Με αφορμή τη συμπλήρωση εξήντα χρόνων από τον θάνατο του Φώτη Κόντογλου, η έκθεση «Ταξίμια, Στην Παράδοση του Ελληνικού Τρόπου: Από την Ιστορία στη Σύγχρονη Ζωγραφική», που εγκαινιάζεται στις 8 Ιανουαρίου στο Πολιτιστικό Κέντρο «Μελίνα Μερκούρη» στην Ηρακλειδών, επιχειρεί να αναδείξει την πορεία και τη διαχρονία του ελληνικού τρόπου στην τέχνη. Πρόκειται για μια εκτενή εικαστική και εκδοτική παραγωγή αφιερωμένη στο έργο και στο πνεύμα του Κόντογλου, που φέρει την ελληνική παράδοση στο παρόν μέσα από τη δημιουργία σύγχρονων καλλιτεχνών.
Σύμφωνα με σχετική ανακοίνωση, η έκθεση φωτίζει τη συνέχεια ανάμεσα σε κορυφαίες προσωπικότητες της νεοελληνικής τέχνης: Στέφανος Αλμαλιώτης, Αγήνωρ Αστεριάδης, Φώτης Κόντογλου, Ράλλης Κοψίδης, Τάσος Μαντζαβίνος με έργα από Ιδιωτικές συλλογές που διαχειρίζεται η Ομάδα του Αρχείου Νεοελληνικής Θρησκευτικής Τέχνης, καθώς και την ευγενή παραχώρηση έργων από την Πινακοθήκη Βογιατζόγλου: Γιάννης Μόραλης, Βάσω Κατράκη, Κώστας Παπανικολάου, Γιάννης Τσαρούχης, Παύλος Σάμιος, Αλέκος Φασιανός αλλά και στους σύγχρονους δημιουργούς που αντλούν έμπνευση από το ίδιο πνεύμα: Αβραμίδης Δημοσθένης, Αντωνόπουλος Νεκτάριoς, Αρμακόλλας Γιώργο, Βάρθης Φώτης, Ευθυμίου Γιάννης, Καμπάνης Μάρκος, Καναβός Νίκος, Καρακίτσος Κώστας, Κεχαγιόγλου Χρήστος, Κόρδης Γιώργος, Κυραρίνης Αλέκος, Λιαροστάθη Ντίνα, Μαμάης Νεκτάριος, Μεταξάς Αιμίλιος, Μητσάκου Σταυρούλα, Μπαμπατσιάς Αναστάσιος, Παπαδάκης Χρίστος, Παπαδοπούλου Ξένια, Παπαδοπούλου Τζίνα, Παπακώστας Αχιλλέας, π. Σταμάτης Σκλήρης, Παπατριανταφυλλόπουλος Κώστας, Πυλαρινός Μπάμπης, Σαρίδη Τζένη, Χαμπής, Τσέλιος Πανταζής, Φιλιπποπούλου Εμμέλεια, Ψυχοπαιδοπούλου Φαίη.
Όπως αναφέρεται, μέσα από περίπου εκατόν πενήντα έργα, η ελληνική γραμμή – αυτό το «νήμα που φέρει μνήμη» – αναδεικνύεται ως φορέας βαθύτερου νοήματος. Ο ελληνικός τρόπος δεν συνιστά σχολή με κλειστά όρια ούτε ένα ύφος που μπορεί να καταγραφεί με αυστηρούς όρους. Είναι στάση και προαίρεση, είναι ο τρόπος με τον οποίο ο καλλιτέχνης συναντά τον κόσμο. Στη φόρμα που προβάλλει προς τον θεατή, στη γραμμή που συλλαμβάνει το φως αντί να το περιγράφει, στη χρωματική παλέτα που φέρει την ανάμνηση του τόπου, στο μοτίβο που κουβαλά την παλμική μνήμη της λαϊκής παράδοσης, παντού αποτυπώνεται μια οπτική που δεν παρατηρεί απλώς, αλλά συνομιλεί.
Στο εν λόγω εγχείρημα, καθοριστική είναι η συμβολή της ΑΜΚΕ ΔΟΜΟΣ, του ζωγράφου Γιώργου Κόρδη, καθώς και της στήριξης της οικογένειας Μαρτίνου–Κόντογλου και των έργων από τις Συλλογές τις οποίες διαχειρίζεται η Ομάδα του Αρχείου Νεοελληνικής Θρησκευτικής Τέχνης καθώς και η συλλογή της Πινακοθήκης Βογιατζόγλου.
Παράλληλα, θα κυκλοφορηθεί συλλεκτικός τόμος από τις εκδόσεις ΔΟΜΟΣ, με κείμενα των: Γιώργου Βαρθαλίτη, Ιωσήφ Βιβιλάκη, Σωτήρη Γουνελά, Ευσταθία Δήμου, Aλέξη Ζήρα, Γεράσιμου Ζώρα, Γιώργου Καστρινάκη, Γιώργου Κόρδη, Δημήτρη Κοσμόπουλου, Κωνσταντίνου Μπλάθρα, Νίκου Ορφανίδη, Δημήτρη Δ. Τριανταφυλλόπουλου, Γιώργου Πινακούλα, Μένη Πουρνή, Ιωάννα Στουφή-Πουλημένου.
Στην έκδοση θα συμπεριλαμβάνονται τα έργα της έκθεσης, προσφέροντας πολυδιάστατες αναγνώσεις της πνευματικής παρακαταθήκης του Κόντογλου αλλά και το κείμενο της ιστορικού τέχνης Νιόβης Κρητικού που αναλύει τον ζωγραφικό αυτό τρόπο ως μια ζώσα συνέχεια που εκδηλώνεται στο έργο των σύγχρονων εικαστικών.
Η έκθεση θα συνοδεύεται από αρχειακό υλικό, στοχαστικά δοκίμια, εκπαιδευτικά προγράμματα, ξεναγήσεις και μουσικά δρώμενα, εξασφαλίζοντας ευρεία προβολή και σημαντική απήχηση στον ελλαδικό χώρο.
Στα εγκαίνια της έκθεσης που θα πραγματοποιηθούν στις 8 Ιανουαρίου στις 18:30 το απόγευμα, η πιανίστα Φαίη Ψυχοπαιδοπούλου θα ερμηνεύσει έργα στο πιάνο, «που αποπνέουν το ελληνικό χρώμα με το ανατολίζον τους ηχόχρωμα και τον ιδιαίτερο ρυθμό τους».
Η έκθεση θα διαρκέσει έως τις 31 Ιανουαρίου 2026.
(ΑΠΕ -ΜΠΕ / photo: eurokinissi)
