαν την εικονογραφία των γλυπτών, των νομισμάτων και των κεραμικών για να εντοπίσουν την εξέλιξη των χτενισμάτων στην αρχαιότητα.
Τα συμπεράσματά τους, που δημοσιεύθηκαν στο Journal of Investigative Dermatology Symposium Proceedingsings, έδειξαν ότι τα χτενίσματα αντικατοπτρίζουν την εικόνα που έχουν τα άτομα για τον εαυτό τους, στο πλαίσιο της επικρατούσας πολιτιστικής και πολιτικής κατάστασης.
Στην Ελλάδα, της μινωικής εποχής και εκείνης του Ομήρου, οι άνδρες φορούσαν μακριά μαλλιά. Οι πίνακες του παλατιού της Κνωσού, στην Κρήτη, δείχνουν χορευτές με μαύρα μακριά μαλλιά να φτάνουν στους ώμους τους. Λένε ότι το ίδιο έκαναν επίσης, οι ομηρικοί ήρωες, όπως και οι πολεμιστές του Μαραθώνα (490 π.Χ.),. Η μελέτη υπενθυμίζει ότι οι Έλληνες, οι Ασσύριοι και οι Πέρσες άφηναν τα μαλλιά τους να μεγαλώσουν, επειδή το θεωρούσαν πηγή ζωής.
Αλλά όλα άλλαξαν στα μέσα του 5ου αιώνα π.Χ. Οι άντρες άρχισαν να κόβουν τα μαλλιά τους. Ο λόγος; Οι συγγραφείς επισημαίνουν μια πολύ πρακτική αιτία: τη δημοτικότητα των αθλητικών δραστηριοτήτων. Γεννήθηκε το αθλητικό χτένισμα με τα αυτιά εκτεθειμένα. Εξαπλώθηκε από την Ελλάδα στην Ιταλία. Ένα κεφάλι τερακότας που βρίσκεται σε μια ελληνική αποικία στη νότια Ιταλία δείχνει έναν νεαρό άνδρα με κοντά μαλλιά, πιασμένα προς τα πάνω και στερεωμένα με λάδι.
Στην πρώιμη Ρώμη, οι άνδρες και οι γυναίκες φορούσαν απλά, φυσικά χτενίσματα. Μόνο οι κοπέλες χρησιμοποιούσαν τσιμπιδάκια και λάδια. Οι γυναίκες έδεναν τα μαλλιά τους σε διάφορους τύπους κότσων.
Οι Ρωμαίοι έμαθαν να αλλάζουν το φυσικό χρώμα των μαλλιών. Τα κόκκινα μαλλιά επιτυγχάνονταν με τη στάχτη. Οι καφέ αποχρώσεις με διάφορα μείγματα που εισήχθησαν από την σημερινή Ολλανδία, σύμφωνα με τον Πλίνιο τον Πρεσβύτερο. Ο Πετρώνιος, συγγραφέας του Σατυρικού, έγραψε ότι οι περούκες χρησιμοποιούνταν για βραδινές εξόδους. Οι ξανθές ήταν πολύτιμες: προέρχονταν από γυναίκες γερμανικών φυλών που ήταν σκλάβες. Μαύρα κομμάτια μαλλιών έφταναν επίσης από χώρες μακρινές όπως η Ινδία.
Οι Ρωμαίοι, προσθέτει η μελέτη, πρέπει να απολάμβαναν να περνούν χρόνο στο κουρείο, ένα συχνό μοτίβο στις κωμωδίες της εποχής. Ο Οβίδιος και ο Κικέρωνας χλεύαζαν τους άνδρες χρησιμοποιώντας τσιμπιδάκια για μπούκλες.
Κατά τη διάρκεια της Ρωμαϊκής Αυτοκρατορίας, πορτρέτα και νομίσματα των αυτοκρατόρων που κυκλοφορούσαν σε όλες τις επαρχίες έκαναν μόδα το στυλ των μαλλιών τους. Ο Αύγουστος, ο νεαρός αυτοκράτορας, φορούσε κοντά, περιποιημένα μαλλιά, χτενισμένα προς τα εμπρός σε αφέλειες. Οι διάδοχοί του εισήγαγαν παραλλαγές: ο Τιβέριος και ο Κλαύδιος φορούσαν κοντά μαλλιά, που έπεφταν κανονικά στο μέτωπο. Ο Νέρωνας κατσάρωνε τα μαλλιά του με τσιμπιδάκια για μπούκλες, σύμφωνα με τον ιστορικό Σουητώνιο.
Αν οι Ρωμαίοι άνδρες κρατούσαν απλό στυλ, οι γυναίκες περιέπλεκαν τη ζωή τους. Η Οκταβία, αδελφή του πρώτου αυτοκράτορα, έδενε τις μπούκλες της και τις μάζευε σε κότσο στο πίσω μέρος. Σύντομα έφυγε από τη μόδα αυτή η τάση. Πιο δημοφιλής τάση ήταν τα κυματιστά μαλλιά, με χωρίστρα στη μέση, που φορούσε η Λιβία, η σύζυγος του Αυγούστου.
Αλλά η πιο εκκεντρική μόδα ήρθε με τη δυναστεία των Φλαβίων (69-138 μ.Χ.). Οι Ρωμαίες κυρίες της υψηλής κοινωνίας φορούσαν χτενίσματα που αποτελούνταν από δύο μέρη. Από τη μία πλευρά, στην κορυφή του κεφαλιού, στοιβάζονταν οι μπούκλες που σχημάτιζαν μάζες, σαν πύργους, που στηρίζονταν σε τσιμπιδάκια και πιθανώς με μεταλλικά σύρματα.
Αυτές οι μόδες δεν περιορίζονταν στη Ρώμη. Έφτασαν στις επαρχίες. Αυτό φαίνεται στα πορτρέτα με τις μούμιες Φαγιούμ, όπου αυτά τα ρωμαϊκά χτενίσματα ήταν ζωγραφισμένα με μεγάλη λεπτομέρεια. Μέχρι το τέλος της Ρωμαϊκής Αυτοκρατορίας, τα χτενίσματα απλοποιήθηκαν.
Σύμφωνα με τους συγγραφείς, τα χτενίσματα, αντανακλούν την αναζήτηση της ανθρωπότητας για ομορφιά και δύναμη. Παρέχουν επίσης μια εικόνα για το όραμα που έχουν οι άνθρωποι για τον εαυτό τους και τον πολιτισμό στον οποίο ανήκουν.
Οι μπούκλες μιας αυτοκράτειρας, η γενειάδα ενός βασιλιά, η πλεξούδα ενός κοριτσιού από την Ελλάδα ή η ξανθιά περούκα μιας γυναίκας από τη Ρώμη, δεν είναι επιπόλαιες ιστορίες. Είναι ιστορικά ντοκουμέντα. Περιγράφουν πώς ήθελαν οι άνθρωποι να τους βλέπουν, τι θαύμαζαν ποιον φοβόντουσαν και με τι γελούσαν. Σύμφωνα με τα λόγια των ερευνητών, τα μαλλιά συνδέονταν με τη δύναμη και την αγνότητα και, όπως και στις αρχαίες γερμανικές φυλές, με την ανδρική αξιοπρέπεια και ελευθερία.
photo:pixabay









