• Αρχική
  • Άρθρα
  • Κυριακή των Βαϊων – Τι γιορτάζουμε σήμερα; Έθιμα ανά την Ελλάδα

Κυριακή των Βαϊων – Τι γιορτάζουμε σήμερα; Έθιμα ανά την Ελλάδα

Η Κυριακή των Βαΐων αποτελεί ανάμνηση ενός θριαμβευτικού γεγονότος της ορθοδοξίας, με τα φύλλα δάφνης (βάγιες) να έχουν συμβολικό χαρακτήρα. Πώς γεννήθηκε η φράση «μετά βαΐων και κλάδων»

Η Κυριακή των Βαΐων είναι η μέρα που μας εισάγει στην Μεγάλη Εβδομάδα και αποτελεί μια σημαντική γιορτή της Ορθοδοξίας.

Σύμφωνα με το Sansimera.gr, σήμερα γιορτάζουμε τη θριαμβευτική είσοδο του Ιησού στην Ιερουσαλήμ, «καθήμενου επί πώλου όνου».

«Ωσαννά, ευλογημένος ο ερχόμενος εν ονόματι Κυρίου», αναφωνούσε το πλήθος, που τον υποδέχθηκε με «τα βαΐα των φοινίκων».

Σε ανάμνηση αυτού του γεγονότος, μετά το πέρας της πρωινής λειτουργίας, μοιράζονται στους πιστούς φύλλα δάφνης (βάγιες). Σε πολλά μέρη του χριστιανικού κόσμου, αντί για φύλλα δάφνης, μοιράζονται φύλλα ελιάς ή άλλων δέντρων και κλαριά φοινίκων, που είναι σύμφωνο με τα Ευαγγέλια. Η έκφραση «μετά βαΐων και κλάδων», που υποδηλώνει τη θριαμβευτική υποδοχή κάποιου ή κάποιων, έχει αναφορά σε αυτή τη θρησκευτική εορτή.

Το βράδυ στις εκκλησίες ψάλλεται κατ’ οικονομίαν ο όρθρος της Μεγάλης Δευτέρας, όπου τιμάται ο Ιωσήφ ο Πάγκαλος και γίνεται αναφορά στο γεγονός της ξηρανθείσης συκής.

Η υμνογραφία της ημέρας είναι αφιερωμένη στον Ιωσήφ και την παραβολή της ξηρανθείσης συκής. Οι δυο πιο γνωστοί ύμνοι, που αποδίδονται στον Ρωμανό τον Μελωδό, είναι το τροπάριο Ιδού ο Νυμφίος και το εξαποστειλάριο Τον νυμφώνα σου βλέπω.

Τοπικά έθιμα

Υπάρχει το έθιμο σε όλη την Ελλάδα να τρώμε ψάρι, ενώ στο πασχαλινό τραπέζι επιτρέπεται το λάδι και το κρασί. Υπάρχει άλλωστε και το παλιό γνωστό γνωμικό «την ημέρα των Βαγιώ, τρώμε ψάρι και κολιό και την άλλη Κυριακή, τρώμε το παχύ αρνί».

Στο χωριό Πετροκέρασα Χαλκιδικής φιλοξενείται κάθε χρόνο (τουλάχιστον από το 1768) τμήμα του Τιμίου Σταυρού που έρχεται από τη Μονή Ξηροποτάμου του Αγίου Όρους. Το Τίμιο Ξύλο φυλάσσεται στην εκκλησία του Προφήτη Ηλία την Κυριακή των Βαΐων και τη Μεγάλη Δευτέρα, προσελκύοντας πλήθος πιστών. Το έθιμο γίνεται σε ανάμνηση της σωτηρίας του χωριού από θανατηφόρα αρρώστια, πιθανώς πανώλη.

Την Κυριακή των Βαΐων, στην Κέρκυρα, γίνεται η μεγάλη λιτανεία του σκηνώματος του Αγίου Σπυρίδωνα με τη συνοδεία των φιλαρμονικών της πόλης, σε ανάμνηση της απαλλαγής του νησιού από τη φοβερή πανώλη που το 1629 χτύπησε αλύπητα τους Κερκυραίους.

Στα βάγια, που μοιράζονται στην εκκλησία, ο λαός αποδίδει μαγική δύναμη, γι’ αυτό τα φυλάσσει στο εικονοστάσι του σπιτιού ως πρόχειρο μέσο κατά της βασκανίας.

Την ημέρα αυτή συνηθίζονται τα βαγιοχτυπήματα, να χτυπά δηλαδή ο ένας τον άλλο με βάγια, στη βάση της αρχέγονης αντίληψης για τη μετάδοση με τον τρόπο αυτό της δύναμης του χλωρού κλαδιού σε αυτόν που δέχεται το χτύπημα.

Παλαιότερα ήταν αρκετά διαδεδομένα και τα κάλαντα της Κυριακής των Βαίων.