Το εντυπωσιακό αυτό γλυπτό, που ανακαλύφθηκε το 1977 μέσα στην τραπεζαρία μιας από τις πιο πλούσιες επαύλεις της αρχαίας πόλης, αποτελεί ένα έργο κορυφαίας ποιότητας της πρώιμης Ρωμαϊκής Αυτοκρατορικής περιόδου. Σμιλεύτηκε εσκεμμένα με βάση την αρχαϊκή ελληνική τεχνοτροπία, παντρεύοντας τη γεωμετρική αυστηρότητα του 6ου αιώνα π.Χ. με τον ρωμαϊκό νατουραλισμό.

Η ουσία αυτής της καλλιτεχνικής δημιουργίας κρύβεται στην απόκοσμη ζωντάνια των χαρακτηριστικών του, αλλά και σε μια απροσδόκητη αλλαγή χρήσης κατά την αρχαιότητα. Το νεανικό πρόσωπο του Κούρου, χυτευμένο σε μπρούντζο με χάλκινες λεπτομέρειες, διατηρεί μέχρι σήμερα ανέπαφα τα ένθετα μάτια του από οστό, σκούρα πέτρα και γυαλί, χαρίζοντάς του ένα καθηλωτικό βλέμμα που μοιάζει να κοιτάζει προς την αιωνιότητα.

Παρά το γεγονός ότι το άγαλμα ύψους 128 εκατοστών σχεδιάστηκε αρχικά για να αναπαραστήσει τον θεό Απόλλωνα, η ρωμαϊκή ελίτ αποφάσισε να το τροποποιήσει ριζικά, μετατρέποντάς το σε «λαμπαδηφόρο». Στα χέρια του τοποθετήθηκε ένας ξύλινος δίσκος ή κηροπήγιο, με σκοπό να κρατά τις λάμπες που φώτιζαν τα αποκλειστικά, νυχτερινά συμπόσια των πλουσίων της Πομπηίας.

Οι σύγχρονοι αρχαιολόγοι και συντηρητές κατάφεραν να επιβεβαιώσουν αυτή τη μεταγενέστερη μετατροπή, χάρη σε αδιάψευστα υλικά τεκμήρια πάνω στο ίδιο το σώμα του γλυπτού. Κατά τη μελέτη του διαπιστώθηκε ότι οι φυλλωτοί χάλκινοι σύνδεσμοι που κρατούσαν τον δίσκο δεν είχαν χυτευθεί μαζί με το υπόλοιπο σώμα, αλλά προστέθηκαν εκ των υστέρων με κολλήσεις στα χέρια του. Επιπλέον, οι τεχνικοί της αρχαιότητας άλλαξαν ελαφρώς τη μηχανική ισορροπία του αγάλματος για να αντέχει το βάρος και να μην ανατρέπεται, χρησιμοποιώντας ένα κράμα χαλκού, με χημική σύσταση που προδίδει ρωμαϊκά εργαστήρια επιδιορθώσεων.

Αυτή η μετάβαση από το θείο στο χρηστικό, διέσωσε τελικά την ιστορία του γλυπτού, προτού η μοιραία έκρηξη του Βεζούβιου το 79 μ.Χ. σκεπάσει τα πάντα με στάχτη. Το έργο αποδεικνύει την τάση της ρωμαϊκής αριστοκρατίας να εντάσσει την υψηλή ελληνική αισθητική στην καθημερινή της επίδειξη πλούτου, μετατρέποντας έναν θεό σε λειτουργικό αντικείμενο πολυτελείας. Η διατήρηση της εκφραστικότητας αυτού του προσώπου μέσα στους αιώνες, γεφυρώνει τη λάμψη και την τραγικότητα ενός κόσμου που χάθηκε ξαφνικά, υπενθυμίζοντας ότι η τέχνη μπορεί να επιβιώσει ακόμη και από τις πιο καταστροφικές δυνάμεις της φύσης.

Δείτε το βίντεο ΕΔΩ

^{photo: pixabay}