Από την 1η Φεβρουαρίου 2024, περίπου 350 σεισμοί έχουν καταγραφεί στο ηφαίστειο της πολιτείας Ουάσιγκτον μήκους 8.300 ποδιών από το Βορειοδυτικό Σεισμικό Δίκτυο του Ειρηνικού.

Οι περισσότεροι από αυτούς – πάνω από το 95 τοις εκατό – έχουν μέγεθος μικρότερο από 1 βαθμό της κλίμακας Ρίχτερ και είναι πολύ μικροί για να γίνουν αισθητοί στην επιφάνεια.

Ο μεγαλύτερος σεισμός που έγινε πρόσφατα αισθητός στο ηφαίστειο, το οποίο βρίσκεται στη νοτιοδυτική Ουάσιγκτον, περίπου 50 μίλια βορειοανατολικά του Πόρτλαντ του Όρεγκον , ήταν μεγέθους 2,0 στις 31 Μαΐου 2024.

Υπάρχουν φόβοι ότι οι σεισμοί θα μπορούσαν να οδηγήσουν σε μια άλλη τεράστια έκρηξη που θυμίζει έκρηξη της δεκαετίας του 1980 που άφησε νεκρούς 57 ανθρώπους και άλλαξε οριστικά το οικοσύστημα της περιοχής.

Στις αρχές Ιουνίου, ο αριθμός των σεισμών που καταγράφηκαν ανά εβδομάδα έφτασε στο ανώτατο όριο των 38 συμβάντων την εβδομάδα, κυρίως περίπου 4,6 μίλια κάτω από το δάπεδο του κρατήρα.

Εξειδικευμένος εξοπλισμός ανίχνευσε ότι το μάγμα ρέει μέσα από θαλάμους βαθιά υπόγεια, προκαλώντας επαναφόρτιση του ηφαιστείου.

«Οι βραχυπρόθεσμες αυξήσεις των ρυθμών σεισμών είναι συνηθισμένες στο όρος Αγία Ελένη και θεωρούνται μέρος της σεισμικότητας του υποβάθρου», ανέφεραν οι ειδικοί στο Παρατηρητήριο Ηφαιστείων Cascades σε δήλωση αυτή την εβδομάδα.

«Οι δύο τελευταίες περίοδοι αυξημένης σεισμικότητας (το 2023 και το 2024) αντιπροσωπεύουν τη μεγαλύτερη βραχυπρόθεσμη αύξηση στα ποσοστά σεισμών από την τελευταία έκρηξη που έληξε το 2008».

Ωστόσο, παρόμοιες ακολουθίες που περιελάμβαναν ακόμη περισσότερους σεισμούς ξέσπασαν το 1988 έως το 1992, από το 1995 έως το 1996 και από το 1997 έως το 1999. Κανένας από αυτούς δεν προκάλεσε άμεσα έκρηξη.

Οι σεισμοί πιστεύεται ότι προκαλούνται από την πίεση του συστήματος μεταφοράς μάγματος, το οποίο με τη σειρά του πυροδοτείται από την άφιξη επιπλέον μάγματος, μια διαδικασία που ονομάζεται επαναφόρτιση.

Τα συμβάντα «επαναφόρτισης» ξεσπούν όταν το μάγμα εισέρχεται σε αυτή τη δεξαμενή, προκαλώντας σεισμούς.

«Δεν υπήρξαν σημαντικές αλλαγές σε άλλες παραμέτρους παρακολούθησης (παραμόρφωση εδάφους, ηφαιστειακό αέριο ή θερμικές εκπομπές) και καμία αλλαγή στους κινδύνους στο όρος Αγία Ελένη ως αποτέλεσμα αυτής της δραστηριότητας», κατέληξε το Παρατηρητήριο.

Ωστόσο, το 1980, στην τοποθεσία καταγράφηκαν μικροί σεισμοί λίγο πριν από τη φονική έκρηξη.

Στις 18 Μαΐου 1980, οι κάτοικοι πλημμύρισαν την περιοχή γύρω σε ανοιχτά χωράφια και στέγες καθώς οι φήμες για ηφαιστειακή έκρηξη εξαπλώθηκαν. Εκατομμύρια σε όλο τον κόσμο περίμεναν για δύο μήνες για να δουν τι θα συμβεί στη συνέχεια.

Αλλά εκείνο το πρωί, στις 8.32 π.μ., τα αποτελέσματα αποδείχθηκαν θανατηφόρα καθώς ένας σεισμός μεγέθους 5 βαθμών χτύπησε, προκαλώντας το ηφαίστειο να εκραγεί.

Όσοι βρίσκονταν στην περιοχή δεν είχαν πού να κρυφτούν.

Το ηφαίστειο εξερράγη στέλνοντας μια τεράστια κατολίσθηση από ένα υπερθερμασμένο μείγμα τέφρας, θραυσμάτων βράχου και αερίου που ρέει στην κατηφορική πλαγιά. Στη συνέχεια, η στάχτη και το αέριο ανέβηκαν και εμπόδισαν τον ήλιο, κάνοντας τον ουρανό εντελώς σκοτεινό.

Η Venus Dergan είπε στο Portland Monthly ότι και ο φίλος της, Roald Reitan, κατασκήνωσαν στη νότια διχάλα του ποταμού Toutle, μόλις 30 μίλια από το ηφαίστειο.

Ξύπνησαν από έναν κραυγαλέο συναγερμό από την κοντινή πόλη Toutle και είπαν ότι δεν άκουσαν την έκρηξη αλλά είδαν νερό να τρέχει προς το μέρος τους.

«Ήμασταν τυχεροί που βγήκαμε από τη σκηνή όταν το κάναμε. Μάλλον δεν θα μας είχαν βρει ποτέ.

«Θα είχαμε θαφτεί ζωντανοί», είπε ο Ντέργκαν.

Καταστροφικές λασποροές, γνωστές και ως λαχάρ, παρέσυραν σπίτια και φορτηγά καθώς οι αξιωματούχοι έκλεισαν γέφυρες και σταμάτησαν τις εργασίες σιδηροδρομικής γραμμής.

Τα περισσότερα από τα συντρίμμια από το σεισμικό συμβάν στράφηκαν προς τα δυτικά, κάτω από τον ποταμό North Fork Toutle και σχημάτισαν ένα ανάχωμα αποθέματος.

Ο συνολικός όγκος τέφρας ισοδυναμούσε με μέτρηση 1 εκατομμυρίου πισινών ολυμπιακών διαστάσεων.

Δέντρα έπεσαν στο έδαφος ή κάηκαν από τη βάναυσα καυτή λάβα, αφήνοντας το κάποτε πυκνό δάσος σχεδόν άδειο.

Η ηφαιστειακή τέφρα έπεσε σαν χιόνι σε όλη την Ουάσιγκτον, το Αϊντάχο και τη δυτική Μοντάνα. Οι αξιωματούχοι έπρεπε να κλείσουν τους αυτοκινητόδρομους για εβδομάδες και οι αεροπορικές εταιρείες ακύρωσαν περισσότερες από 1.000 πτήσεις.

Τις ημέρες που ακολούθησαν την καταστροφή, εκτιμάται ότι 540 εκατομμύρια τόνοι τέφρας παρασύρθηκαν από την κατασκευή και εγκαταστάθηκαν σε συνολικά επτά πολιτείες.

Το κατακλυσμικό γεγονός σκότωσε 57 ανθρώπους και εκτόξευσε πάνω από 1.300 πόδια από την κορυφή του βουνού.

Η έκρηξη προκλήθηκε από σεισμό 5+ Ρίχτερ, ο οποίος συνοδεύτηκε από “χιονοστιβάδα” συντριμμιών.

Αυτό αφαίρεσε απότομα την πίεση στην κορυφή του ηφαιστείου, επιτρέποντας στο ζεστό νερό να μετατραπεί γρήγορα σε ατμό, επεκτείνοντας «εκρηκτικά», σύμφωνα με το USGS .

Ένα κύμα φθίνουσας πίεσης ταξίδεψε κάτω από το ηφαίστειο στη δεξαμενή μάγματος που βρισκόταν από κάτω. Στη συνέχεια, το μάγμα άρχισε να ανεβαίνει και να σχηματίζει φυσαλίδες, δημιουργώντας μια τεράστια έκρηξη που κράτησε για εννέα ώρες.

Η χιονοστιβάδα των συντριμμιών ταξίδεψε προς τα δυτικά έως και 14 μίλια κάτω από την κοιλάδα του ποταμού North Fork Toutle, με συνολικό όγκο ίσο με 1 εκατομμύριο ολυμπιακές πισίνες.

Και, η πλευρική έκρηξη κατέστρεψε τη γύρω περιοχή σχεδόν 19 μίλια δυτικά προς ανατολικά και 12,5 μίλια προς τα βόρεια.

Σε λιγότερο από 15 λεπτά μετά την έναρξη της έκρηξης θερμού υλικού, ένα σύννεφο έκρηξης είχε φτάσει σε ύψος πάνω από 15 μίλια.

Περίπου 520 εκατομμύρια τόνοι τέφρας ανατινάχθηκαν στις Ηνωμένες Πολιτείες, προκαλώντας απόλυτο σκοτάδι στο Spokane της Ουάσιγκτον – 250 μίλια μακριά από το ηφαίστειο.

Το σύννεφο γύρισε τη Γη σε 15 ημέρες.

Τα επακόλουθα προσέλκυσαν επίσης ερευνητές από όλο τον κόσμο καθώς άρχισαν να μελετούν τις επιπτώσεις της τέφρας και να αναζητούν τρόπους για να καθαρίσουν τις γεωργικές εκτάσεις, τους δρόμους και τις εγκαταστάσεις επεξεργασίας νερού.

Η ίδια η στάχτη άφησε μόνιμο αντίκτυπο στη ζωή των ανθρώπων, των ζώων και των φυτών. Όταν η ηφαιστειακή τέφρα διασπείρεται μπορεί να προκαλέσει αναπνευστικά προβλήματα και προβλήματα στα μάτια, μαζί με ερεθισμό του δέρματος.

Τοξικά αέρια όπως το διοξείδιο του άνθρακα και το φθόριο που βρίσκονται συνήθως στην τέφρα επηρέασαν άμεσα τις καλλιέργειες, τα ζώα και προκάλεσαν ασθένειες στον άνθρωπο.

Η καταστροφική έκρηξη προκάλεσε επίσης μεγάλες ποσότητες λάσπης, νερού και συντριμμιών να εισβάλουν στις όχθες και να πλημμυρίσουν κοιλάδες με χαμηλό υψόμετρο. Τα ιζήματα των βράχων έφραξαν τα κανάλια στους ποταμούς Toutle, Cowlitz και Columbia.

Μέχρι σήμερα, αυτοί οι ποταμοί συνεχίζουν να μεταφέρουν αυτό το ίζημα δέκα φορές μεγαλύτερο από ό,τι πριν από την έκρηξη του 1980, ανέφερε το Γεωλογικό Ινστιτούτο των Ηνωμένων Πολιτειών .

Η φυσική καταστροφή σκότωσε χιλιάδες ζώα και προκάλεσε ζημιές άνω του 1 δισεκατομμυρίου δολαρίων.

Ένας από τους ανθρώπους που σκοτώθηκαν εκείνη την ημέρα ήταν ο Robert Landsburg, ένας 48χρονος φωτογράφος που βρισκόταν μόλις λίγα μίλια από την κορυφή.

Ο γεννημένος στο Σιάτλ άνδρας αφιερώθηκε στην τέχνη του μέχρι τη στιγμή που πέθανε, καθώς ήξερε ότι δεν υπήρχε διέξοδος από το καταστροφικό γεγονός.

Αντί να προσπαθήσει να δραπετεύσει, συνέχισε να τραβάει φωτογραφίες και φρόντισε να προστατεύσει την κάμερα και το φιλμ του από την καυτή λάβα και τη στάχτη που τον καταβρόχθιζε.

Οι φωτογραφίες που τραβήχτηκαν στις τελευταίες του στιγμές δημοσιεύτηκαν στο τεύχος Ιανουαρίου 1981 του National Geographic και εξακολουθούν να θαυμάζονται μέχρι σήμερα.

Μια άλλη έκρηξη ηφαιστείου στο όρος Αγία Ελένη έλαβε χώρα από το 2004 έως το 2008 και επέτρεψε στους επιστήμονες να διερευνήσουν πώς ακριβώς λειτουργεί. Τους επέτρεψε επίσης να προωθήσουν τα συστήματα παρακολούθησης που ανιχνεύουν πότε θα μπορούσε να συμβεί η επόμενη έκρηξη.

Την εποχή της έκρηξης του 1980 υπήρχε μόνο ένα σύστημα παρακολούθησης, αλλά σήμερα υπάρχουν 20 συστήματα.

Δείτε Εικόνες ΕΔΩ

photo: pixabay