Η παράδοση του λεγόμενου φοίνικα που περπατά (Socratea exorrhiza) υπάρχει τουλάχιστον από το 1980 όταν οι ανθρωπολόγοι John H. Bodley και Foley C. Benson εξέθεσαν την απίστευτη συμπεριφορά του φυτού σε μια επιστημονική εργασία.

Σύμφωνα με τους Bodley και Benson, όταν σκεπάζονται από δέντρα που πέφτουν ή κλαδιά, ορισμένοι φοίνικες στο ανατολικό Περού μπορούν «να διορθωθούν και να «φύγουν» κάτω από το εμπόδιο, μακριά από το σημείο βλάστησής τους.

Υπήρχε μάλιστα η άποψη ότι οι φοίνικες κυνηγούσαν το φως του ήλιου μέσα στο δάσος χρησιμοποιώντας τις δεκάδες περίπου ρίζες που ξεπηδούν από τους υπερυψωμένους κορμούς τους.

Μερικές φορές, αυτές οι ρίζες κάθονται αρκετά μέτρα πάνω από το έδαφος, και όπως εξήγησε ο Bodley πριν από όλες αυτές τις δεκαετίες, όταν σπάνε ή σαπίζουν, τα νεότερα πόδια μπορούν να ανιχνεύσουν κομμάτια χώματος που είναι λίγο πιο μακριά.

Μέχρι σήμερα, οι οδηγοί των τροπικών δασών στη Λατινική Αμερική λένε συνήθως στους τουρίστες ότι οι φοίνικες που περπατούν μπορούν να αλλάξουν τη θέση τους έως και 20 μέτρα το χρόνο.

Αλλά ενώ μερικοί μεμονωμένοι επιστήμονες πιστεύουν ότι θα μπορούσε να υπάρχει ένας κόκκος αλήθειας στην αφήγηση, αυτή η πεποίθηση για αυτό το δέντρο είναι πιθανότατα ένας μύθος, σύμφωνα με νεότερες μελέτες.

Το 2005, ο τροπικός οικολόγος και ειδικός στους φοίνικες Gerardo Avalos δημοσίευσε μια μελέτη που διαπίστωσε ότι το S. exorrhiza δεν ξεφεύγει από το σημείο βλάστησής του.

Στην εργασία, ο Avalos και οι συνεργάτες του συμφωνούν ότι όταν ο “φοίνικας που περπατά” χτυπιέται, μπορεί να αναπτύξει γρήγορα νέες ρίζες για να αντιμετωπίσει την απώλεια σταθερότητας, αλλά στην πραγματικότητα δεν κινείται καθόλου.

Σε μια συνέντευξη με την Ιταλίδα εικονογράφο και συγγραφέα, Elisa Paganelli, ο Avalos εξηγεί ότι ο “φοίνικας που περπατάει” είναι στερεωμένος στον τόπο βλάστησής του, αν και, όπως και άλλα φυτά του τροπικού δάσους, μπορεί ακόμα να τεντωθεί κάπως για να αναζητήσει το φως.

Ο επιστήμονας παραδέχεται ότι «είναι κάπως εντυπωσιακό και εκπληκτικό να πιστεύεις» ότι ο “φοίνικας που περπατά” μπορεί πραγματικά να περπατήσει, αλλά λέει ότι «είναι απλώς ένας θρύλος».

“Πρώτον”, επισημαίνει ο Avalos σε μια αλληλογραφία με τον Benjamin Radford από το Skeptical Inquirer το 2009, “ένας μεγάλος κώνος ριζών ξυλοπόδαρου χρειάζεται πολύ χρόνο για να αναπτυχθεί. Οι αλλαγές στις συνθήκες φωτισμού του θόλου είναι πιο δυναμικές, με τρύπες στο θόλο να είναι ανοιχτές την ίδια στιγμή που άλλες είναι κλειστές».

Η ιδέα ότι ένας “φοίνικας που περπατά” θα μπορούσε να κινηθεί αρκετά γρήγορα για να αναζητήσει αυτά τα φωτεινά κενά δεν είναι ρεαλιστική, υποστηρίζει ο Avalos.

Το 2007, μια άλλη μελέτη για το περίεργο είδος κατέληξε στο ίδιο συμπέρασμα με τον Avalos και τους συναδέλφους του.

Το πραγματικό μυστήριο που εξακολουθεί να υφίσταται, ωστόσο, είναι γιατί ο “φοίνικας που περπατά” έχει τόσο μακριά “πόδια” αν όχι για να περπατήσει.

Πίσω στη δεκαετία του 1960, οι επιστήμονες πίστευαν ότι αυτές οι ακραίες ρίζες εξελίχθηκαν για να αντιμετωπίσουν τις πλημμύρες, αλλά δεν υπάρχουν πολλά πειστικά στοιχεία που να υποστηρίζουν αυτή την ιδέα.

Τα πιο πρόσφατα χρόνια, οι ερευνητές υποστήριξαν ότι σε πυκνά τροπικά δάση, τα “πόδια” των “φοινίκων που περπατούν” επιτρέπουν στο είδος να αυξάνει ευκολότερα το ύψος και τη σταθερότητά του, εκμεταλλευόμενο έτσι τα φωτεινά κενά στο πάνω μέρος του θόλου χωρίς να ξοδεύει ενέργεια σε παχύτερο κορμό.

Ενώ πολλοί αναμφίβολα θα συνεχίσουν να μιλούν για αυτό το δέντρο, τα στοιχεία σε αυτό το στάδιο δείχνουν ότι το είδος στην πραγματικότητα δεν περπατάει.

(photo: pexels)