Η έρευνα, που δημοσιεύτηκε στο περιοδικό Nature Human Behavior , δείχνει επίσης ότι αυτοί οι πληθυσμοί βασίζονταν σε μεγάλο βαθμό στη γεωργία αραβοσίτου κατά τη διάρκεια ορισμένων περιόδων.

Συνολικά, αυτά τα ευρήματα ρίχνουν φως στον τρόπο με τον οποίο οι αρχαίοι άνθρωποι αλληλεπιδρούσαν με τα οικοσυστήματα του Αμαζονίου, παρέχοντας παράλληλα άμεσες αποδείξεις για τη διαχείριση των ζώων στην προ-αποικιακή εποχή.

Την τελευταία δεκαετία περίπου, η διεπιστημονική έρευνα άλλαξε την κατανόησή μας για την ιστορία της λεκάνης του Αμαζονίου. Προηγουμένως, η περιοχή θεωρούνταν σε μεγάλο βαθμό δυσμενής για την παραγωγή τροφίμων και μεγάλης κλίμακας ανθρώπινες κοινωνίες στην αρχαιότητα.

Ωστόσο, πρόσφατες μελέτες έχουν αρχίσει να αποκαλύπτουν στοιχεία για την ύπαρξη αστικών κοινωνιών χαμηλής πυκνότητας, καθώς και την εξημέρωση και διαχείριση διαφόρων φυτικών ειδών —όπως η μανιόκα, η κολοκυθιά, οι γλυκοπατάτες, και, ειδικότερα, ο καλαμπόκι—σε ορισμένες περιοχές του δάσους που εκτείνεται χιλιάδες χρόνια πίσω.

Παρόλα αυτά, οι «άμεσες γνώσεις» για τις ανθρώπινες αλληλεπιδράσεις με ορισμένες καλλιέργειες και ιδιαίτερα τα ζώα παραμένουν σπάνιες στην τεράστια περιοχή του Basin, η οποία καλύπτει περίπου 2,7 εκατομμύρια τετραγωνικά μίλια της ηπείρου της Νότιας Αμερικής. Αυτή η έλλειψη αποδεικτικών στοιχείων είναι ιδιαίτερα η περίπτωση σε μέρη του Αμαζονίου της Βολιβίας που κάποτε κατοικούνταν από τον λαό Casarabe.

Αυτός ο προαποικιακός πολιτισμός, που χρονολογείται μεταξύ 500-1400 μ.Χ., είναι γνωστός για τους σχεδόν 200 μεγάλους, μνημειακούς τύμβους που κατασκεύασε στην περιοχή Llanos de Mojos, που συνδέονται μεταξύ τους μέσω καναλιών και πεζοδρομίων περίπου 600 μιλίων.

“Ο τεράστιος όγκος των τοποθεσιών και η αρχιτεκτονική τους διάταξη, χωρισμένη σε ένα σύστημα οικισμών τεσσάρων επιπέδων – που κυμαίνονται από μεγάλα πρωτογενή κέντρα (150-300 εκτάρια) έως μικρά δασικά νησιά (περίπου 0,3 εκτάρια) – υποδηλώνουν ότι οι άνθρωποι της κουλτούρας Casarabe δημιούργησαν ένα νέο κοινωνικό και δημόσιο τοπίο μέσα που οδηγεί σε αστικοποίηση χαμηλής πυκνότητας», γράφουν οι συγγραφείς στην εφημερίδα.

Στη μελέτη τους, οι ερευνητές ανέλυσαν τα υπολείμματα οστών 86 ανθρώπων (αρσενικών και θηλυκών) και 68 ζώων (συμπεριλαμβανομένων ειδών πουλιών, ψαριών, θηλαστικών και ερπετών) που βρέθηκαν σε μια τοποθεσία στο Llanos de Mojos που σχετίζεται με τον πολιτισμό Casarabe. Τα ερείπια χρονολογούνται μεταξύ 700 και 1400 μ.Χ.

Η εργασία αφορούσε αυτό που οι επιστήμονες αποκαλούν «σταθερή ανάλυση ισοτόπων»—η οποία εξετάζει τις αναλογίες συγκεκριμένων ισοτόπων που διατηρούνται σε αρχαία οστά και δόντια για να ρίξει φως στη διατροφή και τις περιβαλλοντικές αλληλεπιδράσεις. Τα ισότοπα είναι άτομα του ίδιου στοιχείου που έχουν τον ίδιο αριθμό πρωτονίων αλλά διαφορετικό αριθμό νετρονίων.

Αναλύοντας αυτά, οι ερευνητές μπορούν να προσδιορίσουν τι είδους τρόφιμα κατανάλωναν οι αρχαίοι άνθρωποι ή ζώα, προσφέροντας πολύτιμες γνώσεις για τους οικολογικούς ρόλους και τις πρακτικές διαβίωσής τους.

Η ανάλυση της ομάδας αποκάλυψε ότι ο αραβόσιτος ήταν ένα κοινό συστατικό της ανθρώπινης διατροφής για όλα τα άτομα του δείγματος.

Τα δεδομένα έδειξαν ότι η μέγιστη κατανάλωση αραβοσίτου σημειώθηκε μεταξύ περίπου 700 μ.Χ. και 800 μ.Χ., όταν αυτοί οι πληθυσμοί φάνηκαν να βασίζονται στην καλλιέργεια, προτού σημειωθεί μείωση της διατροφικής του σημασίας μεταξύ 1100 και 1400 μ.Χ.

Μεταξύ των ζωικών υπολειμμάτων που αναλύθηκαν ήταν εκείνα των μοσχοπαπιών —ένας τύπος μεγάλων υδρόβιων πτηνών ιθαγενών στην Κεντρική και Νότια Αμερική. Η εργασία της ομάδας αποκάλυψε ότι οι πάπιες του δείγματος φαίνεται ότι είχαν τραφεί σκόπιμα με αραβόσιτο ήδη από το 800 μ.Χ. – και μπορεί να είχαν εξημερωθεί περίπου αυτή την εποχή.

«Οι μοσχοπάπιες είναι γνωστές ως το μόνο εξημερωμένο σπονδυλωτό σε όλες τις πεδινές περιοχές της Νότιας Αμερικής, όπως φαίνεται στα αρχαιολογικά αρχεία και στις αποικιακές μαρτυρίες εξημερωμένων μοσχοπαπιών στο Llanos de Mojos, ωστόσο, η κατανόηση αυτής της διαδικασίας παραμένει σε μεγάλο βαθμό άγνωστη, “έγραψαν οι συγγραφείς.

«Τα δεδομένα που παρουσιάζονται εδώ υποστηρίζουν ότι οι άνθρωποι τάιζαν και διατηρούσαν μοσχοπάπιες στον Αμαζόνιο της Βολιβίας ήδη από το 800 μ.Χ., ενώ τονίζουν επίσης τον ρόλο του αραβοσίτου στη διαδικασία εξημέρωσης».

Η σταθερή μείωση της εξάρτησης από τον αραβόσιτο ως βασική καλλιέργεια μετά το 800 μ.Χ., την οποία παρατήρησαν οι συγγραφείς, θα μπορούσε να είναι ένδειξη ότι οι κάτοικοι του Casarabe άρχισαν να διαφοροποιούν τις γεωργικές τους πρακτικές ή άρχισαν να αυξάνουν το εμπόριο με άλλους πληθυσμούς.

Ο αραβόσιτος καλλιεργούνταν ήδη στον Αμαζόνιο της Βολιβίας πριν από την εμφάνιση της κουλτούρας Casarabe γύρω στο 500 μ.Χ., αλλά η καλλιέργεια πιθανότατα επέτρεψε σε αυτήν την ομάδα να επεκταθεί καθώς έγινε βασικό στοιχείο στη διατροφή, σύμφωνα με τους συγγραφείς.

photo: pixabay