Αντιμετωπίζοντας τις προσβολές

Ο Στωϊκισμός ήταν (και είναι) μια φιλοσοφική “σχολή” που γεννήθηκε στην αρχαία Ελλάδα,

γνώρισε άνθιση κατά τα Ρωμαϊκά χρόνια και ίσως….να είναι ένα αντίδοτο στην τρέλα που επικρατεί στην εποχή μας. Μια εποχή όπου η δικτύωση των ανθρώπων και η εύκολη επικοινωνία μεταξύ τους, δεν είναι πάντα καλό πράγμα. Θυμηθείτε για παράδειγμα, τα διαδικτυακά τρολς, η δουλειά των οποίων είναι να εκτοξεύουν προσβολές και ύβρεις (πληρωμένα ή μη). Σκεφτείτε να βλέπετε στις ειδήσεις (που προάγουν συνεχώς ένα κλίμα πόλωσης και ανασφάλειας, ανάκατο με προπαγάνδα της όποιας ατζέντας στην οποία υπακούν) κάτι που σας εξοργίζει και να μην μπορείτε να κάνετε τίποτα για να το αντιμετωπίσετε. Σκεφτείτε να σας υβρίζει άμεσα ή έμμεσα ένα δημόσιο πρόσωπο και η δική σας φωνή να μην ακούγεται, πνιγμένη και από το αίσθημα αδικίας. Τι κάνουμε λοιπόν;

Ο Στωϊκισμός διδάσκει, το πώς να φτάσεις σε ένα επίπεδο εσωτερικής ηρεμίας και το πώς να μην επηρεάζεσαι από πράγματα που δεν είναι στο χέρι σου να τα επηρεάσεις εσύ. Ένα από αυτά τα πράγματα είναι οι προσβολές, που οδηγούν τον προσβεβλημένο στο να πληγωθεί, να οργιστεί και ακόμη να φτάσει να γίνει μνησίκακος. Είναι γεγονός πως τα λεγόμενα των άλλων προς εμάς, είναι πέρα από τον έλεγχό μας, παρ’ όλα αυτά, σχεδόν όλοι οι άνθρωποι θυμώνουν όταν τους προσβάλλουν. Άλλωστε, στην “εποχή του τρελού νερού” που ζούμε, όπου φτάσαμε στο σημείο να πρέπει να απολογούμαστε για το σωστό απέναντι στο λάθος και στο ότι ακόμα και τα αυτονόητα έχουν τεθεί υπό αμφισβήτηση (βλέπε πχ πόσα φύλα έχει ο άνθρωπος και λοιπά φαιδρά), για ό,τι και να πούμε θα υπάρξει κάποιος που θα προσβληθεί (δίκαια ή άδικα). Μοιάζει σχεδόν σαν οι άνθρωποι να αποζητούν το να προσβληθούν, για να έχουν την ευκαιρία να εξωτερικεύσουν τα συναισθήματα οργής που έχουν συσσωρευτεί μέσα τους, και να εκδικηθούν δικαίους και αδίκους. Αν το καλοσκεφτούμε μάλιστα, τα περισσότερα πράγματα που μας προσβάλλουν είναι ανάξια λόγου (όπως οι προφορικές ύβρεις) και το διάστημα μέχρι την κλιμάκωση σε βία αρκετά μεγάλο, για να έχουμε την άνεση να πετάξουμε το βάρος της προσβολής και να συνεχίσουμε το δρόμο μας. Υπάρχουν τώρα πολλοί τρόποι για να αντιμετωπίσει κανείς τις προσβολές. Το πρώτο πράγμα που μπορείς να κάνεις, όταν σε βρίσουν ή σε υποτιμήσουν, είναι να αναρωτηθείς: “Με ποιον έχω να κάνω;”. Άλλωστε, τις περισσότερες φορές ο υβριστής έχει απλώς άγνοια αυτού που κάνει και αυτού που είσαι στην πραγματικότητα (ειδικά αν είναι πίσω από μια οθόνη). Οπότε, το να σπαταλήσεις χρόνο για να ασχοληθείς μαζί του, είναι απλά ανούσιο. Ένα ενδιαφέρον περιστατικό της αρχαιότητας, μπορεί να μας βοηθήσει μάλιστα. Ο Μάρκος Αυρήλιος, Ρωμαίος αυτοκράτωρ και οπαδός της στωϊκής φιλοσοφίας, λέγεται ότι κάθε πρωί επαναλάμβανε στον εαυτό του “Σήμερα θα έρθω αντιμέτωπος με την παρεμβατικότητα των άλλων, την αχαριστία, την αυθάδεια, τη δυσπιστία, την κακοήθεια και τον εγωισμό τους. Όλα αυτά όμως, λόγω της άγνοιας τους για το καλό και το κακό”. Ετσι, ετοιμάζονταν, έχοντας τρόπον τινά χαμηλά τον πήχη για τους άλλους, με σκοπό να μην απογοητευθεί και να μην προσγειωθεί ανώμαλα από την υπερβολική αισιοδοξία. Άλλες προσβολές γεννώνται από το θυμό και μπορεί να συνοδεύονται από βία, όπως ένα χαστούκι. Λοιπόν, θα ανταποδώσεις; Κατά μια άποψη, το να μην ανταποδώσεις, θα φέρει το τέλος του καυγά, διότι χρειάζονται δυο άνθρωποι για να μαλώσουν, όχι ένας. Σίγουρα, ο επιτιθέμενος θα θεωρηθεί νικητής στα μάτια των άλλων, αλλά ο πραγματικός νικητής είναι ο “ηττημένος”, ειδικά αν η πρόθεση του επιτιθέμενου είναι να προκαλέσει την αντίδραση του αμυνόμενου. Θυμηθείτε τα της δίκης του Χριστού εδώ και τις προκλήσεις να κατέβει από το σταυρό. Δεν το έκανε, θεωρήθηκε ηττημένος (και από τον Πάπα πρόσφατα…), αλλά ήταν; Με το να μην αντιδράσεις λοιπόν, ο επιτιθέμενος χάνει την δυνατότητα να ικανοποιηθεί με έναν καυγά, όπως θα επιθυμούσε. Αν ανταποδώσεις, βρίσκει μια δικαιολογία να σου επιτεθεί ξανά και εσύ δεν θα έχεις τη δυνατότητα να αποσυρθείς από το καυγά όταν θα θέλεις. Μια άλλη κατηγορία προσβολών, είναι αυτές που φέρουν και μια κάποια σοφία μέσα τους. Όταν κάποιος σου πει κάτι που σε προσβάλλει, αντί να κλιμακώσεις και να ανταποδώσεις τη προσβολή, πάρε το χρόνο σου και σκέψου τι είπε. “Τι σχέση έχω με αυτό που μου προσάπτει; Τι μπορώ να μάθω από το πώς με βλέπει ο άλλος; Μήπως πρέπει να του ζητήσω να εξηγήσει γιατί με θεωρεί ό,τι με θεωρεί; Μήπως μπορεί αυτό να είναι μια ευκαιρία να βελτιώσω τη σχέση μου με αυτόν που με προσέβαλε;”. Το να ερευνάς ήρεμα μια προσβολή, είναι κυριολεκτικά μ’ ένα σμπάρο, δυο τρυγόνια: διατηρείς την ηρεμία σου και σου δίνεται η ευκαιρία μιας πιθανής αυτοβελτίωσης. Άλλωστε, ο Επίκτητος είχε γράψει όσον αφορά τις προσβολές, πώς αυτές δεν δημιουργούνται από εξωτερικά ερεθίσματα, αλλά από το πώς τις αντιλαμβανόμαστε εμείς: “Θυμηθείτε, αυτό που σας προσβάλει δεν είναι το πρόσωπο που σας βρίζει ή σας χτυπά, αλλά η πεποίθησή σας ότι αυτό που έκανε ήταν προσβλητικό. Όταν προσβάλλεστε από οποιοδήποτε σφάλμα των άλλων, στραφείτε στον εαυτό σας και εξετάστε τα δικά σας λάθη. Αυτό θα πάρει το θυμό μακριά”. Άνθρωποι που ενοχλούνται από μικροπράγματα, δεν έχουν συνειδητοποιήσει ότι στο μυαλό τους έχουν γιγαντώσει τη σημασία αυτών των -προσβλητικών- μικροπραγμάτων. Κάλλιστα, πολλές φορές προσβάλλονται από άτομα που δεν έχουν καν την πρόθεση να τους προσβάλλουν! Όλα αυτά δεν σημαίνουν πως δεν θα υπερασπιστείς τον εαυτό σου σε μεγάλη ανάγκη. Η αντίδραση τότε είναι μάλλον δικαιολογημένη. Αλλά είναι γεγονός πώς πολλά πράγματα που συνέβησαν στο παρελθόν και μας φάνηκαν προσβλητικά, συσσωρεύονται μέσα μας, γεννώντας μνησικακία, ακόμα και πυροδοτώντας κάποια εκδικητική πράξη. Και αυτό μπορεί να οδηγήσει σε ακόμη περισσότερο πόνο, απ’ ότι το παλιό γεγονός. Λοιπόν, δεν είναι καλύτερα απλά να το ξεχάσεις; Κοίτα τα ζώα: μαλώνουν και καυγαδίζουν, μερικά λεπτά αργότερα όμως συνεχίζουν τη ζωή τους σαν να μην συνέβη τίποτα. Αν απλώς συγχωρείς, θα περάσεις πιο ανάλαφρα τη ζωή σου και θα έχεις περισσότερη ενέργεια διαθέσιμη για να ασχοληθείς με πράγματα που έχουν σημασία για σένα. Ο κόσμος δεν είναι τέλειος, ούτε αυτοί που τον κατοικούν. Πιο συγκεκριμένα, σχεδόν τίποτα στη ζωή σου δεν θα είναι προς απόλυτο όφελός σου. Αυτό που το περιβάλλον και οι άνθρωποι σου δίνουν, δεν εξαρτάται από εσένα: το να προσβληθείς όμως ή όχι, είναι στο δικό σου χέρι.

ΔΙΟΝΥΣΟΣ1991ΕΛ

photo pexels

  •  
  •  
  •  
  •  
  •  
  •  

Σχετικά άρθρα:

loading...
loading...