Η διάβρωση δεν είναι που συμβαίνει στη Σελήνη όπως στη Γη. Χωρίς ατμόσφαιρα ή τεκτονικές πλάκες , η σεληνιακή επιφάνεια παραμένει σημαδεμένη από κρατήρες πρόσκρουσης και καλυμμένη με σκόνη – σκόνη που θα μπορούσε να κρατήσει ενδείξεις για τη μαγνητική ιστορία της Σελήνης, όπως αναφέρουν οι επιστήμονες.

Μια ομάδα επιστημόνων μόλις ανακάλυψε μερικούς παράξενα ανακλαστικούς ογκόλιθους καλυμμένους με σκόνη σε μια περιοχή της Σελήνης που είναι ήδη γνωστή για τις ιδιαιτερότητές της, τον σεληνιακό στροβιλισμό με το όνομα Reiner Gamma.

Αρχικά λανθασμένα οι επιστήμονες νόμιζαν ότι ήταν κρατήρας, αλλά το Reiner Gamma είναι στην πραγματικότητα ένα επίπεδο κομμάτι που δεν έχει σκιά (όπως θα έπρεπε αν ήταν σεληνιακό υψίπεδο) αλλά λάμπει έντονα στο σκοτάδι μιας τεράστιας σεληνιακής πεδιάδας που ονομάζεται Oceanus Procellarum.

Οι σεληνιακοί στροβιλισμοί όπως το Reiner Gamma, πιστεύεται ότι παράγονται από, ή τουλάχιστον συνδέονται με, θύλακες μαγνητισμένου βράχου που εκτρέπουν τα σωματίδια του ηλιακού ανέμου. Η σκέψη είναι ότι το μαγνητισμένο υλικό προστατεύεται από τον ηλιακό άνεμο, ο οποίος σκοτεινιάζει τις γύρω περιοχές μέσω χημικών αντιδράσεων, δημιουργώντας στροβίλους που είναι τόσο εμφανείς που μπορούν να φανούν από τη Γη.

Αλλά άλλες θεωρίες προτείνουν ότι οι στροβιλισμοί μπορεί να έχουν σχηματιστεί λόγω των αλληλεπιδράσεων μεταξύ των μαγνητικών ανωμαλιών στο σεληνιακό φλοιό και των ηλεκτρικά φορτισμένων σωματιδίων λεπτής σκόνης που δημιουργούνται από τις κρούσεις μικρομετεωριτών. Όπως αναφέρουν οι επιστήμονες, είναι επίσης πιθανό οι στροβιλισμοί και τα μαγνητικά πεδία να σχηματίζονται από λοφία υλικού που εκτοξεύεται από κρούσεις κομήτη.

Για να κατανοήσουμε καλύτερα αυτές τις αλληλεπιδράσεις, ο Ottaviano Rüsch, ένας πλανητικός επιστήμονας στο Πανεπιστήμιο του Münster στη Γερμανία, και οι συνεργάτες του χτένισαν περίπου ένα εκατομμύριο εικόνες σπασμένων πετρωμάτων που ελήφθησαν από το Lunar Reconnaissance Orbiter της NASA, το οποίο κάνει κύκλους στη Σελήνη.

Στον κρατήρα Reiner K κοντά στον στροβιλισμό Reiner Gamma, εντόπισαν έναν βράχο που αντανακλούσε το φως με τρόπο εντελώς διαφορετικό από οποιουσδήποτε πέτρες καλυμμένους με σκόνη που είχαν δει.

«Αναγνωρίσαμε έναν ογκόλιθο με χαρακτηριστικές σκοτεινές περιοχές σε μία μόνο εικόνα», εξηγεί ο Rüsch, ο οποίος ηγήθηκε της αρχικής έρευνας του 2023 και της τελευταίας μελέτης. “Αυτός ο βράχος ήταν πολύ διαφορετικός από όλους τους άλλους, καθώς διασκορπίζει λιγότερο φως προς τον ήλιο από άλλους βράχους.”

Οι περίεργες ιδιότητές του ώθησαν τους ερευνητές να αναζητήσουν περισσότερους σκονισμένους ογκόλιθους σαν αυτόν, χρησιμοποιώντας τεχνητή νοημοσύνη για να ξεχωρίσουν τους περίεργους με βάση το μέγεθος και την ανάκλαση. Ο αλγόριθμος εντόπισε περίπου 130.000 πιθανότητες, τις μισές από τις οποίες εξέτασαν οι ερευνητές εξονυχιστικά.

Οι λιγότερο ανακλαστικοί βράχοι εντοπίστηκαν κοντά στη μαγνητική ανωμαλία Reiner Gamma, αλλά δεν εμφάνιζαν όλοι οι βράχοι στον κρατήρα Reiner K περίεργη ανάκλαση.

Έτσι, ενώ οι βράχοι μπορεί να έχουν σχηματιστεί από την πρόσκρουση του κρατήρα, οι ερευνητές υποπτεύονται ότι οι περίεργες ανακλαστικές ιδιότητές τους είναι πιο πιθανό να οφείλονται σε ένα λεπτό στρώμα σκόνης που συσσωρεύεται σε ορισμένους, αλλά όχι σε όλους, από τους ογκόλιθους. Αυτή η σκόνη έχει πιθανώς μοναδική πυκνότητα, μέγεθος ή δομή, αν και οι ιδιότητες είναι ακόμα ασαφείς.

Η ομάδα λέει ότι το επόμενο βήμα τους είναι να χρησιμοποιήσουν τα ευρήματά τους για να διερευνήσουν διαδικασίες που μπορεί να εξηγήσουν πώς σχηματίζονται οι στροβιλισμοί της Σελήνης, όπως η ανύψωση σκόνης λόγω ηλεκτροστατικών δυνάμεων ή η αλληλεπίδραση του ηλιακού ανέμου με μπαλώματα μαγνητισμού στη σεληνιακή επιφάνεια.

Εν τω μεταξύ, η NASA και οι ερευνητές στο Εργαστήριο Εφαρμοσμένης Φυσικής Τζονς Χόπκινς ετοιμάζονται να στείλουν ένα σεληνιακό όχημα προσεδάφισης, για να επισκεφθούν το Reiner Gamma, για να διερευνήσουν τις μαγνητικές του ανωμαλίες από το έδαφος. Το αεροσκάφος πρόκειται να εκτοξευτεί το 2024.

Η μελέτη δημοσιεύτηκε στο Journal of Geophysical Research – Planets .

(photo: pixabay)