Αυτό είναι το Mars Sample Return της NASA και θα περιλαμβάνει την πρώτη εκτόξευση στο διάστημα από άλλο πλανήτη, καθώς και το πρώτο ραντεβού σε τροχιά γύρω από έναν άλλο πλανήτη.
Αλλά αυτή η τεράστια φιλόδοξη αποστολή αντιμετωπίζει προβλήματα. Το κόστος της έχει αυξηθεί δραματικά και μια ανεξάρτητη επιτροπή αναθεώρησης – που δημιουργήθηκε από τη διαστημική υπηρεσία – μόλις προειδοποίησε ότι η αρχική τιμή των 4,4 δισεκατομμυρίων δολαρίων της αποστολής είναι πιθανό να εκτιναχθεί στα 8-11 δισεκατομμύρια δολάρια. Ως αποτέλεσμα, μια σειρά από άλλες αποστολές της Nasa θα μπορούσαν να ακυρωθούν.
«Το Mars Sample Return δημιουργήθηκε με μη ρεαλιστικές προσδοκίες του προϋπολογισμού», αναφέρει η έκθεση της επιτροπής. «Δεν υπάρχει επί του παρόντος αξιόπιστο, συμβατό τεχνικό, ούτε σωστά περιθωριοποιημένο χρονοδιάγραμμα, κόστος και τεχνικές βασικές γραμμές που να μπορούν να επιτευχθούν με την πιθανή διαθέσιμη χρηματοδότηση». Στην πραγματικότητα, υπάρχει «σχεδόν μηδενική πιθανότητα» να πετύχει το σχέδιο της Nasa με τον τρέχοντα προϋπολογισμό της, κατέληξε το συμβούλιο.
Προκαλώντας οργή σε αρκετούς άλλους επιστήμονες του διαστήματος, το κόστος της αποστολής παίζει ήδη ρόλο στην αναβολή άλλων έργων που χρηματοδοτούνται από τη NASA. Αυτά περιλαμβάνουν το Veritas, μια αποστολή μελέτης της Αφροδίτης για να ανακαλύψει γιατί αυτός ο τρομερά καυτός πλανήτης έχασε τις δυνατότητές του να είναι ένας κατοικήσιμος κόσμος.
Ένα άλλο θύμα ήταν η αποστολή Geospace Dynamics Constellation για τη μελέτη της ανώτερης ατμόσφαιρας. «Κόβετε την αρτηρία, το αίμα της επιστήμης μας», είπε στο περιοδικό Science η φυσική πλάσματος Άλισον Τζέινς από το Πανεπιστήμιο της Αϊόβα . «Όλη η επιστήμη της Nasa δέχεται πλήγμα λόγω του φόρτου της επιστροφής δείγματος από τον Άρη».
Η αποστολή θα βασίζεται στο ρομποτικό ρόβερ Perseverance, το οποίο τρέχει επί του παρόντος στον κόκκινο πλανήτη συλλέγοντας δείγματα από τον Αρειανό βράχο. Αυτά τοποθετούνται σε σωλήνες τιτανίου, το καθένα στο μέγεθος ενός χοτ ντογκ, και αποθηκεύονται. Σε λίγα χρόνια, ο οργανισμός οραματίζεται να τοποθετήσει στον Άρη ένα προσεδάφιο.
Το Perseverance θα τοποθετήσει το απόθεμά της από κοντέινερ σε αυτό το σκάφος προσγείωσης, το οποίο στη συνέχεια θα εκτοξευτεί πίσω στο διάστημα και θα τοποθετηθεί σε τροχιά γύρω από τον Άρη, ενώ ένα τρίτο σκάφος -ένα τροχιακό όχημα επιστροφής της Γης, που κατασκευάστηκε από την Ευρωπαϊκή Διαστημική Υπηρεσία (ESa) – θα σήκωνε τους σωλήνες του βράχου για να τους μεταφέρει πίσω στη Γη. Ένας μικρός ανιχνευτής θα έστελνε τα δείγματα με αλεξίπτωτο στους επιστήμονες που περιμένουν, πιθανώς μέχρι το 2033 το νωρίτερο, λέει η NASA.
Δυστυχώς, όπως αναφέρεται, η διαστημική υπηρεσία αρχικά υποτίμησε το μέγεθος του διαστημικού σκάφους που θα χρειαζόταν για να πάρει τα δείγματα από την επιφάνεια του Άρη. Επιπλέον, απέτυχε να συνειδητοποιήσει τα εξαιρετικά περίπλοκα βήματα που θα έπρεπε να ληφθούν για να αποτρέψει τα γήινα βακτήρια ή ιούς να μολύνουν δείγματα εδάφους του Άρη, ενώ ταυτόχρονα θα διαφυλάσσει ότι πιθανές μορφές ζωές από τον Άρη δεν θα μόλυναν τη Γη.
Αναφέρεται επίσης ότι ο πληθωρισμός και οι ελλείψεις προμηθειών, προκάλεσαν αύξηση του κόστους.
Ως αποτέλεσμα, αρκετοί κορυφαίοι επιστήμονες έχουν ζητήσει την κατάργηση της αποστολής, αν και πολλοί άλλοι λένε ότι πρέπει να διασωθεί.
Η τελευταία ομάδα επισημαίνει το παράδειγμα του διαστημικού τηλεσκοπίου James Webb, το οποίο οριακά “επιβίωσε” μετά από μια σειρά από αιτήματα για ακύρωσή του, αφού η τιμή του εκτινάχθηκε από 1 δισεκατομμύρια δολάρια σε 10 δισεκατομμύρια δολάρια, προκαλώντας την αναβολή άλλων διαστημικών αποστολών. Ωστόσο, το τηλεσκόπιο επιστρέφει τώρα συναρπαστικές εικόνες από μακρινά αστέρια και γαλαξίες και μεταμορφώνει τις γνώσεις μας για το βαθύ διάστημα.
Το Mars Sample Return έχει μια παρόμοια, μεταμορφωτική δυνατότητα, είπε ο καθηγητής Lewis Dartnell του Πανεπιστημίου του Westminster. «Προς το παρόν, πρέπει να αναζητήσουμε στοιχεία προηγούμενης ζωής στον Άρη, επιχειρώντας να συρρικνώσουμε ένα ολόκληρο εργαστήριο σε μικρογραφία ώστε να μπορεί να τοποθετηθεί με τροχούς και κάμερες για να κινείται στον Άρη με την ελπίδα ότι μπορεί να βρει σημάδια ζωής. Το Mars Sample Return θα τα αλλάξει όλα αυτά καθιστώντας τον Αρειανό βράχο διαθέσιμο στα πιο εξελιγμένα αναλυτικά εργαστήρια στη Γη. Αυτό θα μας δώσει την καλύτερη δυνατή ευκαιρία να βρούμε στοιχεία ότι κάποτε υπήρχε ζωή στον Άρη».
Αυτό το σημείο υποστηρίχθηκε από την καθηγήτρια Caroline Smith του Μουσείου Φυσικής Ιστορίας του Λονδίνου. «Δεν πρόκειται να ανοίξουμε ένα από αυτά τα δείγματα και να βρούμε ένα οστό δεινοσαύρου εκεί. Θα βρούμε μόνο σημάδια της προηγούμενης πρωτόγονης ζωής υποβάλλοντάς τα σε μια σειρά από φυσικές και χημικές δοκιμές που, σε πολλές περιπτώσεις, μπορούν να γίνουν μόνο με τεράστια όργανα μεγέθους κτιρίου όπως η Πηγή Φωτός Διαμαντιού του Ηνωμένου Βασιλείου “Diamond Light Source”».
«Μόνο όταν έχουμε κάνει όλες αυτές τις δοκιμές θα μπορούμε να πούμε ότι υπάρχουν σαφείς ενδείξεις ότι ένα δείγμα περιέχει τα υπολείμματα κάποτε ζωντανών πραγμάτων».
Οι επιστήμονες πιστεύουν τώρα ότι ο Άρης ήταν ένας ζεστός, υδάτινος κόσμος πριν από 4 δισεκατομμύρια χρόνια και διέθετε ιδανικές συνθήκες για την εμφάνιση της ζωής. Ωστόσο, ο πλανήτης αργότερα έχασε το μαγνητικό του πεδίο, καθώς και το νερό και την ατμόσφαιρά του, και χτυπήθηκε από έντονη υπεριώδη ακτινοβολία. Η ζωή θα δυσκολευόταν να επιβιώσει.
“Παρ’ όλα αυτά, είναι σημαντικό να ανακαλύψουμε εάν τα ζωντανά όντα εξελίχθηκαν εκεί στο παρελθόν, όπως είναι σημαντικό να ανακαλύψουμε εάν υπάρχουν τώρα αλλού στο ηλιακό σύστημα“, δήλωσε ο καθηγητής Andrew Coates, του University College του Λονδίνου.
«Προς το παρόν, γνωρίζουμε ότι υπάρχουν θάλασσες νερού, πλούσιες σε οργανικά, στην Ευρώπη, ένα φεγγάρι του Δία, και στον Εγκέλαδο, ένα φεγγάρι του Κρόνου.
«Η ζωή θα μπορούσε να έχει εξελιχθεί εκεί και πρέπει να ερευνήσουμε και αυτούς τους κόσμους – γιατί αν βρούμε ότι η ζωή είναι παρούσα σε αυτά τα μακρινά φεγγάρια και κάποτε υπήρχε στον Άρη στο παρελθόν, θα έχουμε πολύ σταθερές αποδείξεις ότι η ζωή είναι πανταχού παρούσα σε όλο το σύμπαν .»
(photo: pixabay)
