Το USN προχώρησε σε μία δραστική απόφαση για την προστασία των συμφερόντων του και τις αξιοπιστίας των πλοίων που του παραδίδονται και αυτή αφορά την παύση παραλαβής των LCS κλάσης Freedom  που βρίσκονται υπό κατασκευή εξαιτίας σοβαρότατου προβλήματος στο σύστημα μετάδοσης κίνησης των πλοίων αυτών.

Το βασικό πρόβλημα βρίσκεται στην σύμπλεξη μεταξύ των διαφόρων κινητήρων που χρησιμοποιεί το σκάφος για να προωθηθεί. Τα σκάφη της κλάσης χρησιμοποιούν ένα συνδυασμό ηλεκτροκινητήρων, ντιζελοκινητήρων και αεριοστρόβιλων, οι οποίοι με το κιβώτιο σύμπλεξής τους δίνουν ισχύ στα waterjet που τελικά κινούν το σκάφος. Το σύστημα μετάδοσης των σκαφών έχει υποστεί βλάβες πάρα πολλές φορές τα τελευταία χρόνια, με αποτέλεσμα τα πλοία που υπέστησαν τη βλάβη να μένουν καταμεσής της θάλασσας και να χρειάζονται ρυμούλκηση πίσω σε ασφαλή λιμένα καθώς δεν μπορούν να κινηθούν με ιδία μέσα, αφού αν το combining gear  τεθεί εκτός λειτουργίας, κανένας κινητήρας δε μπορεί να μεταδώσει ισχύ στα waterjet. Είχε δοθεί η οδηγία στα πληρώματα των πλοίων αυτών να μην θέτουν ταχύτητα μεγαλύτερη των 34 κόμβων, έτσι ώστε να φτάσουν σε άνω των 40 κόμβων μέγιστη ταχύτητα που επιτυγχάνουν τα σκάφη, καθώς έτσι διακινδύνευαν περισσότερο να πάθει βλάβη το κιβώτιο.

Το USN  θεωρεί ότι το πρόβλημα προκύπτει εξαιτίας σχεδιαστικού λάθους από την εταιρεία και αποτελεί πολύ σοβαρό ελάττωμα το οποίο δε μπορεί να παραβλεφθεί  καθώς η κλάση αυτή έχει εμφανίσει, από την αρχή της ένταξής της στις τάξεις του USN, μύρια όσα προβλήματα τα οποία ταλανίζουν, όχι μόνο τα σκάφη αυτά και τα πληρώματά τους αλλά και το USN, το οποίο έχει χάσει πολλά χρήματα σε επισκευές και επανασχεδιάσεις που αφορούν τα πλοία αυτά. Το Κογκρέσο με τη σειρά του έχει καλέσει σε επιτροπές τους αρμόδιους αξιωματικούς του USN  ζητώντας τα ρέστα για την επιλογή των πλοίων αυτών, καθώς η Βουλή των Αντιπροσώπων δρα υπερκομματικά όταν πρόκειται για προγράμματα που δεν αποδίδουν ενώ έχουν κοστίσει δις δολάρια στον αμερικανικό προϋπολογισμό.

Το USN  έθεσε εκτός τα πλοία που πρόκειται να ναυπηγηθούν και να του παραδοθούν μέχρι να διορθωθεί το πρόβλημα, κίνηση που δείχνει ότι το ποτήρι ξεχείλισε. H Lockheed Martin, το ναυτικό της σκέλος που σχεδίασε τα σκάφη αυτά, απάντησε ότι βρίσκεται ήδη σε διαδικασία επιδιόρθωσης του προβλήματος σε συνεργασία με την γερμανική RENK AG, η οποία και σχεδίασε το σύστημα για λογαριασμό της. Ήδη το σύστημα βρίσκεται σε δοκιμές στις εγκαταστάσεις της γερμανικής εταιρείας και εφόσον η λύση είναι ικανοποιητική, θα τοποθετηθεί στα πλοία που επιχειρούν με το USN  και στα πλοία που βρίσκονται υπό ναυπήγηση. Η επιδιόρθωση στα ήδη υπάρχοντα πλοία θα διαρκέσει μήνες για το καθένα με το USN να δηλώνει ότι το κόστος της επιδιόρθωσης πρέπει να το επωμιστεί η εταιρεία ως η κύρια υπαίτια για το σχεδιαστικό σφάλμα. Η εταιρεία τηρεί σιγή ιχθύος σε αυτή την απαίτηση του USN.

Κεφάλαιο MMSC

Οι MMSC αποτελούν μία μετεξέλιξη των LCS κλάσης «Freedom» και πρόκειται ουσιαστικά για μία μεγεθυμένη έκδοσή τους. Η Σαουδική Αραβία επέλεξε τη συγκεκριμένη σχεδίαση για το πρόγραμμα φρεγατών της με ένα κόστος που αγγίζει τα 4 και πλέον δις για τα 4 σκάφη με πλήρη οπλισμό. Είναι αυτονόητο ότι η κλάση θα έχει τα ίδια προβλήματα με τις αρχικές LCS και για το λόγο αυτό η Lockheed θα προχωρήσει στις απαραίτητες επιδιορθώσεις, αφού εκτελεστούν οι δοκιμές στο νέο σύστημα, θα τοποθετηθεί σε όλα τα πλοία της κλάσης με κόστος που θα επιβαρύνει την εταιρεία.

Τα πλοία κλάσης MMSC έχουν προταθεί στην Ελλάδα για το πρόγραμμα προμήθειας νέων φρεγατών μέσα στο οποίο εντάσσεται και το πρόγραμμα ΕΜΖ των ΜΕΚΟ του Πολεμικού Ναυτικού. Τα πλοία αυτά αποτελούν μεγεθυμένη έκδοση των LCS Freedom, όντας πλοία μεγαλύτερα, περί τους 4.300 τόνους με περισσότερο εξοπλισμό από την πρόδρομο κλάση των LCS αλλά με τα κύρια χαρακτηριστικά της κλάσης να είναι ίδια και σε αυτά. Τα χαρακτηριστικά που μας ενδιαφέρουν είναι:

·         Η υψηλή ταχύτητα που μπορούν να επιτύχουν τα σκάφη αυτά δηλαδή άνω των 30 κόμβων με το 90% της ισχύος του συγκροτήματος πρόωσης.

·         Μέγιστη εμβέλεια με χρήση ντιζελοκιντήρων ( η λεγόμενη οικονομική ταχύτητα), 5.000 ν.μ. στους 10 κόμβους.

·         Πυροβόλο μέσου διαμετρήματος

·         Radar TRS-40

·         Σύστημα μάχης COMBATSS-21

·         Ικανότητες ανθυποβρυχιακού πολέμου με σόναρ συρόμενης διάταξης στην πρύμνη και σύστημα αντιμέτρων κατά τορπιλών

·         Σύστημα ηλεκτρονικών αντιμέτρων

·         Ικανότητα φιλοξενίας έως και δύο ελικοπτέρων MH-60R και UAVs

·         Φέρει σύστημα κάθετης εκτόξευσης κατευθυνόμενων βλημάτων ( VLS ) ανάλογα τη διαμόρφωση που θα ζητήσει ο πελάτης.

·         Σύστημα CIWS

Η εταιρεία υποστηρίζει ότι τα πλοία αυτά μπορούν να διαμορφωθούν ακριβώς έτσι όπως θέλει ο πελάτης και έτσι να τοποθετηθούν όλα τα συστήματα που θα ζητηθούν.

Όλο το προηγούμενο διάστημα, αποφύγαμε να θίξουμε το ζήτημα των πλοίων αυτών αναμένοντας να περάσει περισσότερος χρόνος και να συγκεντρωθούν πιο ξεκάθαρες πληροφορίες σταδιακά. Μετά τις χθεσινές εξελίξεις στο ζήτημα των LCS στο Αμερικανικό Ναυτικό, μπορούμε να αναφερθούμε στα πλοία αυτά με σχετική ασφάλεια. Τα ερωτήματα που προκύπτουν ως προς το πλοίο και προκαλούν έντονο προβληματισμό έχουν να κάνουν με συγκεκριμένα ζητήματα τόσο σχεδιαστικά, όσο και φιλοσοφίας που ακολουθούν τα πλοία αυτά στον εξοπλισμό τους.

Αρχικά, το σύστημα πρόωσης των πλοίων αυτών, όπως προγράψαμε, το USN πρακτικά θέτει τα πλοία αυτά εκτός μέχρι να διορθωθεί το πρόβλημα. Εφόσον η πρόδρομος κλάση έχει ζήτημα, και οι MMSC θα έχουν. Εφόσον η Lockheed και η RENK επιδιορθώσουν το πρόβλημα, κανείς δεν εγγυάται με σιγουριά την αξιοπιστία του συστήματος αυτού, αφού η χώρα μας καλείται μέσα στο εξάμηνο που διανύουμε να επιλέξει τη σχεδίαση για τις νέες φρεγάτες της. Τα χρονικά περιθώρια για να διαπιστωθεί αν το νέο σύστημα θα είναι αποτελεσματικό, ως προς το χρονικό παράθυρο που υπάρχει μέχρι την τελική επιλογή από το Πολεμικό Ναυτικό, δεν αφήνει πολλά περιθώρια. Η επιλογή πλοίου το οποίο μπορεί να μείνει καταμεσής της θαλάσσης λόγω βλάβης, απλά δεν υφίσταται ως λογική. Παρόλα αυτά θα αναμένουμε την τελική προσπάθεια της Lockheed και RENK  για το βελτιωμένο σύστημα ώστε να είμαστε δίκαιοι στην κρίση μας.

Σημαντικό ζήτημα αποτελεί η οικονομική ταχύτητα των σκαφών την οποία η εταιρεία έδωσε, σε σχετικά πρόσφατη παρουσίασή της να είναι της τάξεως των 10(!) κόμβων για μέγιστη εμβέλεια 5.000 ν.μ.. Αυτό σημαίνει ότι το πλοίο θα μπορεί να αναπτύξει οικονομική ταχύτητα με τη χρήση μόνο των ντιζελοκινητήρων και με το λόγο κατανάλωσης καυσίμου ως προς την ταχύτητα για τους 10 κόμβους στην καλύτερη τιμή του και άρα τη μέγιστη εμβέλεια ενώ με τη χρήση μόνο των ντιζελοκινητήρων , τους 14 κόμβους περίπου με την ανάλογη αύξηση στην κατανάλωση καυσίμου και μείωση της εμβέλειας. Αυτό σημαίνει ότι για να ακολουθήσουν τα σκάφη αυτά μία ΜΕΚΟ του Πολεμικού Ναυτικού που έχει οικονομική ταχύτητα από 16-18 κόμβους, πρέπει να κάνει χρήση των waterjet με προφανές αποτέλεσμα την κατακόρυφη αύξηση της κατανάλωσης καυσίμου και άρα του κόστους χρήσης/χρόνο. Επίσης, τα 5.000 ν.μ. ως μέγιστη εμβέλεια είναι πολύ λίγα εν συγκρίσει με τον ανταγωνισμό, ο οποίος υπερβαίνει στον τομέα κατά πολύ τις δυνατότητες στο συγκεκριμένο τομέα των MMSC ( φρεγάτες FTI, SIGMA 11554, Type 31, MEKO A200). Τα οικονομικά μεγέθη στη χρήση ενός οπλικού συστήματος είναι πολύ σημαντικά αν θέλει το Ναυτικό να συντηρεί και να βγάζει τα πλοία του με ευκολία από το ναύσταθμο. Για να αλλάξουν τα παραπάνω θα χρειαστεί είτε αλλαγή του συστήματος πρόωσης είτε ολική επανασχεδίαση του σκάφους.

Εκτός των παραπάνω, σημαντικό μείον στην περίπτωση των πλοίων θεωρείται η κατασκευασμένη από αλουμίνιο υπερκατασκευή των πλοίων αυτών, επιλογή η οποία έγινε για να μειωθεί το βάρος του σκάφους, ώστε να επιτύχει αυτό μεγαλύτερη μέγιστη ταχύτητα σε συντομότερο χρόνο με τη χρήση του συγκεκριμένου συστήματος πρόωσης. Το αλουμίνιο είναι εκ φύσεως ένα πιο ελαφρύ υλικό εν συγκρίσει με το χάλυβα και παρά τις νέες τεχνικές που έχουν αναπτυχθεί για την θερμική προστασία του χάλυβα (σπρέι πολυουθεράνης, κουβέρτα ορυκτού μαλλιού κ.α.) σε περίπτωση πυρκαϊάς στο αλουμινένιο τμήμα, το αλουμίνιο έχει σημείο τήξης τους 600 βαθμούς εν συγκρίσει με το χάλυβα που υπερβαίνει τους 1.200 ανάλογα τη σύστασή του και καμία προστασία δε θα φτάσει το σημείο τήξης του χάλυβα. Το επιχείρημα ότι το κακό είναι μικρό αφού το κυρίως σκάφος είναι κατασκευασμένο από χάλυβα και μόνο η υπερκατασκευή από αλουμίνιο δεν ευσταθεί καθώς όλα τα σημαντικά συστήματα για τη λειτουργία και μάχιμη ικανότητα του πλοίου βρίσκονται στην υπερκατασκευή. Αν η υπερκατασκευή τεθεί εκτός μάχης, τότε το πλοίο θεωρείται μη επιχειρησιακό και είναι πιθανή η απώλειά του σε περίοδο επιχειρήσεων. Για να το θέσουμε πιο απλά, αν έρχεται ένας αντιπλοϊκός πύραυλος προς την υπερκατασκευή του πλοίου, όχι μόνο το χτύπημα θα είναι ίσως πιο καταστροφικό αλλά και το πλήρωμα κινδυνεύει περισσότερο, εκτός αν περιμένει κανείς ότι το πλήρωμα θα τρέξει στο χαλύβδινο σκάφος για…κάλυψη. Θυμίζουμε ότι το Αγγλικό Βασιλικό Ναυτικό σταμάτησε να κατασκευάζει πλοία με αλουμίνιο μετά τα Φώκλαντ και τα τελευταία σκάφη κλάσης Arleigh Burke της Flight III δεν έχουν αλουμινένια μέρη.

Επόμενο ζήτημα είναι η απουσία σόναρ τρόπιδας και η ύπαρξη μόνο σόναρ συρόμενης διάταξης(VDS) και συστήματος αντιμέτρων κατά τορπιλών και εξηγούμε τη φιλοσοφία πίσω από αυτή την επιλογή. Θεωρείται ότι ο συνδυασμός ενός σόναρ συρόμενης διάταξης και των αντιμέτρων μαζί με την υψηλή ταχύτητα που μπορεί να επιτύχει το πλοίο είναι ικανή συνθήκη για την αποφυγή εισερχόμενης εχθρικής τορπίλης. Ωστόσο, τα σόναρ συρόμενης διάταξης θέτουν περιορισμό στην ταχύτητα του σκάφους εφόσον χρησιμοποιούνται καθώς άνω κάποιας ταχύτητας ( γύρω στους 15 κόμβους ) μπορεί να τεθούν εκτός με επακόλουθο την καταστροφή του συστήματος και βλάβη στα καλώδια, ενώ για να μαζευτούν τα καλώδια, ειδικά αν έχουν απλωθεί σε μεγάλη απόσταση, απαιτείται χρόνος πράγμα που σημαίνει ότι το σκάφος δε μπορεί να αναπτύξει άμεσα την ταχύτητά του μέχρι να μαζευτούν τα καλώδια. Θυμίζουμε ότι μία τορπίλη έχει ταχύτητα 50 κόμβων… Η πρακτική είναι να χρησιμοποιούνται σόναρ σταθερής και συρόμενης διάταξης, ώστε το ένα σύστημα να καλύπτει τα μειονεκτήματα του άλλου και τελική γραμμή άμυνας να είναι το σύστημα αντιμέτρων κατά τορπιλών. Εδώ βλέπουμε ότι υπάρχει διαφορά φιλοσοφίας με τα περισσότερα ναυτικά ανά τον κόσμο να χρησιμοποιούν και τα 3 συστήματα και όχι μόνο το ένα. Στο Αιγαίο όπου σε λίγο θα υπάρχει απειλή από 6 τουρκικά Τ-214 των οποίων τις δυνατότητες γνωρίζει το Πολεμικό Ναυτικό πολύ καλά, δε μπορούν να γίνουν εκπτώσεις.

Από τη Lockheed Martin.Συστήματα της MMSC όπως παρουσίασε με την παραπάνω εικόνα η Lockheed Martin σε ενημέρωση σε συντάκτες μέσων

Το ραντάρ των σκαφών αυτών είναι το TRS-40 περιστρεφόμενης διάταξης, το οποίο παρότι καθόλα αξιόπιστο, υστερεί των  ραντάρ AESA τετραπλής διάταξης που φέρουν άλλα σκάφη του ανταγωνισμού με το πλοίο να μη συμφέρει να φέρει ραντάρ σταθερής διάταξης καθώς μειώνεται η απόδοση του ραντάρ λόγο του χαμηλού ύψους του πλοίου. Για να είναι πιο αποδοτικό θα έπρεπε να υψωθεί περισσότερο ο ιστός με, αποτέλεσμα να μειώνεται το σχετικά χαμηλό ίχνος της αρχικής σχεδίασης των σκαφών και άρα την επιπλέον αύξηση του βάρους του πλοίου με αποτελέσματα που θα διαβάσετε στη συνέχεια. Στη δεύτερη περίπτωση το σκάφος χάνει ένα από τα σημαντικότερα χαρακτηριστικά της σχεδίασής του που δεν είναι άλλο από το χαμηλότερο ίχνος του. Η διαφορά μεταξύ των δύο τύπων ραντάρ ως προς τη δομή τους γίνεται εμφανής από τις παρακάτω εικόνες. Μεταξύ τους, τα ραντάρ είναι τελείως διαφορετικά στη λειτουργία τους αλλά δε θα αναφερθούμε στις διαφορές αυτές καθώς το ζήτημα είναι εκτός θέματος του παρόντος άρθρου.

Περιστρεφόμενο Radar TRS-4D που θα φορούν οι ελληνικές MMSC

Το Radar AESA APAR Block II της Thales, πηγή: Thales

Επίσης, μεγάλο πλεονέκτημα των πλοίων αυτών είναι η δυνατότητα να λάβουν διαμόρφωση όπως τη ζητά ο πελάτης, καθώς τα πλοία μπορούν να λάβουν πλήθος συστημάτων χάριν ενός βασικού αρνητικπ’υ. Κάθε επιπλέον σύστημα που τοποθετείται έχει αυτομάτως επίπτωση στη μέγιστη ταχύτητα του σκάφους. Για παράδειγμα, η προσθήκη ενός ακόμα κάθετου εκτοξευτή VLS Mk 41 που είναι ο τυπικός εκτοξευτής κατευθυνόμενων πυραύλων, προσθέτει στο πλοίο ένα επιπλέον βάρος της τάξεως των 15 τόνων στο οποίο προστίθεται και το βάρος των επιπλέον πυραύλων. Αντίστοιχα, αν επιλεγεί πυροβόλο 76 χιλ. STRALES ή ένα πυροβόλο 127 χιλ. υπάρχει μεγαλύτερο βάρος τόσο από το ίδιο το σύστημα όσο και από τα πυρομαχικά. Το επιπλέον βάρος θα έχει επίπτωση και στην οικονομική ταχύτητα του πλοίου, η οποία είναι ήδη πολύ χαμηλή και με τις προσθήκες θα μειωθεί περεταίρω. Η διαμόρφωση και τα επιπλέον συστήματα που θα χρειαστεί το Πολεμικό Ναυτικό δεν έχει αποσαφηνιστεί τι κόστος επανασχεδίασης θα έχουν και ποιος θα το επωμιστεί και συνήθως η πλάστιγγα βαραίνει τον πελάτη.

O κάθετος εκτοξευτής κατευθυνόμενων βλημάτων Mk 41 της Lockheed Martin, πηγή: Lockheed Martin

Συμπέρασμα

Τα πλοία που προτείνονται από τις Η.Π.Α. για την Ελλάδα, παρότι ήταν ικανοποιητικά για το ναυτικό της Σαουδικής Αραβίας, είναι αμφίβολο αν πληρούν τα κριτήρια του Πολεμικού Ναυτικού για το απαιτητικότατο περιβάλλον επιχειρήσεων που είναι το Αιγαίο και η Ανατολική Μεσόγειος και όλα τα παραπάνω είναι γνωστά στα στελέχη του Πολεμικού Ναυτικού. Η αποστολή της διάσημης LoR(Letter of Request) προς τις Η.Π.Α. δεν πραγματοποιήθηκε ποτέ μέχρι στιγμής, παρά το ότι υπήρξε αρχικά η σιγουριά για αποστολή της καθώς το Ναυτικό έχει αντιρρήσεις από ότι φαίνεται όχι μόνο με το πλοίο αλλά και με την ενδιάμεση λύση, η οποία δεν έχει καθοριστεί από τις Η.Π.Α. και η Αθήνα αναμένει την κυβέρνηση Μπάϊντεν για την τελική προσφορά οποία μπορεί να είναι αρκετά διαφοροποιημένη ως προς τα προτεινόμενα σκάφη και να υπάρξει άλλη προτεινόμενη σχεδίαση, οπότε και θα ζυγιστεί εκ νέου.

ΠΗΓΗ ΦΩΤΟ: Lockheed Martin, Thales