Μέδουσες: Χρήσιμες ιατρικές συμβουλές

Οι μέδουσες (jellyfish, ζελατινοειδή) είναι θαλάσσια ασπόνδυλα

που απαντώνται σε όλες τις θάλασσες του κόσμου. Ζουν σε ομάδες, και τρέφονται με μικρά ψάρια και ζωοπλαγκτόν.

Oι μέδουσες που συναντάμε πιο συχνά στις ελληνικές θάλασσες εμφανίζουν περιοδικές πληθυσμιακές εξάρσεις, οι οποίες πιθανά συνδέονται με τις διακυμάνσεις της θερμοκρασίας της θάλασσας και με άλλους περιβαλλοντικούς παράγοντες που επηρρεάζονται από τις κλιματικές αλλαγές, όπως είναι για παράδειγμα οι περίοδοι ξηρασίας ή έντονων βροχοπτώσεων τους ανοιξιάτικους μήνες.

Υπάρχουν είδη μεδουσών τα οποία όταν έρθουν σε επαφή με το ανθρώπινο δέρμα προκαλούν δυσάρεστη έως και επώδυνη αίσθηση. Η επαφή με τις τσούχτρες στη χώρα μας σπάνια οδηγεί σε σοβαρά προβλήματα και μόνο σε ορισμένα ευαίσθητα και αλλεργικά άτομα. Στην πλειονότητα των περιπτώσεων η περιοχή του σώματος που ήλθε σε επαφή με την τσούχτρα παρουσιάζει μία έντονη ερυθροδερμία (κοκκίνισμα) με ή χωρίς πρήξιμο που συνοδεύεται από έντονο τσούξιμο, πόνο ή και κνησμό (φαγούρα). Το τσίμπημά τους μπορεί να μην είναι ενοχλητικό για τον άνθρωπο (κάποιες φορές ούτε γίνεται αντιληπτό) όπως συμβαίνει για παράδειγμα με τις μέδουσες “γυαλιά”, ενώ σε άλλες περιπτώσεις, το τσίμπημα μπορεί να προκαλέσει ακόμη και θάνατο, όπως των κυβομεδουσών που ζουν στην Αυστραλία.

Τα συμπτώματα μετά από μια επαφή – κέντρισμα από τσούχτρα ή μέδουσα είναι τα εξής:

Αλγος (πόνος) σαν κάψιμο
 Ερύθημα (κοκκίνισμα του δέρματος)

 Αποτύπωση στο δέρμα τμήματος της μέδουσας ή τσούχτρας

 Ναυτία

 Πτώση της πιέσεως

 Ταχυκαρδία

 Κεφαλαλγία

 Εμετός

 Διάρροια

 Σπασμός βρόγχων

 Δύσπνοια.

Τι πρέπει να κάνετε σε περίπτωση που σας τσιμπήσει μέδουσα

Απομακρύνετε τα τυχόν κολλημένα στο σώμα σας πλοκάμια ή τις «βεντούζες», όχι όμως με γυμνά χέρια, διότι αυτό θα οδηγήσει σε κόλλημα των πλοκαμιών στα χέρια και μεταφορά του ερεθισμού εκεί.
Ξεπλύνετε την περιοχή του τσιμπήματος με άφθονο θαλασσινό νερό. Αν έχετε ξίδι αραιώστε το με νερό (αναλογία 1:2) και κάνετε κομπρέσες με το διάλυμα αυτό ή εναλλακτικά χρησιμοποιήσετε διάλυμα σόδας ή ακόμη και COCA-COLA. Μη χρησιμοποιείτε γλυκό νερό, διότι μπορεί να ενεργοποιήσει κεντριά που έχουν μείνει στο δέρμα.

Το να πιέσουμε ή έστω ν' αγγίξουμε το σημείο του σώματος που δέχτηκε την επίθεση με άμμο ή φύκια είναι ότι το χειρότερο, αφού έτσι θα αυξήσουμε την ευαισθησία του δέρματος μας.

Επάνω από την κομπρέσα με το ξύδι ή τη σόδα, βάλτε ψυχρά επιθέματα με παγάκια τυλιγμένα σε πετσέτα.

Αλείψτε την πάσχουσα περιοχή μεκορτιζονούχο κρέμα. Περιορίζει την τοπική φλεγμονή και ανακουφίζει γρήγορα από το τσούξιμο και την φαγούρα.

Πάρτε ένα αντιϊσταμινικό δισκίο για να αντιμετωπίσετε συστηματικότερα τα συμπτώματα

Αν τα συμπτώματα είναι έντονα και ιδιαίτερα αν δεν υποχωρούν μετά την εφαρμογή των τοπικών μέτρων, μπορεί να χρειασθεί κάποια ένεση κορτιζόνης.

Σε περίπτωση που κάποιος στην παραλία υποστεί από το τσίμπημα αναφυλακτικό σοκ, ΚΑΛΕΣΤΕ ΑΜΕΣΩΣ ΙΑΤΡΙΚΗ ΒΟΗΘΕΙΑ

Από την δερματολόγο αν. καθηγήτρια Δερματολογίας του Παν/μίου Πατρών Ευσταθία Πασματζή