Μια διεθνής ομάδα, με επικεφαλής ερευνητές από το Πανεπιστήμιο του Τύμπιγκεν στη Γερμανία, διαπίστωσε ότι λειτουργούσαν λατομεία στην τοποθεσία Jojosi στη Νότια Αφρική.

Η ανακάλυψη δημοσιεύτηκε στο περιοδικό Nature Communications και αμφισβητεί την επικρατούσα άποψη ότι οι παλαιολιθικοί κυνηγοί-τροφοσυλλέκτες συνέλεγαν τις πρώτες ύλες τους τυχαία κατά τη διάρκεια άλλων δραστηριοτήτων.

Ο Δρ. Manuel Will, από το Πανεπιστήμιο του Tübingen, δήλωσε: «Στο Jojosi, βρήκαμε πολλά ίχνη λατόμησης κερατόλιθου – ενός μεταμορφωμένου σχιστόλιθου – συμπεριλαμβανομένων μπλοκ που ελέγχθηκαν για την ποιότητά τους, θραύσματα διαφόρων μεγεθών, χιλιάδες κομμάτια αποβλήτων παραγωγής μεγέθους χιλιοστών και σφυρόλιθους».

Εξήγησε ότι ο κερατόλιθος είναι ένα λεπτόκοκκο πέτρωμα που χρησιμοποιούνταν συχνά για την κατασκευή εργαλείων κατά την Λίθινη Εποχή.

Ο Δρ. Γουίλ είπε: «Οι άνθρωποι δούλευαν πάνω σε κροκάλες στο εργοτάξιο και κονιορτοποιούσαν το υλικό μέχρι να πετύχουν το επιθυμητό σχήμα από τον βράχο – πιθανώς για να φτιάξουν αργότερα εργαλεία από αυτόν».

Λέει ότι η ομάδα βρήκε σχεδόν αποκλειστικά «απόβλητα παραγωγής» στο χώρο.

Ο Δρ. Γουίλ είπε ότι η απουσία τόσο των τελικών προϊόντων όσο και άλλων ιχνών δραστηριότητας και οικισμού δείχνει ότι οι άνθρωποι της Λίθινης Εποχής Jojosi «αποκλειστικά και σκόπιμα» επιδίωκαν να εξαγάγουν την πολυπόθητη πρώτη ύλη.

Λέει ότι λατόμευαν για δεκάδες χιλιάδες χρόνια, τουλάχιστον μέχρι το 110.000 π.Χ., όπως φαίνεται από τη χρονολόγηση με φωταύγεια των ευρημάτων.

Δεδομένης της μεγάλης ηλικίας και της μακράς περιόδου χρήσης του, οι ερευνητές λένε ότι το Jojosi παρέχει νέα στοιχεία για τον τρόπο ζωής των πρώιμων Homo sapiens, υποδεικνύοντας ότι σχεδίαζαν τη μακροπρόθεσμη απόκτηση πόρων πολύ νωρίτερα από ό,τι πιστευόταν προηγουμένως.

Η ανασκαφή Jojosi βρίσκεται στην ανατολική Νότια Αφρική, περίπου 85 μίλια από τις ακτές του Ινδικού Ωκεανού.

Οι γεωλογικές διεργασίες κατά την Πλειστόκαινη περίοδο σχημάτισαν ένα τοπίο που χαρακτηριζόταν από διαβρωτικές χαράδρες, εκθέτοντας επίσης μεγάλα στρώματα κερατόδεντρων.

Μια ομάδα με επικεφαλής τον Δρ. Γουίλ μελετά τη γεωλογία και την αρχαιολογία του τοπίου από το 2022.

Ο ίδιος δήλωσε: «Στις πρώτες μας κιόλας επισκέψεις, τόσο με τα πόδια όσο και χρησιμοποιώντας drones, ανακαλύψαμε περίπου δώδεκα τοποθεσίες όπου άψογα διατηρημένες, άφθαρτες νιφάδες κερατοειδούς ήταν ορατές σε διαβρωμένα ιζήματα – κάτι απολύτως σπάνιο για μια υπαίθρια τοποθεσία».

Κατά τη διάρκεια των ανασκαφών τους, η ερευνητική ομάδα κοσκίνισε τα ιζήματα για να συγκρατήσει ακόμη και το μικρότερο θραύσμα.

Ο Gunther Möller, διδακτορικός φοιτητής στο Πανεπιστήμιο του Tübingen, συναρμολόγησε με επιτυχία 353 από τα κομμάτια που είχαν μείνει πίσω σε «ανακατασκευές». Όπως είπε, «με αυτά τα τρισδιάστατα παζλ, μπορέσαμε να δούμε με ακρίβεια πού και πώς αποκόπηκε το υλικό και με ποια σειρά».

«Πολλά από αυτά τα παζλ μαζί μας επιτρέπουν στη συνέχεια να εξαγάγουμε συμπεράσματα σχετικά με τη μορφή του πραγματικού τελικού προϊόντος, προτού μεταφερθεί σε άλλο μέρος».

Από την πλευρά της, η πρόεδρος του Πανεπιστημίου του Τύμπιγκεν πρόσθεσε: «Τα ευρήματα από το Jojosi αποκαλύπτουν μια σπάνια, σαφή εικόνα των πρώιμων ριζών της ικανότητας της ανθρωπότητας να σχεδιάζει».

Δείτε τη μελέτη με τις σχετικές φωτογραφίες εδώ και το αντίστοιχο Δελτίο Τύπου εδώ

photo: pixabay