Υπάρχει αλήθεια στη φράση «πεθαίνω από τα γέλια»;

Αν και η έκφραση είναι μια προφανής υπερβολή, υπάρχει κάποια αλήθεια πίσω από αυτήν; Μπορούν πραγματικά οι άνθρωποι να πεθάνουν στο γέλιο;

Αν και είναι εξαιρετικά απίθανο, είναι τεχνικά δυνατό – και έχουν καταγραφεί περιπτώσεις θανάτων που σχετίζονται με το γέλιο στο παρελθόν, είπαν γιατροί στο Live Science.

Υπάρχουν μερικοί τρόποι με τους οποίους το γέλιο μπορεί να προκαλέσει αρνητικές επιπτώσεις στο σώμα. Ένα από τα πιο ευάλωτα από αυτά τα μονοπάτια είναι μέσω της καρδιάς. Σε σπάνιες περιπτώσεις, ένα ιδιαίτερα εγκάρδιο γέλιο μπορεί να προκαλέσει κάτι που ονομάζεται «συγκοπή που προκαλείται από το γέλιο», μια κατάσταση που προκαλεί την ταχεία πτώση της αρτηριακής πίεσης ενός ατόμου κατά τη διάρκεια ενός υπερβολικού γέλιου. Αυτό πυροδοτεί μια αυξημένη απόκριση από το αυτόνομο νευρικό σύστημα – το δίκτυο των νεύρων που ρυθμίζει ακούσιες φυσιολογικές διεργασίες – που οδηγεί σε μια προσωρινή πτώση στην ποσότητα του αίματος που ρέει στον εγκέφαλο, η οποία μπορεί να οδηγήσει σε απώλεια συνείδησης.

«Όταν γελάτε, κινείτε το στήθος σας πάνω-κάτω, και αυτό αλλάζει την πίεση στη θωρακική κοιλότητα [στήθος] και μπορεί να επηρεάσει αυτό που ονομάζεται πνευμονογαστρικό νεύρο», το οποίο μεταφέρει σήματα μεταξύ του εγκεφάλου και των περισσότερων εσωτερικών οργάνων, είπε ο Δρ Τοντ Κοέν, επικεφαλής καρδιολογίας και διευθυντής καινοτομίας ιατρικών συσκευών στο Ινστιτούτο Τεχνολογίας της Νέας Υόρκης, στο Live Science. «Μπορεί να σας προκαλέσει ζαλάδα, [ή] –πολύ, πολύ, πολύ σπάνια– να λιποθυμήσετε, ειδικά όταν είναι πολύ υπερβολικό».

Η πρώτη τεκμηριωμένη περίπτωση συγκοπής μετά από γέλιο ήταν το 1997, όταν ένας 62χρονος ασθενής με υπέρταση και άλλα προβλήματα που σχετίζονται με την καρδιά λιποθύμησε πολλές φορές ενώ γελούσε με θόρυβο κατά τη διάρκεια τηλεοπτικής εκπομπής.

Ο ασθενής δεν πέθανε από την κατάσταση αυτή και αυτός ο τύπος συγκοπής συνήθως προκαλεί λιποθυμία σε ένα άτομο για λιγότερο από λίγα λεπτά πριν το άτομο συνέλθει, είπε ο Κοέν. Αν και είναι τεχνικά δυνατό η συγκοπή που προκαλείται από το γέλιο να προκαλέσει διακοπή της καρδιάς, ο μεγαλύτερος κίνδυνος από την περίπτωση λιποθυμίας είναι ότι θα μπορούσαν να συμβούν σε επικίνδυνες καταστάσεις, πρόσθεσε.

«Είναι πιθανό κάποιος να έχει αυτή την πάθηση [και] να πέσει και να χτυπήσει το κεφάλι του, ή να πέσει από μια σκάλα ή να πέσει από τον τερματικό σταθμό του μετρό σε ένα τρένο και να πεθάνει», είπε, τονίζοντας ότι είναι απίστευτα απίθανο.

Σε άλλες περιπτώσεις, το γέλιο μπορεί να επηρεάσει την ποσότητα του αέρα που φτάνει στην καρδιά, τους πνεύμονες και τον εγκέφαλο. Για παράδειγμα, τα υψηλά συναισθήματα, όπως η βαθιά διασκέδαση, μπορούν να αυξήσουν τους ρυθμούς αναπνοής και να πυροδοτήσουν εξάρσεις συμπτωμάτων άσθματος, τα οποία μπορεί να επιδεινωθούν περαιτέρω από την ασυνήθιστη αναπνοή που σχετίζεται με το γέλιο. Σε μια μελέτη του 2009, οι ερευνητές εξέτασαν 105 ασθενείς με άσθμα και διαπίστωσαν ότι περισσότερο από το 40% εμφάνισε άσθμα που προκαλείται από το γέλιο. Σε σοβαρές περιπτώσεις, οι κρίσεις άσθματος μπορεί να είναι θανατηφόρες εάν κάποιος δεν έχει πρόσβαση στη συσκευή εισπνοής του.

Θεωρητικά, το γέλιο θα μπορούσε επίσης να προκαλέσει έναν ξαφνικό σπασμό των φωνητικών χορδών – μια κατάσταση γνωστή ως λαρυγγόσπασμος – ή ασφυξία εάν ένα άτομο δεν λαμβάνει αρκετό οξυγόνο ανάμεσα στα γέλια. Αλλά οι πιθανότητες για αυτές τις αιτίες θανάτου είναι ελάχιστες, σύμφωνα με την Δρ. Μέγκαν Κάμαθ , καρδιολόγο στο UCLA Health και επίκουρο κλινικό καθηγητή ιατρικής στην Ιατρική Σχολή Ντέιβιντ Γκέφεν στο UCLA.

«Αν και έχουν αναφερθεί περιπτώσεις θανάτου από γέλιο λόγω ασφυξίας ή καρδιακής ανακοπής, παραμένει μια γενικά απίθανη αιτία θανάτου για υγιή άτομα», είπε στο Live Science σε ένα email.

Στην πραγματικότητα, το γέλιο είναι ακίνδυνο – ή ακόμα και ωφέλιμο – για την υγεία σας στη συντριπτική πλειονότητα των καταστάσεων, είπε ο Κοέν.

«Νομίζω ότι το γέλιο και το χιούμορ μπορούν να βοηθήσουν [τους ασθενείς] να προχωρήσουν με την κατάστασή τους και να δώσουν μια διαφορετική οπτική στο ιατρικό τους πρόβλημα», είπε.

Μελέτες δείχνουν ότι το γέλιο μπορεί να μειώσει το άγχος μειώνοντας σημαντικά τα επίπεδα της ορμόνης του στρες, κορτιζόλης, αυξάνοντας παράλληλα την απελευθέρωση ντοπαμίνης, της χημικής ουσίας του εγκεφάλου που τον κάνει να αισθάνεται καλά. Επιπλέον, το γέλιο θα μπορούσε να βοηθήσει στην αύξηση της ροής οξυγόνου σε όλο το σώμα και στη μείωση της φλεγμονής σε ασθενείς με στεφανιαία νόσο, σύμφωνα με μια μελέτη που δεν έχει ακόμη αξιολογηθεί από ομοτίμους που παρουσιάστηκε στην Ευρωπαϊκή Καρδιολογική Εταιρεία στο Άμστερνταμ τον Αύγουστο.

“Πιστεύω ότι το γέλιο είναι το καλύτερο φάρμακο και είναι πολύ απίθανο να σκοτώσει κάποιον – αλλά είναι θεωρητικά δυνατό”, είπε ο Cohen.

(με πληροφορίες από live science / photo: pixabay)