Μέσα σε έξι ημέρες, οι συγκρούσεις ανάμεσα σε ένοπλες οργανώσεις, για τον έλεγχο εδαφών, χρυσοφόρων καλλιεργειών κόκας και οδών διακίνησης ναρκωτικών, στοίχισαν τη ζωή σε πάνω από εκατό ανθρώπους σε τρεις νομούς της Κολομβίας.

Από την περασμένη Πέμπτη, μαχητές του ELN (Στρατός Εθνικής Απελευθέρωσης, γκεβαριστές) εξαπέλυσαν πολύνεκρες επιθέσεις εναντίον αντιπάλων τους διαφωνούντων των πρώην FARC (Επαναστατικές Ένοπλες Δυνάμεις της Κολομβίας) και αμάχων στην ορεινή περιφέρεια Κατατούμπο (βορειοανατολικά), που γειτονεύει με τη Βενεζουέλα.

Παράλληλα, στον νότο, ξέσπασαν συγκρούσεις ανάμεσα σε αντίπαλες ομάδες διαφωνούντων των πρώην FARC, που απορρίπτουν τη συμφωνία ειρήνης του 2016 κι έχουν ξαναπάρει τα όπλα, με αποτέλεσμα να σκοτωθούν τουλάχιστον 20 άνθρωποι στον νομό Γουαβιάρε, στον Αμαζόνιο.

Και στον βορρά, στον νομό Μπολίβαρ, συγκρούσεις του ELN με το καρτέλ των ναρκωτικών Clan del Golfo είχαν συνέπεια να χάσουν τη ζωή τους τουλάχιστον εννιά άνθρωποι.

Ήταν τα γεγονότα στον βορρά αυτά που εξώθησαν την κυβέρνηση του προέδρου Γουστάβο Πέτρο να κηρύξει τη Δευτέρα κατάσταση έκτακτης ανάγκης και να κινητοποιήσει 5.000 μέλη του στρατού.

Ειδικές δυνάμεις αναπτύχθηκαν χθες στην πόλη Τιμπού, πολύ κοντά στα σύνορα, με στολές παραλλαγής και τεθωρακισμένα οχήματα μεταφοράς προσωπικού. Εγκατέστησαν φυλάκιο ελέγχου σε δρόμο πλαισιωμένο από πυκνή βλάστηση, διαπίστωσε ομάδα του Γαλλικού Πρακτορείου.

Επρόκειτο για επίδειξη δύναμης, με προφανή σκοπό να πειστούν οι κάτοικοι πως το κράτος ανακτά τον έλεγχο της κατάστασης.

Οι κοινότητες γύρω από την Τιμπού έμοιαζαν ωστόσο εντελώς άδειες. Με μηνύματα όπως «Ο ELN παρών», ή «ελευθερία ή θάνατος», οι αντάρτες έκαναν αισθητή την παρουσία τους, με γκραφίτι, πανό, αφίσες σε φτωχόσπιτα, φτιαγμένα από ξύλο και λαμαρίνες.

Σε πολλούς Κολομβιανούς, οι πρόσφατες συγκρούσεις, οι χειρότερες στη χώρα εδώ και χρόνια, θύμισαν οδυνηρά πως ο εμφύλιος πόλεμος, που έχει στοιχίσει τη ζωή σε τουλάχιστον 450.000 ανθρώπους τις τελευταίες έξι δεκαετίες, δεν τέλειωσε.

Πέρα από τους 20.000 ανθρώπους που αναγκάστηκαν να εγκαταλείψουν τον τόπο τους, κάπου 30 απήχθησαν και άλλοι χίλιοι έχουν αμπαρωθεί στα σπίτια τους, αδυνατούν να βγουν εξαιτίας της βίας, σύμφωνα με τα Ηνωμένα Έθνη.

Ο Γενικός Γραμματέας του ΟΗΕ Αντόνιο Γκουτέρες καταδίκασε «τους φόνους αμάχων, συμπεριλαμβανομένων πρώην μαχητών που υπέγραψαν τη συμφωνία ειρήνης του 2016, υπερασπιστών των ανθρωπίνων δικαιωμάτων και κοινωνικών ηγετών», σύμφωνα με ανακοίνωση Τύπου που έδωσε στη δημοσιότητα ο εκπρόσωπός του Στεφάν Ντουζαρίκ.

Αξίωσε να τερματιστούν «αμέσως οι βίαιες ενέργειες εναντίον του άμαχου πληθυσμού» και «ανεμπόδιστη πρόσβαση στην ανθρωπιστική βοήθεια», κατά το κείμενο που δημοσιοποιήθηκε στη Νέα Υόρκη.

Ο πρόεδρος Πέτρο αποφάσισε να αναστείλει ξανά τις ειρηνευτικές διαπραγματεύσεις με τον ELN.

Ο κ. Γκουτέρες, καταγράφοντας την απόφαση αυτή, επέμεινε πως έχει τεράστια σημασία να «εφαρμοστεί πλήρως» η (σ.σ. προηγούμενη) συμφωνία, «ακρογωνιαίος λίθος της εδραίωσης της ειρήνης στην Κολομβία».

«Η κατάσταση στην Κατατούμπο είναι διδακτική. Μας μαθαίνει πράγματα για τις αποτυχίες — και αποτύχαμε εδώ. Απέτυχε το έθνος», παραδέχτηκε από την πλευρά του χθες ο κ. Πέτρο.

«Γιατί ο ELN, που ήταν στρατιωτικά αποδυνανωμένος εδώ και μερικούς μήνες, είναι ξανά ισχυρός σήμερα;» διερωτήθηκε ο σοσιαλδημοκράτης αρχηγός του κράτους.

Τα περισσότερα μέλη των FARC κατέθεσαν τα όπλα από το 2016 και εξής. Όμως ομάδες διαφωνούντων ξανάρχισαν να δρουν και να εξασφαλίζουν μεγάλα έσοδα σε τομείς της χώρας, επιδιδόμενες σε διακίνηση ναρκωτικών και άλλες εγκληματικές δραστηριότητες, σύμφωνα με τις αρχές.

Ο ELN, που διαθέτει σήμερα κάπου 6.000 μαχητές, κατά εκτιμήσεις της υπηρεσίας πληροφοριών του κολομβιανού στρατού, διεξήγαγε ειρηνευτικές διαπραγματεύσεις με διάφορες κυβερνήσεις της χώρας στο παρελθόν, που όμως ουδέποτε καρποφόρησαν.

Αφότου ανέλαβε την εξουσία το 2022, ο κ. Πέτρο προσπαθεί να καταλήξει σε αληθινές συμφωνίες ειρήνης με διάφορες ένοπλες παρατάξεις: οργανώσεις ανταρτών, συμμορίες πρώην παραστρατιωτικών, καρτέλ των ναρκωτικών. Πολιτικοί αντίπαλοί του στη δεξιά θέλουν να του φορέσουν την ταμπέλα του άβουλου κι αναποτελεσματικού.

ΑΠΕ-ΜΠΕ/photo αρχείου freepik