Ένα φορολογικό σκάνδαλο που εκτυλίχθηκε πριν από περίπου 1.500 χρόνια έρχεται ξανά στο φως, χάρη σε νέα αρχαιολογικά ευρήματα στην περιοχή της αρχαίας Στρατοδίκειας, σημερινή δυτική Τουρκία.

Ερευνητές του Πανεπιστημίου της Βαρσοβίας εντόπισαν σε νέα θραύσματα επιγραφών τμήματα ενός επίσημου ρωμαϊκού διατάγματος του 480 μ.Χ. Το κείμενο αφορά σοβαρές οικονομικές παρατυπίες που συνδέονταν με τη διαχείριση των κτημάτων της Πλακιδίας, κόρης του αυτοκράτορα Βαλεντινιανού Γ΄.

Η υπόθεση αποκαλύπτει ένα σύστημα που θυμίζει εντυπωσιακά σύγχρονη φορολογική απάτη. Οι υπεύθυνοι για τη συλλογή φόρων φέρεται να κατέγραφαν διαφορετικά ποσά από εκείνα που πραγματικά εισέπρατταν, με αποτέλεσμα να δημιουργούνται οικονομικές διαφορές εις βάρος των φορολογουμένων και της αυτοκρατορικής διοίκησης.

Το ιδιαίτερο ενδιαφέρον της υπόθεσης είναι ότι το πρόβλημα δεν φαίνεται να λύθηκε αμέσως. Οι καταγγελίες είχαν ήδη οδηγήσει τις αρχές να ασχοληθούν με την υπόθεση, όμως οι παρατυπίες συνεχίστηκαν. Το 480 μ.Χ. ο ανώτατος αξιωματούχος Φλάβιος Ίλλους Πουσαίος Διονύσιος, εξέδωσε νέα απόφαση για την αντιμετώπιση του προβλήματος. Το διάταγμα καταγράφηκε σε πέτρα και αντίγραφά του βρέθηκαν σε πόλεις της Καρίας, μεταξύ άλλων στη Μύλασα και τη Στρατονίκεια.

Γιατί έχει τόσο μεγάλη σημασία;
Οι ερευνητές δεν μελετούν μόνο την ίδια την απάτη. Οι επιγραφές αποκαλύπτουν και πώς λειτουργούσε η ρωμαϊκή διοίκηση, πώς μεταφέρονταν οι αυτοκρατορικές αποφάσεις στις επαρχίες και με ποιον τρόπο οι νόμοι αποτυπώνονταν δημόσια στην πέτρα. Μάλιστα, η ομάδα του Πανεπιστημίου της Βαρσοβίας μελετά και τον ρόλο των ίδιων των λιθοξόων. Οι τεχνίτες δεν ήταν απαραίτητα απλοί αντιγραφείς, σε ορισμένες περιπτώσεις μπορούσαν να επηρεάζουν τη μορφή και τη διατύπωση των επιγραφών.

Έτσι, ένα αρχαίο φορολογικό σκάνδαλο μετατρέπεται σήμερα σε ένα πολύτιμο παράθυρο στην καθημερινή λειτουργία της ύστερης Ρωμαϊκής Αυτοκρατορίας και δείχνει ότι η μάχη με τη διαφθορά και τη φορολογική απάτη είναι πολύ παλαιότερη απ’ όσο θα μπορούσαμε να φανταστούμε.

^{photo: pixabay}