Φαγώσιμα χόρτα – Ένας μικρός οδηγός

Αρχικά

Σε μια κατάσταση παρατεταμένης επιβίωσης, τα φυτικά προϊόντα που απλόχερα η ελληνική ύπαιθρος μας χαρίζει, θα είναι ίσως η βασική τροφή μας. Όπου φυτικά προϊόντα, βλέπε χόρτα, βολβούς και καρπούς. Σίγουρα τα περισσότερο εύγευστα και πιο εύκολα διαχειρίσιμα (από την άποψη της μη αναγκαιότητας για μαγείρεμα) είναι οι καρποί των διαφόρων δένδρων και θάμνων. Εάν βρίσκεστε κοντά σε περιοχή με καλλιέργειες δένδρων, θα έχετε ένα τεράστιο απόθεμα εποχιακών καρπών. Το μειονέκτημα είναι ότι καταναλώνονται άμεσα, μιας και η έλλειψη…ψυγείου σε καταστάσεις ανάγκης δεν μπορεί να διατηρήσει τα φρούτα για πολύ καιρό. Κάποια ίσως να αντέχουν περισσότερο στις τσέπες του σακιδίου μας, όπως τα μήλα ή οι ξηροί καρποί (καρύδια, αμύγδαλα κτλ), και αυτό είναι υπέρ μας.

Με βολβούς δεν θα ασχοληθούμε εδώ. Ίσως να είναι και λίγο υπερεκτιμημένη η προσφορά τους στην προσπάθεια επιβίωσής μας, αλλά αν μπορούμε να τους προσθέσουμε στη διατροφή μας, κακό δεν θα μας κάνουν.

Και περνάμε στο τρίτο στοιχείο. Η Ελληνική ύπαιθρος είναι ευνοημένη στον τομέα των φαγώσιμων χορταρικών. Υπάρχουν μεγάλες ποσότητες από αυτά στη διάθεσή μας και επίσης είναι και πολύ θρεπτικά. Το βασικό πρόβλημα που ανακύπτει είναι το ποια από τα εκατοντάδες είδη χόρτων γύρω μας είναι φαγώσιμα;

Τα βασικά είδη

Δεν θα είχε νόημα να αποστηθίσουμε δεκάδες είδη βρώσιμων φυτών, εκ των οποίων το 80% δεν υπάρχει περίπτωση να συναντήσουμε. Δεν έχει νόημα να θυσιάζουμε… “Megabytes” από τη μνήμη μας για να θυμόμαστε ιδιότητες αναγνώρισης ενός βρώσιμου φυτού που φύεται στις πλαγιές του τάδε όρους και μόνο, με τις τάδε συνθήκες και σε μικρούς πληθυσμούς. Δεν αξίζει τον κόπο, κυριολεκτικά. Αντιθέτως, υπάρχουν κάποια βασικά είδη, πανεύκολα αναγνωρίσιμα και σε μεγάλες ποσότητες εκεί έξω. Παρακάτω θα δούμε κάποια από αυτά.

Υπόψην κάτι ακόμα. Επειδή οι περισσότεροι από εμάς έχουμε μεγαλώσει στις μεγαλουπόλεις και η ύπαιθρος, πόσο μάλλον το άγριο ελεύθερο περιβάλλον, μας μοιάζει εξωγήινο τοπίο, θεωρούμε αυτονόητο –λανθασμένα- ότι το περιβάλλον ενός δάσους θα είναι γεμάτο με φαγώσιμα χόρτα. Για ρίξτε μια ματιά στην παρακάτω εικόνα ενός δάσους οξυάς.

Ο παχύς ίσκιος που ρίχνει ένα μεγάλο δάσος στο έδαφος, καθώς και το στρώμα πεσμένων φύλλων, αποτρέπει το φως να φτάσει ως εκεί και να δημιουργηθεί αρκετή βλάστηση. Ίσως συναντήσουμε φαγώσιμα χόρτα σε ξέφωτα ή σημεία με καλό φωτισμό ή κοντά σε νερό. Αλλά οπωσδήποτε, τα καλύτερα μέρη για να τα ψάξουμε είναι πιο ανοικτές εκτάσεις. Αν τα εδάφη αυτά έχουν υποστεί και μια κάποια καλλιέργεια προηγουμένως από κάποιον, τόσο το καλύτερο. Δείτε κάτω από αυτές τις κερασιές τα νεαρά ραδίκια πόσο πολλά είναι!

Μοιάζει με ραδίκι; Τρώγεται!

Πρόκειται ίσως για το πιο γνωστό είδος βρώσιμου χόρτου εν Ελλάδι, αν και συλλήβδην ονομάζουμε “ραδίκι” κάθε τι που μοιάζει με ραδίκι. Αυτό μικρή σημασία έχει όμως για τη δουλειά που το θέλουμε. Απαντάται παντού όπου μπορεί, σε μεγάλες ποσότητες και είναι τρομερά ανθεκτικό στο μάζεμα. Υπάρχουν βέβαια μερικά είδη του, διαφορετικά μεν οπτικά, βρώσιμα δε. Καλύτερα να βράζονται πρώτα, μιας και κάποια από αυτά είναι πικρά. Ας τα δούμε (προσέξτε τα φύλλα τους, πόσο μοιάζουν, για να τα αναγνωρίζετε εύκολα).

Αγριοζοχός (Τον βρίσκουμε από τέλη φθινοπώρου ως την άνοιξη σε χωράφια, κήπους, άκρες των δρόμων και όχθες.)

Ζοχός (Τον βρίσκουμε από τέλη χειμώνα ως τέλη άνοιξης, σε άκρες δρόμων, σε χέρσα ή καλλιεργημένα χωράφια, σε ανοικτές εκτάσεις και κήπους.)

Αγριοράδικο (Μαζεύεται χειμώνα ως άνοιξη, βρίσκεται ακόμα και σε πετρώδη άγονα εδάφη)

Ταράξακο (Το βρίσκουμε από το χειμώνα και μετά σε ακαλλιέργητα εδάφη, άκρες του δρόμου κτλ)

Άλλα διαδεδομένα φυτά

Ας δούμε και μερικά ακόμα φυτά που είναι πολύ διαδεδομένα.

Αγριοκαρδαμούδα (Μαζεύεται από αρχές άνοιξης ως το φθινόπωρο. Χαρακτηριστικό αναγνώρισης, τα σαν καρδιές φυλλαράκια του)

Αντράκλα (Βγαίνει το καλοκαίρι. Είναι η γνωστή γλιστρίδα)

Βλίτα (Μαζεύονται το καλοκαίρι)

Λάπαθο (Μαζεύονται χειμώνα και άνοιξη)

Μολόχα (Βρίσκεται σχεδόν παντού, και πάει ζευγάρι με την τσουκνίδα. Μαζεύονται τα φύλλα της άνοιξη και καλοκαίρι. Αν τρίψουμε φύλλα μολόχας σε σημείο που μας έχει τσιμπήσει τσουκνίδα, φεύγει το τσούξιμο)

Τσουκνίδα (Μαζεύεται άνοιξη και χειμώνα. Τα ΝΕΑΡΑ φύλλα της πρέπει να βράσουν. Καλύτερα να φοράμε γάντια όταν τα μαζεύουμε. Όταν βράσουν, φεύγει το μυρμηγκικό οξύ)

Και άλλα διαδεδομένα φυτά!

Πετρομάρουλο (Μαζεύεται άνοιξη, φθινόπωρο και χειμώνα, ενόσω είναι ακόμα τρυφερό, σε χέρσα χωράφια και άγονα πετρώδη εδάφη)

Ρόκα (Τη βρίσκουμε άνοιξη, φθινόπωρο και χειμώνα σε υγρά, γόνιμα εδάφη)

Σέσκουλο (Μαζεύεται χειμώνα και άνοιξη, βρίσκεται σε χωράφια και κήπους συνήθως. Τρώγονται τα φύλλα του, χωρίς τους σκληρούς μίσχους)

Κλείνοντας

Το μόνο σίγουρο είναι ότι δεν μπορεί να δοθεί γνώση και εμπειρία από ένα απλό άρθρο στο διαδίκτυο. Μπορεί να δοθεί όμως το έναυσμα για να ψάξει κάποιος, καθώς και το τι πρέπει να ψάξει. Υπάρχουν άφθονα βιβλία εκεί έξω με φαγώσιμα χόρτα, άλλα με διάθεση τσελεμεντέ και άλλα με διάθεση επιβίωσης, αλλά το τελικό αποτέλεσμα είναι το ίδιο. Ψάξτε όταν βρείτε ελεύθερο χρόνο. Πειραματιστείτε. Πηγαίντε το Σαββατοκύριακο μια μικρή εκδρομή έξω από την πόλη, δείτε τι μπορείτε να βρείτε, μαζέψτε το και μαγειρέψτε το στο σπίτι σας, με σκοπό να αποκτήσετε και μια πιο εμπειρική άποψη για το θέμα «φαγώσιμα χόρτα». Αν θέλετε να αισθάνεστε πιο σίγουροι, φτιάξτε ένα αρχείο με φωτογραφίες του κάθε είδους, καθώς και μερικά αν θέλετε στοιχεία για αυτό, εκτυπώστε το σε μέγεθος τσέπης και βάλτε το μαζί με τον οδηγό επιβίωσής σας.

Παρατηρήστε ξανά τα κύρια χαρακτηριστικά του κάθε είδους στις φωτογραφίες που δόθηκαν. Αν προσέξετε, είναι τόσο εύκολο να τα ξεχωρίσει κανείς από τα υπόλοιπα. Αν μπορείτε να μάθετε ακόμη περισσότερα είδη, μόνο για καλό δικό σας θα είναι. Μην απογοητεύεστε, η αναγνώρισή τους είναι πιο εύκολη απ’ όσο νομίζετε.

ΔΙΟΝΥΣΟΣ1991ΕΛ

Σχετικά άρθρα:

loading...
Close Menu