03-09-2026 07:43

Με νέο ηγέτη συνεχίζει τον πόλεμο το Ιράν – Η παγκόσμια οικονομία σε αβέβαια μονοπάτια

Ποιά είναι η κατάσταση

Το Ιράν εξαπέλυσε σήμερα τις πρώτες ομοβροντίες πυραύλων και μη επανδρωμένων εναέριων οχημάτων εναντίον του Ισραήλ και γειτόνων του στον Κόλπο αφότου ο Μοτζταμπά Χαμενεΐ διαδέχθηκε, αναδεικνυόμενος ανώτατος ηγέτης της Ισλαμικής Δημοκρατίας, τον πατέρα του, τον αγιατολά Αλί Χαμενεΐ, ο οποίος σκοτώθηκε τις πρώτες ώρες του πολέμου.

Την δέκατη ημέρα της ένοπλης σύρραξης που έχει βάλει φωτιά σ’ όλη τη Μέση Ανατολή, το Ισραήλ ανακοίνωσε τις πρώτες πρωινές ώρες πως διεξάγει νέα πλήγματα που βάζουν στο στόχαστρο «υποδομές του ιρανικού τρομοκρατικού καθεστώτος» στο κεντρικό Ιράν, ενώ έστειλε τα ξημερώματα καταδρομείς με ελικόπτερα στον ανατολικό Λίβανο και βομβάρδισε τη νότια Βηρυτό, προπύργιο του σιιτικού κινήματος Χεζμπολά, που πρόσκειται στο Ιράν.

Έχοντας καταληφθεί από πανικό εξαιτίας της κλιμάκωσης του πολέμου το σαββατοκύριακο και τον συνεχιζόμενο αποκλεισμό των στρατηγικής σημασίας Στενών του Χορμούζ, παράγοντες των αγορών συνέβαλαν η τιμή του πετρελαίου να εκτοξευτεί στα ύψη σήμερα, με το βαρέλι να αλλάζει πλέον χέρια για πάνω από 118 δολάρια.

Ο Μοτζταμπά Χαμενεΐ, ιερωμένος 56 ετών, που θεωρείται πιο κοντά στους συντηρητικούς στο Ιράν, κυρίως λόγω των δεσμών του με τους Φρουρούς της Επανάστασης, του ιδεολογικού στρατού της Ισλαμικής Δημοκρατίας, επελέγη χθες Κυριακή ως νέος ανώτατος ηγέτης από τη Συνέλευση των Ειδικών, όργανο με 88 μέλη που αντλούνται από το σιιτικό κληρικαλιστικό σύστημα.

Την ανακοίνωση έκανε χθες βράδυ με επίσημο τόνο παρουσιαστής της κρατικής τηλεόρασης με φωτογραφία του Μοτζταμπά Χαμενεΐ στο φόντο.

Η Συνέλευση των Ειδικών διαβεβαίωσε ότι «δεν δίστασε ούτε λεπτό» να εκπληρώσει την αποστολή τα, παρά «τη βάρβαρη επίθεση της εγκληματικής Αμερικής και του κακοποιού σιωνιστικού καθεστώτος».

Οι Φρουροί της Επανάστασης, οι ένοπλες δυνάμεις, η αστυνομία, η διπλωματία ορκίστηκαν αμέσως πίστη και υποταγή στον νέο ανώτατο ηγέτη, που διαδέχθηκε τον πατέρα του, στην εξουσία από το 1989, ώσπου σκοτώθηκε την 28η Φεβρουαρίου, τις πρώτες ώρες του πολέμου.

Κατόπιν μεταδόθηκαν πλάνα που εικόνιζαν σκηνές αγαλλίασης σε όλη τη χώρα, με Ιρανούς να ανεμίζουν μέσα στη νύχτα σημαίες της Ισλαμικής Δημοκρατίας ή να ανάβουν τους φακούς των κινητών τηλεφώνων τους.

Εδώ και μια εβδομάδα, το όνομα του Μοτζταμπά Χαμενεΐ ήταν το επικρατέστερο στις συζητήσεις για το ποιος θα αναλάμβανε τη θέση. Ο ίδιος ο Αλί Χαμενεΐ ωστόσο το 2024 απέκλειε το σενάριο αυτό, καθώς η Ισλαμική Επανάσταση έβαλε τέλος το 1979 σε αιώνες κληρονομικής μοναρχίας.

Η κυβέρνηση του Ισραήλ απείλησε ήδη από την Τετάρτη ότι ο νέος ανώτατος ηγέτης του Ιράν θα είναι «στόχος».

Όσο για τον Ντόναλντ Τραμπ, που διεμήνυε πως θα έπρεπε να έχει λόγο για το ποιος θα αναλάβει την εξουσία στο Ιράν, προειδοποίησε πως ο νέος ανώτατος ηγέτης «δεν θα διαρκέσει πολύ» χωρίς την έγκρισή του, προτού καν ανακοινωθεί ποιος είναι.

Την Πέμπτη, είχε ήδη ξεκαθαρίσει ότι δεν επρόκειτο να ανεχθεί να αναλάβει ηγέτης της χώρας ο Μοτζταμπά Χαμενεΐ.

Μερικές ώρες μετά την ανακοίνωση αυτή, η κρατική ραδιοφωνία και τηλεόραση IRIB μετέδωσε ότι έγινε νέα εκτόξευση πυραύλων εναντίον του Ισραήλ μέσω Telegram, συνοδεύοντας το κείμενο με φωτογραφία στην οποία εικονίζεται η άτρακτος πυραύλου πάνω στην οποία είχε γραφτεί «υπό τις εντολές σου σάγεντ Μοτζταμπά», σιιτική θρησκευτική αναφορά.

Το Κουβέιτ, το Κατάρ, η Σαουδική Αραβία, τα Ηνωμένα Αραβικά Εμιράτα και το Μπαχρέιν έκαναν επίσης λόγο σήμερα για κύματα πυραύλων και drones που εξαπολύθηκαν από το Ιράν εναντίον τους.

Επιδρομή ιρανικών μη επανδρωμένων εναέριων οχημάτων τραυμάτισε 32 πολίτες –ανάμεσά τους τέσσερις που βρίσκονται σε σοβαρή κατάσταση– στη Σίτρα του Μπαχρέιν, σύμφωνα με δεδομένα του υπουργείου Υγείας που μετέδωσε το επίσημο πρακτορείο ειδήσεων Bahrain News Agency. Ενώ το υπουργείο Άμυνας της Σαουδικής Αραβίας ανακοίνωσε ότι καταρρίφθηκαν τέσσερα μη επανδρωμένα εναέρια οχήματα που κατευθύνονταν προς πετρελαιοπηγή στη Σέιμπα (νοτιοανατολικά), κοντά στα σύνορα με τα Ηνωμένα Αραβικά Εμιράτα, που είχε ήδη γίνει στόχος χθες Κυριακή.

Από το ξέσπασμα του πολέμου, το Ιράν επιτίθεται σε υποδομές στο έδαφος γειτόνων του στον Κόλπο, πλούσιους σε υδρογονάνθρακες, καθώς φιλοξενούν μεγάλες αμερικανικές στρατιωτικές βάσεις.

Ο πόλεμος έχει παραλύσει κατά μεγάλο μέρος τους τις ροές υδρογονανθράκων από τον Κόλπο. Τα Στενά του Χορμούζ βρίσκονται στο επίκεντρο των ανησυχιών, καθώς από εκεί διέρχεται υπό κανονικές συνθήκες το 20% του πετρελαίου και του υγροποιημένου φυσικού αερίου (ΥΦΑ) που διακινείται διά θαλάσσης σε διεθνή κλίμακα

Η τιμή του πετρελαίου ξεπέρασε τα 118 δολάρια το βαρέλι σήμερα, φθάνοντας στο υψηλότερο επίπεδο από το καλοκαίρι του 2022, όταν είχε επίσης αυξηθεί θεαματικά, μετά την εισβολή του στρατού της Ρωσίας στην Ουκρανία.

Από την έναρξη της επίθεσης των ΗΠΑ και του Ισραήλ εναντίον του Ιράν, η τιμή του βαρελιού του WTI (West Texas Intermediate), αμερικανικής ποικιλίας αναφοράς, έχει αυξηθεί κατά 70% — ποσοστό άνευ προηγουμένου σε τόσο βραχύ χρονικό διάστημα.

Η απογείωση των τιμών του πετρελαίου είναι «πολύ μικρό τίμημα για την ειρήνη και την ασφάλεια των ΗΠΑ και του κόσμου», υποστήριξε χθες Κυριακή ο Αμερικανός πρόεδρος Ντόναλντ Τραμπ μέσω Truth Social.

Μένει να φανεί μέχρι πού θα οδηγηθούν τα πράγματα με αφορμή την Μέση Ανατολή.

Ποιός ή ποιοί θα δώσουν την λύση;