Οι αρχαιολόγοι βρίσκουν συχνά πίσσα σημύδας σε αρχαιολογικούς χώρους των Νεάντερταλ, η οποία προέρχεται από δέντρα σημύδας. Ορισμένοι ερευνητές, ωστόσο, έχουν αναρωτηθεί αν οι Νεάντερταλ τη χρησιμοποιούσαν για κάτι παραπάνω από απλή κατασκευή εργαλείων.

Σημειώνεται ότι κοινότητες ιθαγενών στη βόρεια Ευρώπη και τον Καναδά χρησιμοποιούν την πίσσα σημύδας για τη θεραπεία πληγών, και υπάρχουν ολοένα και περισσότερες ενδείξεις ότι οι Νεάντερταλ εφάρμοζαν διάφορες στοιχειώδεις ιατρικές πρακτικές, όπως το να φροντίζουν τους άρρωστους ή τραυματισμένους συντρόφους τους.

Για να διερευνήσει τη φαρμακευτική δυναμική της πίσσας σημύδας, η ομάδα εξήγαγε πίσσα από σύγχρονο φλοιό σημύδας, εστιάζοντας συγκεκριμένα σε είδη δέντρων που πιθανολογείται ότι υπήρχαν στις τοποθεσίες των Νεάντερταλ. Χρησιμοποίησαν πολλαπλές μεθόδους εξαγωγής που θα μπορούσαν να είχαν χρησιμοποιήσει εκείνοι, συμπεριλαμβανομένης της απόσταξης της πίσσας σε έναν πήλινο λάκκο και της συμπύκνωσής της πάνω σε πέτρινη επιφάνεια.

«Η ακαταστασία της παραγωγής πίσσας σημύδας είναι αξιοσημείωτη», έγραψαν οι συν-συγγραφείς της μελέτης σε κοινή δήλωση. «Κάθε βήμα της παραγωγής είναι μια αισθητηριακή εμπειρία από μόνο του, και το να αφαιρέσουμε την πίσσα από τα χέρια μας μετά από ώρες δίπλα στη φωτιά ήταν κάθε φορά μια πρόκληση».

Στο εργαστήριο, η ομάδα εξέθεσε τα δείγματα πίσσας σε διαφορετικά στελέχη βακτηρίων. Όλα τα δείγματα αποδείχθηκαν αποτελεσματικά στο να εμποδίζουν την ανάπτυξη βακτηρίων του γένους Staphylococcus, τα οποία είναι γνωστό ότι προκαλούν μολύνσεις σε πληγές.

Σύμφωνα με την ομάδα, αυτά τα πειράματα υποστηρίζουν την αποτελεσματικότητα των ιατρικών πρακτικών των ιθαγενών και ενισχύουν την πιθανότητα ότι οι Νεάντερταλ χρησιμοποιούσαν την πίσσα σημύδας για να θεραπεύουν και τις δικές τους πληγές. Επίσης, ενδέχεται να τη χρησιμοποιούσαν ως απωθητικό εντόμων.

«Διαπιστώσαμε ότι η πίσσα σημύδας που παρήγαγαν οι Νεάντερταλ και οι πρώιμοι άνθρωποι είχε αντιβακτηριακές ιδιότητες», δήλωσε η ομάδα. «Αυτό έχει σημαντικές επιπτώσεις για το πώς οι Νεάντερταλ μπορεί να περιόριζαν το φορτίο ασθενειών κατά τις τελευταίες Εποχές των Παγετώνων και προσθέτει σε ένα αυξανόμενο σύνολο αποδείξεων σχετικά με την υγειονομική φροντίδα σε αυτές τις πρώιμες ανθρώπινες κοινότητες».

Μελλοντικές μελέτες σχετικά με τις πιθανές χρήσεις αυτών των φυσικών συστατικών θα μπορούσαν να οδηγήσουν σε περισσότερες πληροφορίες για τον χαμένο πολιτισμό των Νεάντερταλ και να έχουν άμεσο αντίκτυπο στο μέλλον της ιατρικής, καθώς η αντοχή στα αντιβιοτικά αυξάνεται.

«Συνδυάζοντας την έρευνα στη φαρμακολογία των ιθαγενών με την πειραματική αρχαιολογία, αρχίζουμε να κατανοούμε τις ιατρικές πρακτικές εκείνων των μακρινών ατόμων και των πιο κοντινών συγγενών τους», κατέληξε η ομάδα. «Επιπλέον, αυτή η μελέτη της “παλαιοφαρμακολογίας” μπορεί να συμβάλει στην ανακάλυψη (εκ νέου) αντιβιοτικών θεραπειών, τη στιγμή που αντιμετωπίζουμε μια ολοένα και πιο πιεστική κρίση αντοχής στα σύγχρονα αντιβιοτικά».

Η έρευνα δημοσιεύθηκε στο PLOS One.

photo: pixabay