Γιατί ξεχνάμε πράγματα;

Θυμάστε τις νύχτες πριν από την εξεταστική περίοδο

που καθόσασταν με ένα τεράστιο τόμο στα χέρια σας, συνειδητοποιώντας ότι θυμάστε μόνο τα μισά από όσα γράφει και δεν μπορούσατε να διαβάσετε ούτε μια λέξη περισσότερο;
Το γέμισμα ή υπερχείλιση του μυαλού είναι μια πολύ κοινή εμπειρία και η αποστήθιση μπορεί να έχει αποδειχθεί αποτελεσματική για εκατομμύρια φοιτητές τα τελευταία χρόνια, αλλά δεν ενδείκνυται για μακροχρόνια διατήρηση πληροφοριών στη μνήμη. Συνήθως χρειαζόμαστε τακτική επανάληψη κατά διαστήματα και η μάθηση πρέπει να γίνεται πάντα με σταθερό ρυθμό.
Πόσο συχνά ξεχνάτε κάτι σημαντικό; Η θολή ή κενή μνήμη είναι ένα κοινό πρόβλημα που μπορεί να έχει μικρές, αλλά σοβαρές συνέπειες.
Πώς γίνεται να ξεχνάμε πληροφορίες;
Η λειτουργία της μνήμης χωρίζεται σε τρία στάδια. Στο πρώτο στάδιο, γίνεται η καταχώρηση νέων πληροφοριών και δεδομένων. Όταν ο εγκέφαλος αφομοιώσει το νέο δεδομένο, προχωρά στο δεύτερο στάδιο που είναι η αποθήκευση. Η νέα πληροφορία έχει πλέον καταγραφεί στον εγκέφαλό μας και όταν τη χρειαστούμε θα μπορούμε να την ανακαλέσουμε. Στο τρίτο στάδιο, όταν παραστεί ανάγκη, ο εγκέφαλός μας ανασύρει από τη μνήμη του τη συγκεκριμένη πληροφορία και την επαναφέρει με λεπτομέρειες.

  • Αποτυχία ανάκτησης μνήμης
    Αισθάνεστε συχνά ότι μια πληροφορία μόλις εξαφανίστηκε από τη μνήμη σας; Γιατί δεν μπορούμε να ανακτήσουμε και πάλι εύκολα τις πληροφορίες από τη μνήμη; Ίσως γνωρίζετε ότι είναι εκεί, απλά δεν μπορείτε να τη βρείτε. Η αδυναμία ανάκτησης μιας μνήμης είναι μια από τις πιο κοινές αιτίες που ξεχνάμε.
    Η πιο πιθανή εξήγηση είναι γνωστή ως θεωρία “αποσύνθεσης-παρακμής”. Σε αυτή τη θεωρία, δημιουργείται ένα ίχνος μνήμης κάθε φορά που σχηματίζεται μια νέα θεωρία, αλλά με την πάροδο του χρόνου αυτά τα ίχνη μνήμης αρχίζουν να ξεθωριάζουν και εξαφανίζονται. Εάν οι πληροφορίες δεν ανακτηθούν σύντομα και δεν δοκιμαστούν πρακτικά, θα χαθούν τελικά. Παρ’ όλα αυτά όμως μια έρευνα έχει αποδείξει ότι, κάποιες ειδικές αναμνήσεις που εξακολουθούν να βρίσκονται στην αφάνεια, πολλές φορές δεν σβήνονται και είναι εξαιρετικά σταθερές στη μακροχρόνια μνήμη.
  • Παρεμβολή
    Μια άλλη θεωρία που είναι γνωστή ως θεωρία “παρεμβολής” υποδεικνύει ότι μερικές μνήμες ανταγωνίζονται και αλληλεπιδρούν με άλλες μνήμες. Όταν οι πληροφορίες είναι σχετικά παρόμοιες με άλλες πληροφορίες που είχαν προηγουμένως αποθηκευτεί στη μνήμη, είναι πιθανό να υπάρξουν παρεμβολές.
    Υπάρχουν δύο βασικοί τύποι παρεμβολών: *Η προληπτική παρεμβολή είναι όταν μια παλιά μνήμη καθιστά πιο δύσκολη ή αδύνατη τη μνήμη μιας νέας μνήμης, και η αναδρομική παρεμβολή η οποία συμβαίνει, όταν νέες πληροφορίες εμποδίζουν την ικανότητα να θυμόμαστε πληροφορίες που έχουν ήδη ληφθεί.
    Οι παρεμβολές μπορούν να κάνουν δύσκολη τη μνήμη κάποιων πραγμάτων που μπορείτε να κάνετε για να ελαχιστοποιήσετε τα αποτελέσματά τους. Η πιο αποτελεσματική προσέγγιση είναι να φέρνετε συχνά στη μνήμη τις νέες πληροφορίες . Ουσιαστικά με την εξάσκηση νεοαποκτηθέντων πληροφοριών, η παλιά πληροφορία δεν έχει πολλές πιθανότητες να ανταγωνιστεί τη νέα.
  • Αποτυχία αποθήκευσης
    Η απώλεια πληροφοριών δεν έχει τόση σχέση με την απώλεια μνήμης, αλλά περισσότερο με το γεγονός ότι ποτέ δεν εγκαταστάθηκε από την αρχή σε μακροπρόθεσμη μνήμη. Οι αποτυχίες κωδικοποίησης εμποδίζουν μερικές φορές την εισαγωγή πληροφοριών από τη μακροπρόθεσμη μνήμη και οι διαταραχές μνήμης σας φέρουν εύκολα σε αμηχανία και δύσκολη θέση.
    Προσπαθήστε να κάνετε αυτό το πείραμα μόνοι σας προσπαθώντας να σχεδιάσετε ένα κέρμα με τη μνήμη και στη συνέχεια συγκρίνετε τα αποτελέσματα με το πραγματικό νόμισμα.
    Πόσο καλά το κάνατε; Το πιο πιθανό είναι να θυμηθήκατε το σχήμα και το χρώμα, αλλά μάλλον ξεχάσατε άλλα δευτερεύοντα στοιχεία. Ο λόγος για αυτό είναι ότι μόνο οι λεπτομέρειες είναι απαραίτητες για τη διάκριση του συγκεκριμένου κέρματος από άλλα νομίσματα που κωδικοποιήθηκαν στη μακροπρόθεσμη μνήμη σας. Ο εντοπισμός του, δεν απαιτεί να γνωρίζουμε την ακριβή εικόνα ή τις λέξεις που βρέθηκαν στο νόμισμα, επειδή αυτές οι πληροφορίες δεν χρειάζονται πραγματικά, -πιθανότατα δεν είχατε σκεφτεί να το απομνημονεύσετε και να το δεσμεύσετε στη μνήμη.
  • Κίνητρα απώλειας μνήμης
    Η μνήμη μας έχει την ικανότητα να επιλέγει γεγονότα και καταστάσεις που θέλει να θυμάται. Όταν θέλουμε, μπορούμε να ξεχνάμε κάποιες μνήμες, ειδικά όταν περιέχουν τραυματικά ή ενοχλητικά γεγονότα. Οι επώδυνες αναμνήσεις μπορούν να προκαλέσουν αναστάτωση, και ίσως επιθυμούμε να τις εξαλείψουμε. Οι δύο βασικές μορφές παρακίνησης είναι η *καταστολή, η οποία είναι μια συνειδητή μορφή λησμονιάς και η *καταπιεσμένη μορφή η οποία είναι μια ασυνείδητη μορφή η οποία επηρεάζεται από το είδος της πληροφορίας που θέλουμε να θυμηθούμε.
    Μια παράξενη περίπτωση δυσλειτουργίας είναι όταν αποφεύγουμε μια μνήμη για μεγάλο χρονικό διάστημα. Δεν εξαφανίζεται αλλά μπορεί να μετακομίσει σε άλλο μέρος και να συμπεριφέρεται με τρόπο τελείως ξένο σε εμάς. Η αποφυγή μια μνήμης, είναι συνδεδεμένη με ιδιαίτερα πολύπλοκες διεργασίες αναστολών και άγχους.
    Το μυαλό μας δεν είναι δυνατό να συγκρατεί κάθε πληροφορία που λαμβάνει καθημερινά, γιατί υπερφορτώνεται και δεν μπορεί να λειτουργεί σωστά. Ο εγκέφαλος καταγράφει αυτά που θεωρεί σημαντικά και διαγράφει αυτά που είναι άχρηστα. Το να θυμάται κανείς είναι μια διεργασία που εξαρτάται από τα εγκεφαλικά “ίχνη της μνήμης” και από το “νοητικό περιβάλλον” που βρίσκεται ο άνθρωπος την ώρα που πρέπει να θυμηθεί.
    Οι νοητικές δραστηριότητες, όπως η εξάσκηση και η θύμηση μιας ανάμνησης είναι σημαντικοί τρόποι ενίσχυσης της μνήμης, αλλά οι οδυνηρές ή τραυματικές μνήμες συνήθως δεν συζητιούνται ούτε επαναφέρονται στη μνήμη. Έτσι οι πληροφορίες που δεν ανακαλούμε συχνά περνούν σιγά- σιγά στη λήθη.
    Είναι πιο χρήσιμο καταλάβουμε το λόγο που ξεχνάμε από το να προσπαθούμε να αναιρέσουμε κάτι που δεν μπορούμε να αποφύγουμε. Η κατανόηση ορισμένων από τους παράγοντες που επηρεάζουν αρνητικά τη μνήμη μας, μπορεί να καταστήσει ευκολότερη την εφαρμογή των στρατηγικών βελτίωσης μνήμης στην πράξη.
    Μια σημαντική πληροφορία είναι ότι η απομόνωση βοηθάει στην εμβάθυνση των αναμνήσεων καθώς ανασύρονται παλιές εμπειρίες, ή κομμάτια πεζού λόγου που έχουμε μάθει πριν πολλά χρόνια.
  • Ερεθίσματα με νόημα
    Πολλές συλλαβές ή λέξεις , – ακόμα και “παράλογες” πολλές φορές , μπορεί να σας δίνουν κάποιο νόημα ή να σας θυμίζουν κάτι. Η μνήμη προτιμά πράγματα που έχουν νόημα ή που προφέρονται εύκολα, και μπορεί να μας ξεγελάσει εύκολα.
    Εάν δυσκολεύεστε στις καθημερινές σας υποχρεώσεις καλό είναι να αρχίσετε να χρησιμοποιείτε σημειώσεις και λίστες καθημερινά στο πρόγραμμά σας για να απαλλαγείτε από το άγχος που νιώθετε. Η οργάνωση των γεγονότων βοηθάει να θυμόσαστε καλύτερα. Μην περιπλέκεστε στα γρανάζια του μυαλού. Αν δεν μπορείτε να θυμηθείτε κάτι που χρειάζεστε αμέσως, σταματήστε την προσπάθεια. Όταν ηρεμήσετε και φύγει η αγωνία σας, τότε η μνήμη θα επανέλθει ξαφνικά και αβίαστα.
    Μην ξεχνάτε ότι εχθρός της μνήμης είναι η ανησυχία και το άγχος, ενώ η ηρεμία είναι ο φίλος της.
    Μην περιμένετε εύκολες και απλές εξηγήσεις για μια ικανότητα που μας επιτρέπει να τοποθετηθούμε στο χρόνο, που καθορίζει την ατομικότητα μας και από την οποία εξαρτάται η αίσθηση που έχουμε για τη “ζωή”.

Δέσπω

photo pexels

  •  
  •  
  •  
  •  
  •  
  •  

Σχετικά άρθρα:

loading...
loading...