Εξειδικευμένοι οδηγοί και ντόπιοι μάστορες πλησιάζουν τις ροές λάβας του ηφαιστείου που αγγίζουν τους 1.200 βαθμούς Κελσίου και συλλέγουν το ρευστό υλικό, χρησιμοποιώντας μακριά μεταλλικά εργαλεία, πριν αυτό προλάβει να κρυώσει. Με γρήγορες, επιδέξιες κινήσεις που απαιτούν ακρίβεια δευτερολέπτων, μορφοποιούν το καυτό πέτρωμα σε σταχτοδοχεία και άλλα ανάγλυφα αντικείμενα. Η διαδικασία ολοκληρώνεται με τη βύθιση του πυρακτωμένου αντικειμένου σε κρύο νερό, μια τεχνική που στερεοποιεί ακαριαία τον βασάλτη και σφραγίζει το τελικό σχήμα.

Αυτή η παραδοσιακή πρακτική μεταβιβάζεται από γενιά σε γενιά και αποτελεί αναπόσπαστο κομμάτι της πολιτιστικής κληρονομιάς του νησιού. Στη σύγχρονη εποχή, λόγω των αυστηρών κανονισμών ασφαλείας και της δυσκολίας προσέγγισης των ενεργών μετώπων του ηφαιστείου, η συγκεκριμένη τέχνη δεν εξυπηρετεί τη βιομηχανική παραγωγή, αλλά διατηρείται ζωντανή ως πολιτιστικό έθιμο και πόλος έλξης για τον τουρισμό. Κάθε δημιουργία είναι απολύτως μοναδική, φέροντας πάνω της το αποτύπωμα του ζωντανού ηφαιστείου και τη δεξιοτεχνία των ανθρώπων που δαμάζουν τη φωτιά.

Η παράδοξη φύση της κατασκευής αντικειμένων από λάβα κρύβει μια σειρά από αλλόκοτες λεπτομέρειες, θρύλους, αλλά και επιστημονικά παράδοξα, που κάνουν τη διαδικασία αυτή πραγματικά μοναδική. Το πιο παράξενο στοιχείο είναι η μάχη με τον χρόνο, καθώς η λάβα της Αίτνας είναι βασαλτική και ψύχεται εξαιρετικά γρήγορα μόλις αποκοπεί από την κύρια ροή. Οι τεχνίτες έχουν κυριολεκτικά ελάχιστα δευτερόλεπτα στη διάθεσή τους, για να πλάσουν το υλικό με τη βοήθεια μεταλλικών πενσών ή καλουπιών, πριν αυτό σκληρύνει εντελώς. Αν καθυστερήσουν έστω και λίγο, το πέτρωμα γίνεται εύθραυστο και σπάει σαν γυαλί, ενώ η θερμοκρασία του παραμένει ικανή να προκαλέσει σοβαρά εμκάυματα.

Παράλληλα, υπάρχει μια μεγάλη τοπική πρόληψη στη Σικελία γύρω από τη μεταφορά ηφαιστειακού υλικού. Σύμφωνα με τον τοπικό μύθο, η Αίτνα θεωρείται ζωντανή θεότητα και όποιος αφαιρεί κομμάτια λάβας από το βουνό, χωρίς να τα μεταμορφώσει σε κάτι χρήσιμο ή να τους συμπεριφερθεί με σεβασμό, τότε προσελκύει κακοτυχία. Δεν είναι λίγες οι φορές που τουρίστες στέλνουν πίσω ταχυδρομικώς πέτρες λάβας που πήραν ως σουβενίρ, ισχυριζόμενοι ότι τους έφεραν ατυχία, σε αντίθεση με τα φιλοτεχνημένα αντικείμενα των ντόπιων μαστόρων, που θεωρούνται ευλογία.

Οι ντόπιοι πιστεύουν ότι τα πετρώματα και η λάβα ανήκουν αποκλειστικά στο ίδιο το βουνό και οποιαδήποτε αυθαίρετη αφαίρεσή τους θεωρείται ασέβεια. Όταν κάποιος παίρνει ένα κομμάτι λάβας απλώς ως ενθύμιο, διαταράσσει την ισορροπία του ηφαιστείου, με αποτέλεσμα να προσελκύει προσωπική ατυχία, αναποδιές και κακοδαιμονία, μέχρι το πέτρωμα να επιστραφεί στον τόπο του. Αντίθετα, οι Σικελοί τεχνίτες θεωρούν ότι η μεταμόρφωση της λάβας σε κάτι χρήσιμο, όπως ένα εργαλείο ή ένα φιλοτεχνημένο αντικείμενο, αποτελεί πράξη δημιουργικής υποταγής και τιμής προς τη φύση, γι’ αυτό και τα αντικείμενα αυτά θεωρούνται ευλογημένα.

Ένα ακόμη παράδοξο γεγονός είναι η απαγόρευση του επαγγέλματος, καθώς η συγκεκριμένη πρακτική είναι επίσημα παράνομη για λόγους ασφαλείας. Οι αρχές του ηφαιστειακού πάρκου απαγορεύουν την προσέγγιση στις ενεργές ροές, όμως οι έμπειροι οδηγοί και ντόπιοι μάστορες συνεχίζουν να το κάνουν στα κρυφά ή υπό ειδικές συνθήκες, διατηρώντας μια ημιπαράνομη παράδοση που επιβιώνει εδώ και αιώνες.

Δείτε βίντεο ΕΔΩ

^{photo: pixabay}